Literarishe bleter · 1928-06-01 · 22 (1.6.1928) · p. Seite 430

11 א ליזןרןריון 430! | קריטיה.-רעצענזיעס♦! 3י3ליאגו*פיע.-כואניה. ) װאס מען שרײבט װעגן ביכעה און װײסער — גײס דער טאנדעם. מיר האגן פארגליכן דעם ןזריגינאל םיט דער אינערזעגונג םון אנהױב ביזן םוף. * װזןם האם ה׳ ברוין ג עםון חיץ דער שײנער איבערםאכונג פון 8נםען< ער ה$ןם ארויםנעװןןרסן גאנבע רעפליקעס, איבערגעבים װערטער, עעדרייט די שורות, בוגױפגעשלעפם אינאײנעם םןןרשין דענע ערטער, דורכגעלאזן זאבן, װעלכע ס׳איז געװען שװערער■ איבערגוזעצן א.אז.װ. (ז. די זײטן 12, 13, 17, 18, 21, 22, 26, 50, 65, 77, 83, 88, 97 , 128, 129, 138, 140 םון דער איבער• זעבוננ, דעם גןזנבן גװײטן אקס, די םארשידענע ארןןסגענופענע און בוגעגעבענע שורות און די באטרעםנדע ערטער אין ןן־יגינאל, אויםנאפע פארקס, פעטערבודג 1903, 13-סער באנד סון סשעכאװס װערק, לםשל, זײסן 40, 41, 43, 44, 45, 48, ■57, 58, 65 , 69, 77, 83, 93, 98). אין אש זענען עטלעכע םוסטערן סון ה׳ ברױנס ״געװײנ- לעכער*, ד. ה. נישט ״אינסבעניזירסער*, איבערזעבונג: 1) ,פאםעשטשיקי אי זעםלעװלאדעלבי ־ זעבס ער איבער ,סוחרים און"ערדאײגנטיםער״, םכתמא דערפאר, װײל װיבאלד םאר דער ,ײדישער בינע*, איז װאס עפעס פריבים, שוץ בעסער סוחרים... (ז. 12 פון דער איבערזעבוננ, 40 סון אריגינאל). 2) .אך, ניע זודי סי זודא*—.נו, םאך םיר ־שוין נישם קײן װאםער אין אויער פיט דײנע חכםות* (ז. 17, 43); זײער עלעגאגט אין שאדפזיניק... 3) .םאי פןןרןזך אופאל נא װלאזשנדו פאטשװו* — .םײן סײל(׳.) סאלם אױף אס״כטן בזןדן״ (ז. 18, 43), נאנץ סײן סארביטן דעם פולװער אויף אסײל, װאם דארף סאלן אויף אסײכטן באדן, ד. ה. נישט האבן קײן װירקונג... 4) ,'יקריםשים םןןװא״- .סויגל-געזאנג״ (ז. 23, 46). 5) ,טארםױף•—,טײװל־ (ו. 26, 48). 6) ,ניעדןןםטאיאט, טשאבי יא, םסארי, מאקרי סיעסוך, זאטיאנול נאװי ראםאן־ — ״כ׳בין אלט, לעבנםלןןז, אלזײםיק(׳) צעברןכן און גײ ״םארפיר יעצס אנײעם רןןמאן״ (ז. 65, 65). 7) .קאלבאסניקי* (ם׳רעדט זיך װענן דײםשן) זעבט ה׳ ברוין איבער *״ח רים־הענדלער״׳... (ז. 77, 69). 8) ״דעװאםשקא מאיא כןןראשאיא, קאקאיא םי זאבאװ■ נאיא״—״מײן שײן םײדל—װי אםויאנס דו ביזט״... (ז. 97, 83),— געװאלדיק ״פאעטיש״ און .ארטיסםיש״... ״אינםבעניזירס סאר דער ײדישער בינע״... 9) ,בעזאטשןןטגאיא סקןןרב״ — .װעלט״שפערץ(׳)'... (ז. 128, 93). 10) ״סלאבאדושיע״ — .יאוש-מםשלה (ז. 129, 93) א.אז.װ. ״אויטא-אירןןניע* (ז. 65), — ״ענסוױאםירט״ (ז. 88). און ה׳ ברוין ענדיקט, אין נוסח םון ״םײן שײן טײדל—װי אםוזאנט דו ביזס״, די איבערזעבוננ פיט די ״אינםצעניזירסע■ פאטעטישע אויםגעשרײען: ״מײן ערע רוםס׳.־ (פארא אי טשעםט זנאט״!..) און ״זײ גליקלעך ןןן פיח׳ — און ״די םעלןןדראםע איז סארטיק... םיר גלויבן, אז ם׳װעט זיך נישט געסינען קײן שום ערנ־ סטער ײדישער טעאטער, װאם װעט זיך װעלן םארנעםען פים אזא םאקאלאסור. םען קען ״נישט לןןזן אזוי חוזק םאכן םון םשעכןןװןי. 2 אויף א. גאלאפבס ״בריװ אין רעדאקצינ״ אין נום. 20 ״ליטער. בלעט.