Literarishe bleter · 1928-06-15 · 24 (15.6.1928) · p. Seite 461

461 ליסעואוייז נלזםלו־ 24 זא שרײנער פון *נדערע לענדער. — םיר 6רײען זיך םים יעדן זײערן אייםסו יון םיט יעדער דערשײנינג אין ליטעחוסור. םיר ריםען עס, זײ — פןרשװײגן אונז, םןכן עונישס. אין סון ראסנפארמנד װידער עו עױלן, צו װארשע. א חבר דירםןןנט זיך: אזא ןװנם װי דיײגס דערפןנס אים ןן די אםןליקע ליסערארישע םיסװןכן, װןס זענען ןםןןל *יםי• פרץ אײנגעןרדנס געװןרן אין װארשע. און אי*ס, נעת ער סרעפס אזא םין ןסגהערניקײס 6ין חברים, װיל ער דן *רויס• זןןנן, װןס ס׳דריקס איס. ער איז דן יןרן, ער קלאים זיך ןןן די סירן 6ין ײדישן סעאםער — און זײ זענען #*רשלןןסן 6אר אים. *רוװס ער זײן םזל דןרם. װיל ער ש*פן די .אונןןרא׳ עװישן זײ אין אונז. אין ס׳זענען דן סענות־חביעית עי אים — ער פןןרעיילישס די ײדן; אנדערע מידער זןגן — ער פארײדישם פןליאקן. ןנער ער האיט, ןז ם׳איז דןך א סײנע מיסיע• — .דבוק׳, ,גילם׳ װעקן *ײ ז״ דעם אינסערעם *ים ײדישן שא6ן, *ו יידישער ליםןראםור. און דעריבער װיל ער דן הןבן די חברישע *ושסיםונג. און נןך אײנער דער*ײלס װעגן א נײער גרייסער אינ• םערנעםוננ — א יױיש-פײלישע ענגיקלןפעדיע• ש1ין *ײם *ו װײזן 8אר זײ אינזערע א1צר1ת, *ײס צו נע*ן *ו װיסן װעגן זיך די ארוםיקע נישס־ײדישע בןפעלקערוננ. ס׳סןןד נישס זײן באגרענעצם נןןר אין אײגענעם װעלסל. און א1י* ם׳קיםען סאר• פרעםדסע און לײגן-גו א ד,*נס, דארף םען זי בענסשן. דער• נןך װערן זײ *ו אונז נענםער, דערנןך קןנען ריר םון דעם געניסן - אין דן *עפלאקערס זיך א נײער קריג. * חבר סענהס: םיר אלײן שא6ן דעם ). ג. ,נןש פשעגלןנדיזס׳. םיר *ע• םרענצלען אינזערע כחות, םיר רײסן *לײן אס פין זיך גלידער, און זײ װערן 6ין אונז פןרלוירן. דער װעג איז א געפערלע• כער און סאלשער. ער 6ירם *ו *םיםיל**יע. סײ־װי זענען יענע קרײזן 6אר אונז. פאר אינזער קילסיר פארליירן. עס םוז װידער קוסען די סרןןקלאםירוננ 6ין ײדיש װי אונזער אײנציקע קילסור־שפראך. עס םוז זײן דער לןזונג יין דעם ײדישן פען• קלונ — א הײנסיקע םשערנןןװיצער קןנפעוענץ. א קלןרע, פעססע שסעלונג *י ײדיש- ם׳איז ש1ין ס$ג אין דרייםן. אײניקע זענען נאך פ*ר■ שרינן *ום װןרס, ן*ער שיין שפעם, ריכטיקער שיין פרי, םריםןרנן, אין *ײם ענדיקן, צײס *הײםגײן. םען הײבס זין א1יף װי דערלײכםערס, װי לאססן װןלטן איןס םון די פלײצעם. זיך *רןיגערעדס םין הןןרץ. עם זענען נעםאלן װערסער, װןןס זענען א1יםנעװײםיקס, װערסער, װאס הןןבן געזיכס ן םיס• פילנדיק הארץ. װ$ס עם סרןפם זיך אז1י זעלסן אין אונזערע שרײבערישע םסיבית. װערסער אויסריכםיקע, מןןם זענען מחײב, נחײב *ו ערנססע םעשים. נ■ מײזיל עיקר שנחת־: אויף דער סארזאםלוננ זענען נעװען: י. אפאסןשו, ז. םענאלןןװיסש, א. קאגיזנע, םלך ראחיכש, אהרן *ײסלין, נ. םײזיל, ד׳ר י. שיפער, מ. זילבורג, ם. ןןװ שםײן, 1• קארלינםקי, י, שסערן, ק. םאלןןדןװסקי, י• םאככבוים, א. קןנאנאװסקי, י. פערלע, ל. פינקעלשסײן, י. פרענער. ס׳זע• נען א1יך בײגעװען אײניקע געכם. גערעדס הןבן כםעס ןלע חברים (אויסער א 5-4>. אידעאל• באקוםס דןך < ײדישער שרײבער םאר זײן יןרנ• לןננער ארבעם אויםקוםעניש נןןר א1יף א יןןר חדשים- עם *יען זיך װײםער ועדעס. עס איז ש1ין נןך *װײ בײנןכס. עס נעםס שוין שאריען אויף סןג. ןןבער קײנער 6ון די פארזןםלסע רירם זיך 6ון זײן ןרם נישם. םען װיל רעדן נןך אין נ?