Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 21 (25.5.1928)
- Date
- 1928-05-25
- Page
- Seite 409 (sequence 13)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 68% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800979--03365-4798618- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
409 ליסורורייןינלוסור 21 זא — איך אויך. עולם הןןס אויםגעשןןםן םיט א הויך געלעכטער. — ביסס נעװען דןרט נןןך אםןלז-פרעג איך א צוריק• געזעגטער. — געװען. — נוז — אװעקנעגאנגען מיט גזןרנישס. — באשרז — בײ יעדן אײנביקן בןןרגט זי נישט מער. װי אײנמןןל... דאס יד־ייר, װאס האט געװרנען דעם עישטז פריז (סס1 דאל־יאר) אין דעם ליטערארישן קאנהררם, װאס דער ניר־יארקער ״פ^ר־ װערטם״ ז־זאט אײנגעארדנט: ד־זארץ ־ אײן ד־זאריז ־ אויס ״יז א• ג ל־1 ג ו יד־1 װען םרימןןרגן־זון שטײט אין היםל הױך, און םיקװיקן זיך מיט שסראלן־גלי, םיל איך — גלעקער גלעקערן אין הארץ אין םײן מים א בלינד שגעון־קלונג, און עס װיכערן ארויס זיך אין דער גןןרער װעלט ארײן װילד־בעםאטלטע געקלאננען, הפקר־ברויזיקע םארלאנגען םון א הארץ א שפרודלענדיקם מיט רחמים־גיםט און ליבע־יײן. קוילערן געקלאנגען זיך הארץ־אײן, הארץ־אוים, װאלגעי־ן סארלאנגען זיך גאס־אײן, גאם אויס. זוכן םיד א תיקון אום. א גוף — אן ןןפרו־הײם... אין װען אין גאס װערט אװגדיק און ם׳בינרן זיך ברוין-גיםטיקע לאמסערנעס אן — קערן זיך געקיאנגען אום, קוםען זיך בונויף סארלאנגען שטום, װערט א ויתרובבו, אםשונה קיאננ־געדראנג פון נלױ־באזאלבטע בענקשאםטן און גרין־בעקאכטער תאוהשאםס. קןןרטשע אויף איך גוף אין םירן, דעק אים אײן פיס קאלדרע שסאי, און אזוי גיף-אויםנעקנײטשט, איז מיר װויל, װי קײנעם װויל, װײם איך נישס םון זיך בו זארגן, הײםט עס; כ׳בין בום שפ׳ץ םון גליקן-טורעם אנגעקוםע׳ו — װיל איך העכער נישט... ליג איך סתם, אלע אברים אויסנעריגלם, װויל״םחיהדיק: ם ײ ן ניף—אן {ןפרו־הײם! נישט װײט םון אונז זענען געזעםן בװײ װײם־אױםגעפובטע דאמען, םים שםארק־אונטערגעשםירםע אויגן. זײ הןןנן געזופט עיעס םיט קלײנע סארשנורעװעטע םײלעכלעך םון טײ־שןןלן ארוים. *װישן םײנע ןןן־װײבערדיקע מענער הןןט זיך געפונען אײנער םיט אן אײנגעםאלן נעקנײטשט פנים םון א געװעזענעם נואף פיס אביםל אן אויםגעקרוםט נעזל און מיט א דין שסי• םעלע. דער דןןזיקער אײנער—הןןט געקןןנט גאנץ װארשע װײ• בער. לוים זײנע רײד איז אױםגעקוםען, — אז גאנץ װארשע װײבער הןןבן בו אים געהערט. אױך די דאזיקע בװײ װײם־ אױםגעפובסע, װןןם הןןבן אזױ אײדל געענורעװעט די מײלעכ־ לעך—הןןבן שוין בו אים געהערם. הןןס זיך םארבונדן א שםועס םכח װײבער, מבח ןןרנס־ לעכע און נישט ארנטלעכע. און דער מיסן דינעם שםימעלע און םיםן פגים פון א געװעזענעם נואף-הןןס זיך ןןנגערוםן: — הערם, װאם כ־װעל אײך דערבײלן. םאיז א מעשה שה־ה און אן אויסטערלישע מעשה. איך הןןב קײנםןןל נישט גענלויבס אין די רײד סון םײן קרום־נןןזיקן באקאנטן. הןב איך איבם אויך געהערט אײנס איבערן בענטן — איך הןןב מיר דערװײל באטראכס יענע בװײ דןןרט, װאם הןןבן אזוי םון בײט בו בײם באהאלםן אהער געבלישטשעט םיט זײערע אונסערגעשםירטע אויגן. די םארשםויבטע בויםער הןןבן זיך בערוישס, םון אונ־ טער זײער גערויש ארוים זענען ארןןפגעםאלן בו םיר אין אויער ארײן עםלעכע ןןפגעריםענע זאבן: — הבלל-ם׳גײט נישט, זי זעס םיך נישט. איך גײ ארןןפ םון טראםװײ גײ איר נןןך, רײס םיך ארײן אין א שטוב. די װערטער שטאמען םון םײן קרום נןןזיקן. ןןן־װײבער• דיקן מאן. דאכט זיך, באקאנטע רײד... איך שפיץ אויף םײןאויער. — א םןןרטעפיאן... א רויז.,. א קלאפ אין די קלאװישן... א הײליק בילד אין א װינקל... די קלײנע טופעס פיט א םיסל: — מײן םאן... םײן םאןז... איך דרײ אויס דאס פנים בו דעם, װןןס דערבײלם. בײ םיר אונסערן הארץ־גריבל לײגם זיך אװעק א נודנע שװערקײס. איך װארט נישט, ביז דער באקאנטער מײנער װעט ענ• דיקן. איך רײם אים איבער אין פיםן. — װי אזוי הןןט זי אויםגעזעןז — א קלײנע אין טרויער. איך שװײג א װײלע און םרענ אים שםיל, םארשעםט: — הןןסט איר עפעס געבןןרגסז דןןס םויל םון קרום נןןזיקן עפנט זיך שםאל און לאנג. ער קוקס אױף םיר מיט א קלוג חוזק־שםײכעלע. — דו אויךז — בים ער אוים א פינגער םיר אין פנים. איך ענטסער נישט. כ׳װײם נישט, בי שעם איך םיך-בי סוס םיר אזוי װײ זײן אויסגעשסרעקטער םינגער. כ־סיל נןןר, אז איד בין בײז. ןןבער דןן דערםיל איך א האנט אויף מײנעם אן אקסל. נןןך אײנער םון םײנע םיסזיבער—א יוננערמאן מיס בװײ סיםע קנײטשן ארום די װינקלען םון םויל — שטעלט ןןן אויף מיר זײנע ניכסערע אויגן און שלינגם דערבײ ארןןפ א שטיק ןןטעם:] — שעם דיך נישס -קלינגש זײן רויקע, געזעבסע שטים — איך בןןל קײנםןןל נישט ר װײםס דןןך דןן ןןבער הןןב איך אױך געבןןרגם... — דו אױךז