Literarishe bleter · 1928-05-04 · 18 (4.5.1928) · p. Seite 347

347 ליוזוןו,*? ולעװ ר 18 זא ש ט ע ר ן 1 ו וװ * י וננ) א• מ• פ ו ק ם / װ י ן בןןרװעס, םיט אעקנעסלטע הויזן אין טאמעװאטן שמײכל. סון זײן או־רגעהױלטן, בעפאטלטן קאפ זענען איבט אראסגעהאנגען די נאםע הןןר־קודלעס, װי בינטן הײ איבערן פארקװעדשםן פרצוף. זײנע גרןןבע ליפן האבן עסעס געמורמלס, און אין בײדע הענט הןןס ער געהאלטן אן ןןנגעשטעלטע ביקס. םען הןןט דערגײלט, אז די שקצים הןןבן בײנאכט אויף לגנות אויםגעהןןנגען דעם קרומען שמיאל אויף דער רושסןןװא• ניע םון זײן שטיב אין געהײםן דעם האלב-משוגענעם יאשקען זיצן מיט דער ביקם אין ןןפהיטן דעם געהןןנגענעם, אז די ״דן זאלן אים נישט ארןןפגנבענען סון דער תליה... איז ער אזוי געזעסן מיט די גרןןב־געעםנטע ליפן, מיס אויגן, װי איםהדיקע שפינען, די ןןנגעשטעלטע ביקם אין בײדע הענם. און געהיס. א שוידער איז געגאנגען איבער די לײבער. מען האט געסילט, אז ןןם דאם, ןןס דער גרויליקער טויט דעם קרומען שמואלם איז שוין נישט מער קײן רגיחה און קײן אכזרױת, נןןר די טעמפע אימזיניקײס םין האלבן שנעון. מען הןןס םורא געהאס םארן םשוגענעם שײגעץ, צוגונײן אין ןןסצושנײדן דעם טויסן. זײן םעמסער בליק הןןם געלןןקערט. מען הןןט געװוסט. אז ער װעס שיסן. ןןפחענסיק, סיט געהןןרבעסע פלײצעס, ה$ט מען זיך שטים>שװײגנדיק געדרײט םון דער װײטנס. שמואליקס װײב איז געקומען גיסשװאליען. די גרןןע םאטשײלע איז געװען ארןןפגעריקם םונם קןןס, װןןס אינדערמיטן איז ער געװען אױס• געשוירן מים װײםע טרעפ. םון די זײסן זענען איר ארןןפגע• הןןננען בלןןםיקע םעלעכעס. אירע שװארגע װןןנצעלעך אויף דער אויבערשטער ליפ זענען געשטאנען אויסגעשםעלס, װי בײ א בײזן קןןשער. זי הןןט געשלעפם די גװײ אויסגעװײקטע, בלא• געםרױרענע סײדעלעך בײ די הענטלעך און געשריגן פין דער װײםנס מיט שװארגע, םינקלדיקע אויגן װײזנדיק מיטן קאפ גום געהןןנגענעם: — קיקץ אים נאר אן, דעם קרומען פישער שמואליק. שןײאליק, א בראך. הןןםטעך ןןנגעשיכורט, שמואליק. װײ איז מיר. ני. מענסשן. װןןם שטײט מען, ראטעװעםם מײן מאן, װו איז ערגעץ מײן שפײזער, האז שמיאליק. םען הןןט זיך שטוםשװײגנדיק ןןפגערוקט פין איר, װי םין א דולער. א ברענענדיקע בישה הןןט סארשלונגען דעם יער.- — װןןס הײסם אזא מעשה... מען הןןט מורא םאר א משיגענעם שײגעץז סענדער דער קלײנער הןןט זיך גיך א בויג געיײן, גע• קאסשעט זיך אין בלאםיקן גרוב און איז פארשװינדן געװןרן. אין א רנע ארום . הןןם םען געזען, װי ער דראפעט זיך אויםן בעליק. אין נןןך אײדער דער שײגעץ האט גײס געהאט א הויב גו טון די ביקס. הןןש סענדער א שפרינג געםון אויף זײן פלײגע. םען הןןס געזען א ראנגלעניש אין דושעביש פין הענס ארום מעלזער. פײערדיקע ןןםעמס הןןבן זיך קײכנדיק געװןןרגן. קעפ האבן זיך געװאלגערס אין שליאם. ײדן זענען צוגעלאםן. מען הןןש ןןפגעשגיסן דעם געהןןנגענעם פונם בעליק און אים אװעקגעסרןןגן. נײן, ם׳איז נישס געװען קײן שום תכלית־הנפש אין £ס דער שװארץ־געװײ׳ןםער בלןןםיקער װעלס, װו סיזענען אין דער