Literarishe bleter · 1928-05-25 · 21 (25.5.1928) · p. Seite 405

405 [ליטעררישע בלעטער 21 זא די קיד־ײנע, די טרויעריקע (ניןװעיע) יהושע פערל־יע/ווארעזע זי הןןם יעדן אײנעיקן, װןןכ הןט איר ןןיגעטרעםן םיזןרם, — אױף אזא אוםן נעדאנקס. נאר אין דער ערשטער מינוט בין איך זיכער געװען. אז דןןם װארט ,דזשענקויע״—א־ז ארױםגעזןןגט געװארן צו מיר מער געדערםלט, װי בו אן אנדערן, און די איבערגעשראקענע אינ• דערברײם-געשניטענע אױגן הןןבן זיך אויף מיר לענגער פאר• האלסן, װי אויף אן אנדערן. זי איז דןןם מןןל נישט לאנג געםןןרן, אויף דער בװײ• סער, בי אויף דער דריםער סטאגיע איז זי אויםגעשטיגן דאס אויםשםײגן איז בוגעגאנגען פאמעלעך, םיט א מין ישוב• הדעת. דורכן סענססער ה$ב איך געזען, װי די קלײנע איז שסײן געבליבן בײ דער באלויכםענער סראמװײ-בודקע. איך האב משער געװען, אז דאס װארס זי מן־הסתם אױף א בװײסן םראמװײ. דורך דרײ װײםערדיקע טעג הןבן זיך בסדר געשניסן טראמװײען איבער גאםן און פלעגער. איך הןןב די קלײנע בװישן זיבן און אכט םארנאכס, שוין מער נישט באגעגנם. ערשם אין א שסעסער שעה אויםן םערטן טןןג — האב איך זי אויפסנײ דערזען אין א װאנןןן, װאס איז גענאנגען גןןר אין אן אנדערער ריכטונג װי אלע מןןל. איך האב באדארסט דודכסןןרן נישט מער, װי אײן גאס, אבער כיהאב די גאס איבערגעלאזט אויף גןןםס בארןןט און אלײן בין איך נעבליבן אין װאגןןן. אלע זיץ-ערטער זענען געװען םארנומען, עטלעכע גוידערדיקע װײבער הןןבן הויך גערעדם בװישן זיך. א ײד אין אן ןןיגעשאסן היטל מיס א פארפעצטן דאשעק איז געזעםן אקעגנאיבער מײן אומבאקאנסער — און דןןט אונטערגעדרימלם. דער קאנדוקסאר — א בלאסער, בארײדעװדיקער — הןןט זיך געשטופט צװישן די פאסאזשירן מיט זײן לעדערנעם בײטל און אלצאונאײנעם דערמאנס: — װער הןןס נאך נישט קײן בילעטז פראשען. פראשען. די קלײנע איז, װי געװײנסלעך, געזעםן סיס אראפגע• הןןנגענע װיעס. כ׳בין געשטאנען נישט װײט םון איר און פארעקשנט געקוקט. זי הןןט אויסגעזען צו זײן מיד. די שװארצקײט סון איר הילוך האם זי דןןםמןןל קלענער און ני• דערגעשלןןגענער געםאכס. דער טראמװײ הןןט זיך גערעדלט איבער ןןפגעלןןזענע ארבעטער־גאסן. נײע פאסאזשירן, מיטן םרויעריקן ןןסשײן םון גאז-לאמפן און םאבריק-קויםענס, זענען אײנגעשסינן. אלםע סאסאזשירן זענען ארויםגעגאנגען און םאר• לוירן געװןןרן אין זײטיקע, סונקל־באלויכטענע װינקלען. די קלײנע איז אלץ געזעסן. װו קןןן דןןס םןןרן אזא טרויעריק, ױננ מײדל נאך האלבע נאכטז איך הןןב ןןפגעםאכס בײ מיר צו בלײבן אין װאגאן אזוי לאנג, ביז זי װעס אויסשםײגן. אינמיסן דרינען הןןם זיך דער םראםװײ געגעבן א שןןקל. צוזאםען םיט אים הןןבן זיך אלע פאםאזשירן געגעבן א ריס םיט. — יעדזשע יאק סייאני — הןןבן גויעם געברומם. די װײבערישע גױדערם הןןבן זיך געגענן א צי-אויס און ארױס• געװןןרסן