Literarishe bleter · 1928-05-11 · 19 (11.5.1928) · p. Seite 361

361 ליטעראריעע נלעסער 19 זא 2. קודם־כל מוזן מיר אונסערשטרײכן, אז עם איז געװען א םײנע דערגרײכונג, א טולטורידערגרײכונג. װען דרײ מענטשן זענען ארויםגערוםן געװזןיץ אויף דער גינע: װײכערט (רעזשי), װײנטרױב (דעקןןראביע) און ק$ן (מוזיק) — היןב איך זײ םון גאנבן הארזנן געװונטשן א ײשר־כח. זײ האבן געבראכט צו א רעזולטאט א שװערע און ןןנ• געשטרענגדע ארבעט און זײ םארדינען דורכאוים, אז מען זאל זײ צוגעבן מוט צו װײמערדיקע ארבעטן. װעגן די װילנער רעד איך שײן נישט. זײ זענען שוין געװױנט גי ןײן דער קרבן, דאס לײם, װאס גיט זיך אונטער צו די באםעלערישע הענט םון יערער דרויםנדיקער פערזענ• לעכקײם: קנעט אונז, קינדערלעך. מאכט אונז פאר הינער. דיבוקים אדער הײליקע, אבי עס זאל זײן א פעולה םאר ײדיש טעאטערן דאם איז אויך אן אידעע, א מסירת־נםש אידעע, װאס םארדינס א באזונדערע אפהאנדלונג. װןןס מיך םרײט באזונרערס אין דעם מאמענט איז דאם. װןןס מיכאל װײכערט איז געייןןרן אויס ,אני שלםה*, װאס ער איז'ענדלעךייארײנ• געצויגן אין פראק• טישעי• סעאסער ■ ארבעט, זאל שוין אמאל נעםען א םוף צו בלױזע ארטיק• לען, טעאריעס און טעאטער זשורנאלן, מיט װעלכע ער איז אפגעקומען יןןרנלאננ. בעת א לעבעדיקע ארבעט בײם לעבעדיקן טע• אטער איז געװען זײן אײביקע םיקם• אידײ איך גלויב, אז ז מיט זײן ער• שטער יראקטישער ארבעט װעט נעמע? י' י * * י(ײנף ק*״ן) א םוף צו דעם שמײכלדיקן מיסטרויען צו זײנע פראקטישע םעיקײםן. װײכערט האט זיך ארויםגעװיזן פאר אן אינטעליגענטן, םעיקן און אר• בעטזאמען רעזשיסער, און אונזער טעאטער דארף זיך רעכע- נען מיט אים װי מיט א נוצלעכער קראםס. מיט זײן איצםיקער ארבעס אין ,קידוש־השם׳ םארדינט װײכערט סיל מער לויב אײדער סארװורפן, און די פאלעמיק מיט אים, װעלכע איך קאן דא נישט אױסמײדן, שטרײך איך אונטער. געהערט אין א גרויסער מןןס צום רײן־טעארעטישן געביט. די םארשטעלוננ, װעלכע װײכערט הןזט אונז געגעבן, האט געהאט םײנע און אםילו אויםגעצײכנטע מאמענסן. די גראטעסק■ םצענעס צװישן חתן־פלה, די סצענע מיט די םרנסים אויסן װעג, דער לונלינער מארק און דער טאנץ םון די שיכורע ײדן מים װײבער, — אזעלכע מאמענטן הןןבן מיר נישט םיל אויף דער בעסערער ײדישער בינע. דןןס דארף מען געהעריק אישאצן. דאן קומען נןןך צו די קאמפןןזיציאנעל אויסגעהאלטענע מאסן״גרופעס, די סײנע דיסציפלין פון די כארן; —אלץ עכסע. םןןלידע בינע־ארבעט. אין אלגעםײן װעל איך װאגן צו זןןגן, אז װײכערסס הױבונג, קדושה, גלויבן, ליבע