Literarishe bleter · 1928-06-08 · 23 (8.6.1928) · p. Seite 445

לילערורישן גלזםזר 23 זא 44 5 א י ו ש ט ר י י ס י. ןופאמאעו — בײ אזא .ניזי• הןןססו געמעגס אהײמקומען אין דער נײט, נישס איך זןןל שסײן אױף םײנע געשװןןלענע םיס א גאנגן סןןג און היםן םיםעיל... — אנדערע װײבער העלםן ארויס די מענער — הןןט בערל זיך א דרײ געסון מיס דער שסול עום װײב. — לײזער הןןס םיר דערנײלם, אז זײן װײב נעסם ארײן נו נײען, און דןן .ןןפגושמערגלען״ דןןס שסיקל מיסאג איז דיר אויך זיו שװערז ם׳הןןם זיך געהערם א קלאפ אין סיר און באלד הןןם א קןןפ זיך ארײנגערוקס: — םען קאן ארײנגײןז משהקעס װײב, א קלײנע, א רירעװדיקע, םיס אויגן װאם לאכן שסענדיק, איז א םאל ארײן געטון װי א פילקע. בערל הןןס זיך אויםגעשסעלס. זײן ןןנגעכמורעם פנים האט זיך געניסן. די םיםע קנײםשן ארום די באקן, הינםער די אויגן, הןןבן זיך םארנויגן, באהאלסן דעם םארדרוס, װןןס הןןם זיך געבלעזלט אין אים. — װערט םען אײך ןןן, םיםעס ראזען. — קײן גרעסערן שןןדן זןןלם איר קײנמןןל נישט האבן. — זןןגס עס נישם—הןןס לאה פרובירט א שמײכל סון. — װעמען, װעמען, לאה, אײער מאן װעל איך זיכער נישם אויספעלן. — םארװאס זענם איר אזוי זיכערז —איז בערל געװןןרן ױננער. — װײל כיװאוין שוין םיס אײך אין שכנות איבער דרײ יןןר, און איר הןןס מיר נאך קײן אײן קןןמפליםענם נישס געםאכםז — אז איר װילם, קןןן איך אײך שוין מאכן. — גו שפעם — איז דןןס נימער סול געװןןרן מיםן קלײנעם װײבעל, װאס האם זיך געזעגנם, זיך געקושם מיט לאהן, איבערגעלןןזט בערלען דעם אדרעס. די םרײר, װאס די שכנסע הןןט מיסגעבראכם, האס זי מים זיך םיםנענוםען. דער סארדרום איז צוריק ארוים םון זײן באהעלםעניש, זיך װידער נעלײגם איבער בײדנם פנימער. די שםילקײם האם לאנג נישם אנגעהאלםן. לאה הןןם געװארימם םארן םאן םיטעפל, זיך קוים גע האלםן אויף די םיס: — ביםם דאך נאריװןןס געװען אזוי רעדעװדיקז נו, װען םןןרםטו נו איר, נו דער מישעריןז בערל הןןס געװןןלט םארשװײגן, געװוסם, אז ער דארף נןןר ענטםערן א װןךס און עס װעם זיך ןןנהויבן א חתונה. ער הןןם ןןבער נישס געקענם. ןןן א שיעור עװלות הןןבן זיך ןןננעקליבן דורכן סןןג. אין דער ױניאן הןןס מען געשניסן׳ .סםרײק בענעפים׳. םיאיז שײן דער צװאנציקסטער און ער הןןס נאך נישס באצןןלם קײן דירה-געלם און דןן ריכט זיך םיװײב אין קיםפעם, דערגײס אים די יןןרן. ער הןןם נישס געקענם קוקן אויף איר צעפארענעם געשסעל, אויף דעם ןןנגעלןןםענעם פנים. זיך געחידושט, װי אזוי ער האס דןןס אמןןל ליב געהאס, און דעם װײב אויף צעפלאצעניש זיך געקליבן זןןגן, אז די שכנסע געםעלם אים. און װי ער הןןט אן עפן געםון םיםויל, הןןס זיך בײ אים עפעס איבערגעריםן און ער הןןם סתם א זןןג געסון אין דער װעלס ארײן: