Literarishe bleter · 1928-05-11 · 19 (11.5.1928) · p. Seite 365

365 ליטערארישע נלעטער 19 זא ג דת ט״! םון א שטעטעלע — א גענעץ, פין א שטיבעלע — א שטײגל. — נאר מיט קינדער. װי די גענז. און א װעג איז — נישט געדאגהטן כאטש א װאלגער אױף אים טון זיך. כאטש זי,י אויסגיען אינגאנגן, — סיעט א־דא שוין נישט סארבלאנדזען, — װער א שטעטלז װאם א םטאנציע? םישמעקט דאם פעלר אזײ םיט בשמים און די תביאה — אינדערלוסטן, גײט און םראכמ זיך מענדל.׳ — לאמיך, לאמיך גוגײן זײ א פרוװ טוןן — אז םין בײדע זײטן — קארן, קעפלעך םילינקע פארהאנגען, — גיט זיך מענדל דןןרט א פארע בײ די דרעסלדיקע זאנגען. גיט א פארע זיך פאמעלעך. אויםװעקן זײ נישס, חלילה. ״זעםט, — זןןגט עד גום װײב — אזעלכע. אט אזעלכע: הויכע, פילעו׳ .און נאך סולער, אין נזןך הויכער, אין אזעלכע אויך, פארשסײט זיךו׳ אין ער גים זיך א םארויכער: .— זעםטי שוין, װי סימזל דרײס זיךז״ פערג־ק װערםט און פערציק מײלן. און דןןס שקאפקעלע געסרײ גײס, — אלץ אויף שפעטער. נאר דערװײלע— װיאקעט מענדל: — נישט געדאגהס: איז מען זיך אזוי פאװאליע, נישט געפארן. נאר געקראכן. — װער האט דען געצײלט די גאלן םין די םעג און םון די װןןכןז װעג — אהין גײט, װעג — אהער גײט. װער — אהין און װער — פון דןןרסן. — דא — א סאל און דארם — א בערגל, און רי סעלרער, װי די קארטן. יעדער בערגל. װי א טרעפ איז. און די טרעפ זענען געשטעלטע, — װי דו װארםטט אן אויג, איז סמעפעס. — װו דו װארםםט אן אויג. איז פעלדער. אס אביםל םעלדער דא איז, אט א שטיקעלע מאיאנסעק, — — אפשר האב איך גאר א טעות. — טראכט זיך מענדל און ער פלאנטערס. און דאם םערדל — אויף די קניען, אפגעהןןרעװעס, וןפגעפלןןגט זיך, ג ע ד א רץ פאוהיש/רזוקןןו אנגעטאסעס, אנגעטראגן סון בו זען און פון בי הערןן קינדער פישטשען, קינדער םמןןטשען, דארע לײבעלעך םון לעכער, און אינסיםן, װי א קװאטשקע, זיבט אלײן די מענדעלעכע. .זע נןןר, םענדל׳ — שםעלט זי אפ אים, .זע נאר, דאכס זיך — הערשל פײםים׳־, — און אויף מענדלען גלאנצן טראפן, סראפן שװײםיקע און הײםע... .מענדל. זע נןןר. ביםס א מביןז סיםןןרט דןןך עפעם םיגאנצע שטעטל!' װאקסן װןןגנם, װי אויף הײװן. און א װעג איז א געבעטער. נו, אװדאי, נו, װןןם מײנםסוז — און דער שװײס םון סענדלען טריפט,— דןןס םארשטײסטו מיך, װי הײםס עס — איז דאך א... א קאליקםיףן .— נעבעך״ — גיס זי זיך א פלעדער,— .— קאלי — קאלי — קאלי — װיז׳ און דער װןןגן שלעפט די רעדער װי סוכןןסעדיקע םים. קוקט זי זיך מיט װןןגנם איבער, קוקס בו יעדערן זיך בו — און די שקאפע פןןכט און כריפעט, ןןם-אט שפײט זי אוים די צוננ. גיס א ריר זיך םענדעלעכע םונם װןןגן םון דער טיף, — .— זאג-זשע מיר נןןמ. מענדל, כיבעט דיך, װאם הײםס א... א קאלי־י־טיװז — ןןנגעטרןןגן אויםן סטעפ הןןט׳... .— װןןס—זןןגט מענדל-װןןס םע הײםטז אי, װןןם האסט זיך אנגעקלעפטו אי, װןןם טשעפעםט זיך — איך װײסז םיאיז םסתםא — צו דעם םןןרן, דיר א דאגה — װןןס סע הײםט, בעםער קוק, װי סיװאקםט דןןם קןןין. ם׳ארא פאשעז ס ארא װײץז קאליקטיװ איז דןןם... װןןס אלע, װי צום בײשפיל — םיקןןרן. — זעסםז אײנציקװײז די שטענגלעך — פאלן און אינאײנעם-װאקסט זיך סעסט. און אלײן בלײבם מענדל הינטן, עפעם פאםיקט ער די קראיקע, — און ער םןןכט םון װײט און מונסערט: — האידא, האידא, — נישם געדאגהט! נ י ש ט סון כאסלאװיטש ביז ןןדעס — און םין טאלנע אין אוקראינע. — װער װעט אויסמעםסן די װערםטןז — װער װעט אויסצײלן די םײלןז םערצן װערםט איז ביז א םטאנציע, נ׳פון א םטאנציע — װער קןןן װיסןז שטעט און שסעט. גובערניעס גאנצע, — סאר און רײט און גײ צוסום! .םענדל—פרעגס דאם װײב-װי קלערסטוז ײדן םןןרן דאך מיט באנען, — — װיםיל איו, א שטײגער, װערםטן ביז אהינצוצו םון דאנען?' נןןר װער פארט עם דען מים באנעןז ס־איז. חלילה. דען מאגנאסןז — ןןט װעט מען די שקאפע שפאנען. װעט א רוח אין איר טאטןז מ׳גים א זאנ צום פערדל: סעסער. קום אקןןרשט ארויס סון שסאל נאר, און — א גוםן טןןג דיר, שטעטל. און — א גוטן טאג דיר, סאלנען אויםן אוםעטיקן װןןגן מיט םארזארגטע רעדער שװערע. — ןןנגעטאםעס. אנגעסרןןגן פון צו זען און םון צו הערן: פעםלעך אלטינקע אן קלעפקעס, שקראבעם. קינדער — קלײן און קלענעס קעפלעך — פונקס אויף װיםיל קעפקעס, און פארסרעם; צװײ פון לענין. נןןר אויף נחת, נאר אויף לעבן. טעפ און מילכיקם, װי געשװירן■ — װעט די שקאפע דען דערשלעפןז — װעט די שקאפע דען דערםירןז קוישלעך צװײ םון אטשערעטן. קישנס ןןנדערהאלבן הארםעו און א הילצן קינדערש בעסל — ס׳זאל, חלילה, נישט באדארפןי. — לאז דאם בעסל זײן, זןןגס מענדלו ס׳קומט צונוץ. זזןגט ער. א בעטל אויף די םסעפעס און אויף די סעלדער, *ונקט אזױ גוס, װי אין שטעטל. איצםער ליגט עם נישם אין זינען, נאר אויף סטעפעם אין די היצן קאן ארויס נאך א מעזינעק. װי בײם אלסן טאטן יצחק. איז דער אומעכיקער ױאגן, םיט םגורזוןרגטע רעדער שװערע.