Literarishe bleter · 1928-05-18 · 20 (18.5.1928) · p. Seite 388

20 זא ליסערןריןן *ל*ם*ר 388 ד ע ר ש אױסגערעכנס. — ליזאן אפער איז געפליבן װיעיק װאס פי שפארן נאכדעם, װי זי האם אעגעפאלס דעם דאק• םאר אין דעם דענטיסם, דעם מילכמאן, דעם קפב און דעם לענדלארד און פאר אנדערע זאכן, װןום מ־קען נישס ארויס• שרײבן. דעריבער איז איר נישט געװען מענלעך .פי װיגסערן אין קאליפארניע*, װי דןןס פילר אויף איר װאנט האס געםןן־ דערםז , 6 פישן די אנדערע זאכן, װןןס ס־איז נישט שײן אויםפו■ רעכנען, דארף מען אויך ארײנרעכענען די .הײםע־װאםער־סאש* פו די• פים, 'זי הןןם עס קײנמןןל נישט געהאם, ןןבער זי הןןם שסענריק געחלומס דערפון!) ליזא הןם זיך אײנמאל םארםרויס פו פענין פון װאלגערהאלץ־דעםארטאםענט• .איך םוז מיר לײגן הײס װאסער פו די פיס — אזוי קאלט איז מירנ אבער זײ הײסן זיך געבן א דאלאר סאר א שםיקל ״בעג*, םיס װעלכער ם׳קען קוים אנװארעפען אײן פוס אויף אמאל. און ס־װאסער ױערט קאלס אר1ם 2 בײנאכס. און װו זאל איך נעמען פ״עד אינםיסנדערנאכטז אז קוילן זענען גלײך מיס גןןלד און דער אטעם פרירט, קלעפט זיך פו דעם האלז װי ״סשונגאס*... און ליזא םלעגס גײן שלאסן םים די זןןקן אויף די םים. און אמאל הןןט זי געלײגט פופוםנס אן אלטע, דײטשע מוםטע (דער מאמעס מוםטע) און ארײנגעשסעקט די פיס אין אט־דער מופטע. אבער נישט אלע מאל האם ליזא עס געקענס באהויפסן, װײל די מוסטע האט גענומען אויםקריכן, װי א קראנקע קאץ, װןןס שסארבט פופוסנס... (דער מאםעם מוםםע גוםםט בײ דער טאכםערם םיס). 7 אמןןל, אז ליזאן םלעגט דערעסן די ביליקע .סאנדװי טשעס* פלעגט זי אנכאפן א פארלאנג נאך .פרענםש סעיםטדי* נןןך א קרוכלע, פליםערדיק שסיקל ״נאפןןלעןןן* מיס שןןקןןלאד און םיט אײערדיקן םרןןםט, און א רויםע ברןןנםן-קארש םון אויבן. די געלע, סײנע םןןרםן—יום, יוםו זי פלעגם קושן פיס די ליפן און נאשן שטיקער... חלום םון .םרענטש־פעיםםרי* און ,סשערי־פראפעי״ און .פײנאפל־םאנדעי*. דער אפעםים פלעגם פושםײן פו איר װי א בעל-חוב. אװעקגײן און װידער קומען... און איר פארביםערן ם׳מןןלפײט און נישס אסטרעםן ביז ז״ פלעגם אים םאטרײבן פים א שיקםעשן פײף; און אהײם• גײן שלןןפן איבער די הויכע עטאזשן מיט די קרעכפנדיקע סרעפ, װןןס שםעקן מיס נאםט און מיט זויערע פאראיןןרנס. זי פלעגם לויםן פןןרוים םאר אירע חלומװז פון הןןניגסןןרטן. א מין מאנקןןליע, װןןם כאפט ןןן אמןןל קעניגינס אין די הויכע חדשים, האט אויך ליזאן אמןןל ןןננעכאפם. גלוססונגען נאך זאכן אומםעגלעכע. װי פומבײשפיל: װײנשל אינםיסן דע• פעמבער. ארער אײער פון א בענגאלישן םויגל, װןןם לײגט בלויז אײן םאל אין זעקס הונדערט יןןרן ןןדער סלויםען, װןןם װעגן ןןנדערהאלבן םונס און שפאלסן זיך םון די קערלעך ןן■ און זענען זים װי פוקער. נןןר בײ יענע, בײ די קעניגינס. איז שםענדיק םאראן אײנער. װןןס טוט זיך ןןן אין א פאנפער, א שװערן. און פיט ארויס א לאנגע שװערד און זןןטלט-אן דןןם בעםסע םערד און םיט א געשרײ אויף עמעפך .