ו• ןםןל הןס ער שטארק גענל1י*ס-רעדס װידער אײנער— *ין דעם ײדישן שרײבער. שפעסעד הןןם ער זין אנם1ישם. *וסיל איז דער ײדישער שרײבער געװןרן סוער, ער קהלם זיך צוםיל. עם זענען דן אויםנןםען, װןס זיצן אץ דער שםיל און זעצן פןר זײער ןרבעם• א1יף זײ *ןדןרף מען הןין. װןם םער דער שרײצער ןרגןניזירם זיך, ןלץ םער פןרלירס ער זײן אײנענעם פרצוף זײן איך. םןרןן אויך א װןרעם פין נישש־גלויבן, װןס עסס פיל 6ין אונז. דןס נרעננס |6ס *ו שלעכסע גערןנקען און גו אוםנעלוםפערסע םןסן■ ם׳רןרף הןבן גל1י*ן. קונסס איז העכער סון לן*ן, קונסם שםײם א1יף יחידים. און זןלן ןס די יחידים זײן װןס םער *ײ אינז. ןן ןנדער חבר איז םקנא די רוסלענדישע קןלעגן. פןרןן דןרס אימפעס. 6ןרןן דןדם פןרנעם. שרײבער זענען דןרם געבונדן דירעקם םיםן לעבן. זײ ש*6ן אין אײנקלןנג פיט װירקלעצקײס, אין גענןס 6ון טןנ-געזע*ן. זײ הן*ן דןרס ן װערס, זײ סילן זיך דעריבער גוס. און םירז זענען םיר דן *ז1י געבזנדן םיםן לעבןז זענען אויזערע שאפינגען ארויםגערוסן 6ון ןקסועלע לעבנס־פןקסן? דעריבער קוםם די פןרצװײסלונג, דערי*ער—דןם געפיל, *ז םיאיז איבעריק. וון װירער ן געדןנקען׳געװירצל. * נײע ןנרעגיגג. ן נײער װילן א1ים*ורעדן זיך. און אײנער זןנס: ןס די צעסײלוננ פון זיצן ד ן און *ר1יסקוקן * ה י ן איז * שעדלעצע. הן*ן א געזעצלעך װײב און םרןכסן, גןרן צו *ן ןנדערער, איז ןן אימנןםירלעכע אין נישס״געזוגסע זןך. ןװדאי איז נום *י *ר*עםן *ײ םלוכה• *ירזשעסן, *ײ םלוכה-סובםידיעם. מינםקער .*ײםשריפס׳ הןם ןפנעקןסם ם1יזנםער דןלןרן, אונזערע .פילןלןנישע שריפםן׳ 6ין ײד. װיםנשןוםלעכן אינםסיסוס װערן אװיסגעסרןנן אויף אײגענע פלײ*עס. םןרװןם זןלן זײ אונז גישם זײן *ז1י ליב און םײער, װי די ,צײסשריפם׳ ס*ר די ריסלענדישע חבריםז םןסקװע און װ*רשע! ןס איז ןפנעפןרן ן װןרשעװער ײדיש קינד םים זײן פוטער קײן פןסקװע, זײ זענען *רײנגע6*לן אין דער סביבה םון ײדישע סוער, און דןם קינד, װןם קןן נןר ײדיש, הןס דןרם קײן קיגד נישט, םיס װעםען ײדיש *ו רעדן. אין ר*סנפ*ר**נד אױ דער םירןזש 6ין דער ײדישער פרעסע נןר * 30-25 י1יזנס. אין סוילן — 6-5 םןל מערער. דער םןסקװער ײדישער םלוכה-טעאסער הןם געלעבם אין שװערע בןדינגוננען, די *רסיסםן הןבן נעליסן נ1יס, דחקות... פןרװןס זןלן םיר *ונישס םןכן אונזערע ןנשסרענגוננען, און ה*לםן זײ פ*ר םינדערװערסיק? *ײ די געגעבענע בןדיגגונגען םוזן םיר זײן *קםױו׳ שןםן,—און נישם סארלײגן די הענם אין װןרסן, און אייסװןרםן — סןמער, אפשר. און פ*רװןם זןלן םיר נישם 6*רל*נגעו פין די ײדישע שרײבער םין ר*םנ6*ר• ב#נד ב#*:ינג, *כסונג *י אונזער *י־בעכ? ז י י פירן דעם 1ר1נז. זײ זענדן אינגןנגן אופגערעכם קעגן אונז. אײניקד 6ין זײ הןבן אניםלם געזןגס: *דרבא, םיר זענען זײער *ופרידן, װען איר דרוקם אינז איבער, נןר םיר װעלן, לײדער, םוזן דערנןך שרײ*ן, *ז ם׳איז ן ן אינזער װילן. *נוגע צו ז י י זענען םיר נןכגיביק״. ןבער װןס קופס *רויס, װען דןרס נײם ןלץ ןן דער *ןפעל נישם הןבן *ו םון םיס די ײדישע נ• ם.