םון זיך האלב־ספאזםאטישע, צעױירענע קװיטשעלעך. הײנט. נעכםן. יענע װןןך. איך זע זי שוין צום םערטן, ןןדער צום םינםסן םןןל. קלײן, שםאל-פלײצעדיק, םיס יענער שטילער, אוםבאהןןל• סענער דערשלןןגנקײס, װןןם קוקם ארוים םון יתוםישע אויגן. זי שסײגם אײן אין א סראםװײ תםיד אין דער אײגענער צײס: צװישן זיבן און אכט סארנאכט. םאנםבילישע בליקן ציען ארןןפ םון איר דאס נעט-געפאםסע שװארצע קלײד, אין װעלכן איר דרןןבנער, כמעס-קינדערישער גוף איז באהאלטן. זי שפירט, װײזס״אוים, די כונה, װןןס ליגט אויף יענער זײס םון די מאנסבילישע אפלען—ציטערם׳אויף איר דין, דורכזיכסיק פנים מיט צװײ ױנגע, רויםלעך-םילכריקע םלעקן. אסאל — םון צוםיל םענערישער עקשנות — םארבויגט זי דאס פנים צום םענסטער און םארבײםט די אונסערשםע ליפ צװישן די צײן. מען זעס, — די סארשײטע מענערישע אפלען סוען איר װײ,-באלײדיקן איר טרויער. נאך װעמען קאן אזא ױנג םײדל טראגן טרויערז א שװארץ־מאטער, שמןןלער הוט. אויף יענער זײט הוט— א געדיכסער װןןלקן שװארצע קרעפע. שװארצע הענטשקעם, דורכגעשניטן צװישן די פינגער םיט דרײ װײסע ןןדערלעך* שװארצע דורכזיכטיקע זןןקן. אויםן לענגלעכן פנים רוט א געלבלעכע מידקײט, אזוי װי בײ םרומע שװעסטערן, װען עם םאלט פון א זײט דער אפשײן פון א םארטריםט װאקסן ליכס. םון די באזונדער־צעטײלסע, איבערגעבויגענע װיעם הענ• גען נןןך צװײ שמןןלע שןןטנס אויף די קינבאקן ארןפ. אז זי שטײם — טרעטן איר מענער אפ דןןס ןןרמ. װײזס אויס. אז מען הןןט דרך-ארץ םארן סרויער, װןןם בא• האלט זיך אין דער געדיכסער, שװארצער קרעפע און צװישן די װײםע ןןדערלעך אויף די הענסשקעס. ערשט נישט לאנג איז דער גורל געםאלן אויף םיר — איך זןןל םיך אויםשסעלן און ןןפטרעסן איר מײן פלאץ. איך בין גרןןד אין יענעם טןןג געװען םיד. כ־בין עטלעכע שעה געגאנגען. די ערשטע זון הןןט זיך אװעקגעלןןזט איבער די גרױם־שטאטישע טראטוארן. אויף פאראפעטן םון םענםטער זע• נען געשטאנען דינסס־נױידן םים אויסגעשארצטע םפודניצעס און געװאשן װינסערדיק םארברודיקטע שויבן. האלב־ןןננעסוסער• טע קינדער אין באגלײטונג פון ױני.ע מײדלעך, װןןס בײ דער ערשטער זון דערםילן זײ א װײטןןק אין די ברוםסן — הןןבן שפאצירט צוזאםען מיט מיר איבער די םארזוניקםע םרןןסוארן. בין איך איצט געװען םיד. ןןבער םאר דער קלײנער, םאר דער סרויעריקער, װןןס כ־הןןב זי שוין געזען צום םערטן, ןןדער צום פינפטן םןןל—הןןב איך םיך אויםגעשטעלט און גע• בעטן—זי זןןל םארנעםען מײן ןןרס.|כ הןןב עם געטון נישס צוליב איר און נישט אזוי צוליב דעם כבוד םון איר םארשטןןרבע• נער םאםען (זי הןןט זיכער געטרןןנן טרויער נןןך א םאםען), נןןר כ׳הןןב געװןןלם הערן איר שסים און זעען די אויגן, װןןם זענען כסדר ארןןפגעלאזס אונטער די לאנגע באזונדער־צעסײל• סע, שןןסנדיקע װיעם. סעגלעך, אז ס׳הןןס זיך םיר נןןר געדאכט. םעגלעך, אז