װןןם לענגער דער שנײדער־שםרײק הןןם ןןנגעהאלסן, אלץ גרעסער איז געװןןרן די צןןל םארמאכסע שעפער. אין די ײדישע גאסן און געסלעך םון דער איסס-םײד איז םען ארומגעגאנגען לײדיק, זיך געקליבן םאר די הײזער, זיך געי דרײם איבער די םראםוארן שלינג און שלאנג און נישס ארוים םון די זונםאגדיקע מלבושים. און אז דער שםרײק האם זיך םארצויגן און עם האם זיך נישם געזען, ער ואל זיך אםאל ענדיקן, זענען ארבעטער, װןןס הןןבן נישס געװןןלם אויםעםן די ןןנגעקליבענע פןןר דאלאר, אײנציקװײז ארויםגעםאלן םונם םאך. םען הןןם געעםנט שפײז-געװעלבלעך, סאדע־װאסער שםעלן, ארוים אין גאם מיט װעגעלעך סחורה. געסון הןןס םען עם שםילערהײס, זיך גע־ שעמט סאר די שאפ־חברים, םאר די שכנים שםרײקערם אץ צוסײנססן אװעק םון דער געגנם, װו םען הןןס געװאוינס. די מערסםע אבער הןןנן געשסרײקם, ןןנגעםירם בלוםיקע געשלעגן מים שסרײק־ברעכער און צוגעהוננערס. גאנצע סעג האם מען זיך געקהלם, מיםגעשלעפם װײבער מים קינדער אויף די מיסינגען, געלעבם אין גאס, און דער דלות איז נעװאקסן. םארנאכם איז אויף הענרי םםריט נישס געװען דורכ־ צוגײן. םען איז געשםאנען קויעםוױיז, געלײענס צײסונגען און זיך געקןןכט. א געװיקםיקער פארשוין הןןס ארײננערעדם אין א רעדל ארנעםער: — דער שסרײק זןןל ןןנהאלסן לענגער, גײם דער גאנצער .םרײד• (םאך) אין דער ערד ארײן. אינם הויז, װו כ־װוין, הןןבן מיר געהאם צװןנציק שםרײקערס, און הײנס הןןבן םיר קײן צען נישס. דער עולם צעלויסט זיך, הןןס קײן בוח נישם מער. םרײב איך איבער, בערלז — און אז ם־איז אםת, װעלן מיר דען אויםגעבן דעם שםרײקז—הןןם בערל מיט ביסול א שאר געםון םון װעג דעם פארשוין און אױ ארײן אין אטונקעלן קןןרידאר םון אן אלט סענעמענם־הױז. ער הןןם נישם קײן צײם געהאס צו םארמאכן נןןך זיך די םיר. װי ם־װײב האם אים אנםקעגנגעםרןןגן איר בױך אין די גןןר הויכע חדשים: — זעסס, בערל, אז גןןס םארלאזס נישט... זײ הןןבן זיך גענוג אנגעפלאגם די דרינעקע... — װןןס משהקע איז שוין אויך געװןןרן א קאפיםאליססז— האט בערל ארןןפגעװארםן דעם רןןק מיםן קאפעלוש און די םעסם־צונויפגעקלאפםע פלײצעם הןןבן זיך אװיג געםון אויף זײן צו־ברײםן געזעם. — די קרובים און יןןנקערם הןןבן אים געעםנט א ,גרןן־ סערי* (שפײז־געװעלב)—זענען דעם װײבם דינע הענט געבליבן ליגן אויפן בויך, װי אויף א פויק. — אויך מיר א שםרײקער, משהקע, — הןןם בערל א רוק געסון א שםול, זיך אזוי אװעקגעזעצם, װי דער םיש װןןלט םאר אים געװען גרײם,-לןןזן זײ גײן, די םקוה־ײדן. װעם זײן װײניקער ,סקענם* (שטרײק־ברעכערס). — כיזע נישט דײנע גליקן. מײן געטרײער ױניןןן־םאן... דער שםרײק איז סײ־װי־סײ א םארשפילסערז — נו, לאה, םיר װעלן זיך שוין שפעטער אויססענהן. גינ םיר בעםער עפעם עםן. כ׳בין איצם הונגעריקז