Literarishe bleter · 1928-06-15 · 24 (15.6.1928) · p. Seite 469

469 ליזזרןרױן נל?99ר 24 זא זײ ןןנגעדונגען, ןןי װײ מיר, כ׳הןןב גזןר שארגעםן, לןםעך נאר א לויף סון עו זלאטען, זי גײס נעבעך צו קינד, דארט אלײן אין שטוב... און טיף געהןןרבעט הןןט זיך אװעקגעשלײכט איר אײן געשעקלט געשטאלט אין נאסן, צעםליקםן פלאשטש און פאר שװומען געװןןרן אין גראען, ריזלדיקן נעשל. (םוף) לעכע םאל הןןט זי א שלעש געטון איר מאן בײם ארבל, גע• רופן אים, אהײמצוגײן. אבער םנחם הןןט זיך נישס גערירט םונם ןןרט, און די ײדענע הןןט ברוגזדיק געברומט: — נו מענסשן, ביז װאנען איז דער שיערז עך הןב םײנט נאראנים, קום, מנחם, אהײם. סראל־עלי. גײ אין געװעלב ארײן, לײזן געלט... אט מען שוין געזען אזוינסז שטײען בװײ ײדן אין אזא דרויםן און שפארן זיך עםעס. גלײך םען װאלט ה. ר־־ײװיקם ״הירש לעקערט״ אױ האמינסהי - טעאטער רעזעיסעד—פ*ח יי*ס*ן; דעקןרסניעם—י. *רויניר און י. •יױוניןקו סוזיק—י. *יןסנערנ װןס דער קאמיטעט און קוםט לס1ף אוס קןןרם מאר6ם זיך נישם אינסער בו דעם, דיקם רם. ער שיםס א1יף 6אן װאק שםאלץ און װירדיק אויף דער תריה. עס איז ז״ער א רײכער און קאכפליצױסער שגאף. ה. לײװיק האם עם אויסגעגוצס אייף א באזונדערן אוםן. אויך א. קושניראמ האט אנגעשריבן א פיעסע ,הירש לעקערם׳• עס זענען אלץ פרומן אוי6צונרענגען יענע צײב םיט דעם ײדישן םאלקסיםעננש לעקערט• ה. לײװיקם פ עסע איז מער סכעמע מי פיעסע. עם זענען אנוײסונגען סון טיפן םון יענער צײט. אויך זי אמאליקע סביבה, די אםאליקע צײט, איז געגעבן נאר אין אלגע• םײנע שטריכן• ם. ליפםאן האס נ א ר אויפנעםירס די פיעסע. נישם באםיט זיך צוצוגענן א פאסיקע ראם פאר הירש לעקערט. און ג׳איז געװען די נויטיקײט אויסצוברײטערן דעם םאן, אויף װעלכן הירש לעקערס טרעס ארויס. דאס האם געםוזס םון דער רעזשיסער, דאם האבן באדאוםס טון די ארטיססן. אבער םײ דער, סײ יענע האבן נאר סרײ אויפגע6ירם און אפגערעדט (על-פי-ר1ב שלעכם!) דאם, איז געשריבן. נישס אויפגעלעבס, נישס זוקזוס זי*פ*ז סזזנדי װ*םזנר<רעג*ר (ד. יעדזזרפ*;) װאס אין דער דראמע געשאפן קײן לענעדלקע געשסאלםן. אין אײני■ קע ערסער נאר זענען מ. ליפםאן (לעקערםז און ד. לעדערמאן (םענדל װ$סער סרע• נער) געװען נישקשה. אין אלנעםײן — א םיטלםעסיקע 6ארשסע- לוגג. און אויב עס גײט אםסםאל אדורך א שוידער איבערן לייב און צײן־קריצן, אדער ס׳טום א ציסער דאס הארץ פון 6רײד—איז עס נישס א דאנק רער קינםםלערישער זײס,נאר צוליב די רעאלע םאסן און שכארק״ י,יי׳ ג.מ• עס אױ איצס נעװארן 26 יןר זינט הירש לעקערט איז אוי6געהאנגען געװארן 6אר זײן שיםן אויף סאן װאלן, און ערשש איצס האט זיך אונזער דראםאסורניע גענוםען צו אט דעם זײער דאנקבארן שסאף, צוהױשלעקעונן און זיין העל• דישן סאס. עס זענען נעמען די סאםע שװערע יארן און דעם צארישן דעספאסיזם. דער קלײנער, ארעםער ײדישע װילנע איז אויםגעקוםען ארײנצושרײבן אזא הערלעך בלאס אין דער געשינםע םון דער רוםלענ• דישער רעװאלוציאנערער באװעגונג. ם׳האבן זיך ערשס גענוםען אויםקריסשאליזירן אידעען, רעװאלוציאנערער נאװוםסזײן, פארםײ-דיס• ציפלק• עם האס נעיוירם אין די סיפענישן םון די 6אלקם־םאסן, און דער רעװאלוציא־ נערער נעדאנק האט ערשס אננעהויבן צו שא6ן ראםען םאר דער איםצוארידנקײם. סאר דעם פיאסעסס, װאס האס זיך געריסן סון די סיסענישן. קאםיסעס און םאסע זענען נאך געװען באװנדערע באבריםן, צװײ ב1חות, װעלכע האבן זיך ערשט נענוסען באנעגענען• די רעװאלוציאנערע באװענונג האס נאך נישט נעהאס קײן םראדיציעם, קײן געזעצן. ם׳האט ערשס אין געהײם, בײ שסענדיקער סבנה, געמאכס די ערשסע שריס קוסס ה י ר.* (ס• און דא אן קײן װילנע דער װילדער צארישער סאטרא■ 6אן װאל ױן םײנס םים םעראר, םים געװאלד, םיס רי• טער אויםװאיצלען דאם רעװאליציאנלרע, װאס האס נענ םען װאקסן א1 פן װילנער ײדישן באדן. םים זײן װילד• קײם און אצזריותהאס ער נאר םארגיכערט די געשעענישן. ער האס אנגעצויגן צו־שארף דעם סעראר, און עם האט נעסוזס אױספלאצן. עס קוםס דער קאנ• אליקסצױישן קאםיםעם און םאסע• הירש לע• דער גזעפיסזנזנר (י■ ק*ז>