נעפלדיקער בלינדקײס אריםגעקרןןכן די מענטשן, װי װערעם, (הם״ד) אינאײנעם ןןבער םים ןןם דעכ אוםזין הןןם געגויגן איז געמןןנס דןןס געװיסן, און װידער ה$ס םען זיך געפןןרעם בײ דער קופע לײם, געגרןןבן, נעשלעפס און געקלאםס. שװארץ פארשםירס םיס בלןןסע. װי שדיס, פיס בלןן־געשװןןלענע הענם פין נעץ און טריפנדיקע בערד. אין די רישםןןװאניע םון די םיר צוגעברענסע בעלקעס זענען װידער געשםאנען אויםגעשטעל• סע, לײדיקע, שװארץ און קרימלעך געםארן. די װינקלען מיס די גוגעשלןןגענע קלעצלעך הןןבן עפעס אויסגעזען, װי תלױת. — הערם איר, םענטשן, כיעל בלײבן נעכטיקן בײ דער שטוב. כ׳װעל היסן. הןןס שמואל געזןןגם מים עקשנותדיק-געבויגענעם קןןפ אין ם׳הןןבן אוםהײםלעך־שםײכלענדיק געפינםלם זײנע ןןנגעגןןםענע אױגן מים פליגיםדיק-דערװאכסן עול. םען הןןס אים ןןננ<קוקש. װי א חסר־דעהניק: — זײס נישם קײן שװאנץ, ר׳ שפואל — הןןם םענדערל זיך געבײזערם — גײסס אהײם און לײגם אײך שלאסן אין דער װײבערישער שול, װעם אײך זײן װארעס, כעכעכע. — נײן, כ׳װעל נישם ןפסרעסן, כװעל היסן... א גאנגע נאכס האט דער װינם יןןםערלעך געשריגן, גע• םײפם און געהױקעם. װי א טשאםע םשוגענע הינם. אין די םענסםער, געריםן די געברןןכענע דעכער און נעסרעםעס מים די שטיבער, װי םים שטרוי. דער שלןןף הןןם געגליװערס אויף די הײםע, װאכע אויגן, װי א בלײערנער װןןלקן. ס׳הןןבן גע• קלונגען די גײן אין מויל. װי צעברןןכענע שויבן. אז סענדער ריןןס אין גרןןען םארםןןג אײנגעדריםלם. הןןס ער געהערם. װי םיסוען א קנאק צװײ בלעכן, און ס־האט אים א שלײדער געטון אויםן געלעגער, װי םון א בארג ארןןפ. זײנע אויגן האבן זיך אױפגעריסן, און ער הןןס געזען שסײן אין מיםן ששוב די מאםע םים דעי סארבונדענער שאל. זי חןןש געברןןכן די הענט אין דערצײלס עפעס סורותדיקס, מיס א נןגנדיקן ניגון: — די שקצים הןןבן א־ש ןןנגעסון א מעשה בײנאכט. דעם קרוםען שםואליק, װײ איז מיר. םענסשן לויפן קוקן. אז סענדער איז געקומען גולױםן צו שמואלם שםוב. הןןבן זיך שוין םונדערװײםנם אין דעעם, נעפלדיקן רעגן גע• ךרײם ןןנגעבויגענע ײדן, אײנגעהילם אין די פלאשםשעס, פאר• בלאטיקסע נין גו די נעז. און םים צעסישסע און גערויסלםע אויגן הןןט םען געזען, ןןי אויםן שפיץ פון דער רושסןןװאניע הענגם ארןןפ אויף א גרןןבן און קירגן שםריק דעם קרוםען שםואלם קלײנע געשםאלס, םים לאנגע, שװארגע, בןןרװעסע םיס, װאס הןןבן ארויסגעשטעקם םון די געםליקםע הויזן. װי גוגעברענסע חןןלעװעשקעס. דער געשױבערםער קןןפ איז געװען ןןנגעבויגן םיט דער נןןז גו דער ברוםט, גלײך ער װןןלס זיך אױף עפעם געברונזס. א שװארגע װרןןנע איז געשםאנען אין אנדערן עק באלקן. םים א שארםן און לאנגן שנןןבל און זײ• סיק געלןןקערס •יס אוםהײמלעך־גלאנניקן, שװארגן אויגל. זןונסן ןןבער, אונםערן באלקן איז געזעםן מים אױםגעשםעלטע קניען און לאננע, בןןרװעםע םיס דער האלב-םשוגענער שײגעץ, יאשקע זדריל. יאשקע םלעגם זיך ארוםדרײען זוםער און װינםער מיס ןןפענעם און נעקױמס מויל. אז םען הןןס אים געגעבן א גרײגער, הןןם ער געסאנגס אין מיםן מארק, אין שםןןס,