לןןז םיר װערן ןןט-דער-םינוט פלוימען פאר מײן קעניגין, אז-נישט װעט זיך גיםן בלוט װי װאסער. קאנפלערו דערקלער פלחפה!* אויפן דיל. אין ליזאם פיםער. איז געלעגן א שטיק שימלדיקער. אלטער טעפיך. אמאל געל געװען. הײנם איז ער םעםלעך־גרוי, װי חזיר׳פעטם. םײכט און קלעפיק — אפילו אום זומער. םײכם און קלעפיק פום ריר םון נאקעסע. םידע פיס. אויף דער װאנט א רײך-געמןןלן בילד, אפגעדרוקט אויף פאפיר און אײגגעפאסס אין פאלשן גןןלד: א מײדל — יונג און שײן און בלאנד. שטײט אויף א בוים אונסער א װארעמען. גוטן הימל און רײסט מאראנפן... דזןס בילד איז א רעקלאמע פאר א באן־ליניע, װןןם פירט פום װארעמען, ליכטיקן דרום און עם טראגט די איבער■ שריםט אין גרויםן רויט: .םארװןןס נישט איבערװינסערן אין קאליפארניעז* 4 אין װאש־פימער פאר די װײבלעכע אנגעשםעלסע איז געװען א שילד: .םײלסלײדיס•) מוזן אויסזען נעט און אנשטענ• דיל*. זײער אײנםאך—איןןז נישם עלעגאנט, אדער *נײמאדיש*, נןןר פלויז .נעס און אנשסענדיק*! פונדעסטװעגן סלעגט ליזא זןפס סראכטן מיט פער, פארװאס ס׳איז נישם דערלויבט פו טראגן װײםע קלײדער םון פערקאל ארער סיץ, װןןם םז׳אל קענען נריננ אויםװאשן און אפטריקענען און אויםפרעסן און װידער א שװענק סון. נאר, םארפאלןן מען םוז טראגן שװארפע קלײדער. ס׳איז מןןדנע װי שםוץ באהאלס ז״ך דוקא דןןרט, װו מען זעס אים נישט ארויס... און גאזאלין שםינקט און קאסם סײער. א, גאט: װען מ׳זןןל קענען אויסגעםינען עפעס א שטןןף די פארב םון שמוץ!... אבער עם זענען םאראנען שמופן םון אלערלײ פארבן— אםילו םון פעגןןסן בלוט. װןןם מ־הןןם דערויף ארויםגעסראטן... נו, נעט און אנשטענדיק. מיעט פרוװן. מ׳עם פרוװן. יעזוס־נאט. שטײ נישט םון דער װײסן, לײג־בי א האנטי. 5 .״דןןס הײםט זײן .נעט און אגשטענדיק׳ אויף פװעלף־ םופפיק א װאך. א ניקל םאר־געלט אינדערםרי. א ניקל-קריק. פװאנפיק סענס פאר םרישסיק. (דןןם גײן פו־םים פו דער ארבעם שפןןרט אײגנםלעך ג$רנישט אײן, װײל דער גא:ג הןןט בלייז םארשארםט איר אפעטיס און זי האט געמיזט עםן םאר דרײסיק סענט שטאט פװאנפיק, א חיץ אויםשטײן םריער מים א שעהו) סיטןןג — פערפיק סענט. נאכטמןןל — אויך אזויםיל. פון געבן װעש פו װאשן, רעדט סען נישם. ליזא װאשס אלײן איר פלומרשט־זײדנװארק, די זאקן און דןןם שסיקל העמד. מאכט זײםנבלאזן פון איר קויטיק טעגלעך לעבן. זײפנבלאזןז יעזיס םײנער, מען איז דאך מער נישט װי א מענטש, — דאס שטיקל הארץ איז רויס, דןןס בלוט איז — הײס. נאר די װעש, די אינטערשםע. איז נישס ראמאנטיש אין םןןרערם אירם. דזןס .נעטע אויםזען* פוןדערט זײף, פרעסלעך, ביגעל־ פרעסלעך, געלם! װןןר איז׳. עקזןנןןםיסטן אלםע, רײכע, םעטע, הןןבן א נ• — #*רקוייערינס