* װעל איך ענספערן *לויז פיס סעססשסעלן די םאקטן: בילעטערנדיה (לורצג באמערלונגען) 1 אגסאן טשעכאװ און... שרה אבראםסאן׳. װי געפעלט אײך דער אײנפאל? קען םען נאך צושראכטן א העכערע מדרנה פון געשםאקלאזיקײפ? און״ס׳האט זיך געסינען אזא הער י. פ. ברוין, װאם איז געפאלן אויף דער דאזיקער הםצאה. עי הןןט אודאי געםײנט, אז ער סוס דא אויף א םענסאציע, אז ער גרײס צו א נײ, גוט נעשעסש פאר דער ״ײדישער בינע״, ד. ה. סארן פארלאנ, סארן ״איבערזעצער״ און פארן ״אינסצענױאמאר־. פארװאס דען נישס? ם׳נײען אנאנםן אין די צײםוננען,"םען רעקלאפירט, םען שרײט—עפעם א קלײגיקײם: אנםאן טשעכאװ און—שרה אבראמסאן. און יעדן םאל, װען םען דערזעט דעם אנאנס פיס ״די גרויסע אותױת, םים דער ״שרה אנראמסאן״ אין *רעכטן מיטן, םוז םען דערדריקט װערןסוןװײראק און סארדרוס אוןרוים װערן םון חרפה פאר דער הסקרות, װאס העדשט נאך אלץ בײ אונז ביז הײנטיקן סןןג א־ן םאר די נארישע הפצאות. װאס מען לאזט זיך װוילגײן אינער א טשעכאװ. יןן, ס׳אױ דערשינען אזא ״בוך־. עם הײסט: — ,אנכאן ס. טשעכאװ. שרה אבראםסאן. דדאפע אין םיר אקטן. פרײ איבערגעזעצט און אינסצעניזירט פאר דער ײדי■ שער בינע דורך י. ם. ברוין. פארלאג טעאסילם (װארשע, 1928)־. װילש איר װיםן, װאס הײםט ״איבערגעזעצט*, ערקלערט אײך ה׳ ברוין אלײן, אז *דאס מײנט םען ״סרײ״. קען מען זיך שוין אגשםויסן, װאם סאר א פגים טשעכאװ האש באקוםען אין דער דאזיקער ״סרײער איבערזעציננ״. *װילס* איר װיסן, װאם הײםם *אינסצעניזירס־, קענט איר עם עוין םארשסײן פון דעם נאמען אלײן, ײאס ה׳ ברוין האט גענעבן םשעכןןװם פיעסע. אזן װילט א־ר װיס;, װאס הײסש עס אלץ צוזאםען און װאס םאר א כתנה דער ״טעאםילם* (װײזט אויס, או טעאטער אױ*םאר זײ װײניק, זײ רארפן נאך האבן דעם פילם אויך) האט אײך אונ■ טערגעמראנן דורך דעם ה׳ י. מ. ברוין, — דארסט איר נעפען ברוינם ״שרה אבראפסאן״ און טשעכאװם ״איװאנאװ* און פאר- גלײכן די סעקסםן — און ס׳װערס םםש פינםטער אין די אוינןז אש אזוי זיך געגומען — און געפאכס םון טשעכאװס פיעםע אשטיק באנאליטעס. ס איז נישט אכת, אז ה׳ ברוין האט דןן עפעס אין דער פיעסע ״אינםצעניזירט״, ער האט אײנםאך נישט סארשםאנען קײן פשט אין האט דורכנעלאזן די נישט באקװעםע סאר אים ערטער, ןןדער ער האט איבערגעדרײט די פסוקים און צעםפיתט די דראמע, — ער האט איר שוין ״באארבעס״ װי ס׳דארף צו זײן: װולגאר אין סלאך. װי קיםט דא שרה אבראםםאן? דער הויפט־העלד פון טשעכאװס פיעםע איװאנאװ הןןט א סרוי אננא פעטראװנא, װעלכע איז םדיער געװען א ײדיש קינד און האט געהײםן םארא (נישט שרה׳) אבראמסןןן. אננא פעטראװנא שפילט אין דער סיעסע נאר א צװײטראנניקע ר$ל, װעלכע האט אויף אזויסיל אזין, אויף*װיסיל זי (צװישן אנדעדע) כאדאקסע• ריזירם דעם הויפטיהעלר איװאנאװן. קײן זעלבסטשטענדיקע בא- דײטוננ האט זי נישט אין דער פיעסע. אין םערטן אקט איז שוין די ראל בכלל נישטא און דער שװערפונקט איז ערגעץ װו אנדערש. ה׳ צרוין האס ןןבער באדארפס די סענםאציע — און הןןס איבערגעניצעזעט טשעכאװן.