און טראגיק. ןןט די םארשײדענע םצענעס־בילדער זענען דורך דעם רעזשיסער, מןןלער און אר• טיםטן םײן, ערנםט און קינםטלעריש געגעבן. אײניקע בילדער רײסן־מיס, רירן ביז ציםער, דערהױבן ביז טרערן. די שסע ןןבער סון די בילדער איז צופיל. מ. װײכערט האט באדארסס דאך םארײניקן אײניקע קלענערע בילדער אין אײן גאנצקײט. דער אײנדרוק װערט יעדעם מןןל געשטערט, אויך דער שוי• שפילער הןןט ןןסטםןןל קײן מעגלעכקײט נישט .צעװארעמען• זיך, ,פאנאנדערגײן״ זיך אין דער שטימונג און אנרעגן מים זײן שטיםונג און שפיל דעם צוקוקער. אײניקע םצענעס רעגן נןןר אן, דעגן-אױף און דערבײ בלײבט עס. מ׳װאלם געקאנט בלײבן בײ א 15—12 בילדער, דאן אבער װאלס געװען מער גאנצקײס, מער עשירות,מער אקציע. ןןבער דןןס זע• נען פרטים. אין אלגעמײן האבן מיר פאר זיך אן אינ• טערעסאנםע אוים• סירונג, גלענצנדע םצענעם, זײער־אײנ• געגעבענע בילדער, אין בײ אונזער ארעמקײטאין ײדישן טעאםער אין פוילן — איז עס א גע• שעעניש םין גרױס װיכטיקײט. ו ב 1 ד ה י * (םרים ןריזסק*) אויף דער ער■ שסער פארשטעלינג האס זיך געםילט די.אימתא-דצבורא׳ בײ דעם שוישפילער. אין עם איז א גיטער סיםן. די װילנער טרופע טראגט די אחרױת סאר דעם בעסערן ײדישן עולם, םאר דעם אמתן ײדישן טעאטער, — דאס איז איר גרוים םארדינסט אין אין דעם ליגט באהאלטן איר שטרעבן און זוכן צו דער• הויבן אונזער טעאטער-ארעמקײס. מ. װײכערט, דער אנםאמבל םון דער װילנער טרופע, װ. װײנטרויב און ה. קאן קןןנען זײן צוםרידן. זײ הןןבן דעם ײדישן טעאםער דערלאנגט א שײנע מתנה. םון די שױשפילער דארף מען אין דער ערשטער רײ דערמאנען יעקב ױײסליץ, — װאס האס געגעבן א גלענצנד גע• שטאלט םינם שנײדערל, א געשטאלט, װאס װעט סארבלײבן אין דער גאלערײע םין די ײדישע סצענישע סארקערפערינגען. א שײנע געשטאלם הןןט געגעבן אויך א. םאסבערג. מאמענסנ• װײז איז געװען גלענצנד םרים ארלעסקא. יוםף קאםען הןןט דעם פןןפ צופיל שארזשירט און דעם קןןזאק יערעם געגעבן צו־זיםלעך. נעמי נאטאן (מאריושא די דינסט) גאנץ סײן, האר• ציק. םון דעם ױנגן עולם הןןבן געצויגן די אויםמערקזאמקײס יעקב מאנםדןןרף און יעקב קורלענדער. — די םײנע, הערלעכע מיזיק םון הענעך קןןן איז דערװײל א זאך סאר זיך. נישם צינויפגעםלאכטן מיט דעם, װאס ס׳סוס זיך אויף דער בינע. ,קידוש־השם• געסעלט שטארק, דער עולם נעמס־אויף די פארשסעלונג םיט באגײססערינג, רופט ארױס די אקםיארן. דעם רעזשיסער, — א סיםן, אז עם װעט זיך לאגג האלםן אויף די ארעמע ברעטער םון אונזער ארעמען ײדישן טעאטער אין פוילן. - נ• מײויל