Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 18 (4.5.1928)
- Date
- 1928-05-04
- Page
- Seite 346 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 64% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800976--03299-4798555- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
16 -וא ליטערארישע פ׳לעטער 346 דערװארםנדיק קײן װײסערע שאלות, הןןט ער זיך אויפגעהײנן, דערנאך ברײסלעך אנידערגעקניס פיסן פנים עו דער פזרח זײם און געניםען הױך זןןגן תםילות כםדר: דעם .אסשע־נאש׳ די באהאראדיכע* אין װײםערדיקע םארענדיקנדיק: נישם דער םונקלער נאכס אנםקעגן דעם ליכטיקן םןןג אנטקעגן — גאט האר, ישו כרעסטןןם, גןןםם־זון אין דו םןןסער מיקןןלאי: הים ןןם די בהםות םון אטןן די םרוםע םענטשן, אױף די װאםערן. אױף די בריקן, װו זײ םאשן, װי זײ רוען, םו זײ דערלײזן פון אלעם בײןן םין א חיה-רעה, א מענסש א גבועקישן, םון אױגן שלעכסע, קרענק אוםגערעכסע... ער האט זיך א פןןר מאל פאםעלעך םיט גרויםע בױגנם געצלמס, אױפגעשטאנען, און נעםענדיק םון פיניעלעם הענטע־ לע א סתנת־יד אויך במזוםנים, הןןט ער אים געבענטשט: ער זן*ל װאקסן, װי א טאפאליע, װי א םמערעקע אין יגרויםן װאלר־ ער זאל זײן שײן און ליב, װי דער םדילינג, פרײלעך װי זומער, רײך װי אםען און געזונט, װי דער װינטער און געזעגענענדיק זיך—אלעמען אונז געבענטשט: זאל אײך גאט געבן און אײער שסאם פון דער יבשה און םונם יםו פון םעלד, םון דער גאנצער װעלט. םון טוי, פון כײך — און װאם איר דארפס םון גאם א סך. א םך... -ו . חודש-שריםס םאר ליסעראטור, קריסיק, קוגםט און קולסיר .רייסנ״יײ: פארלא; 3. ילעשמײ א י נ ה א ל ם : ■. מ. ■יסס — *ײסרן *ץ דסר נוכס (דסרנײיונג). קירמון — *ו דיר ■ון *ו די *ידעסםדרן דײנ■ (■ן<ס<4 י, 1.ם*וד'ם — ■וימן *וים תוווחו (רערדיילונג). קודי מןיןדןװסקי — םסםודן (יידדר). רחי ת. קןרן — די מןכמור (ייד). •רץ הירמניץ — װמגן *ון מײדװמנן י. י. זינגדד — ■רײזנייט םון קיגסמימד ןדדר מקיוווז מון דקר •דייונײס. קורןי *יזמיקןװסקי — די *וייימ• ייסמרוםור נןך דמר מײומח. ■תרן 1ײסלץ — ■רןנן סון ײדיממר *ן*סיץ. ד״ר י• מי•*• — ■יססמ■ מ*ורן •ון דמר ײדיממר מ*רון■, ייחמרןמור נחםן םײויי — ■דץ *ין וןמןמץ. ממוו זייםירנ — מןקסיס גןרקי. רומנזי*ם, נןוױון,!יידור. *באנאםענס״פרײז *ין וויסלוגד: *יז •וייןו 2/נ •ןי — 3 חלײ 1/2 יןר — 16 וילדן 1/4 יןר — ספ1 , _ 1/4 יןי — 8 . *יץ נוך — 60 םןנ© *יין נוך — 3.25 . ■2!)1מסם1פא ,אזנו29*ץס^\ 10152£ 01, ■ןר מי■ (•ין ■ויין): 1 ( 4 9858. _ אז ער האט געדאס א גרויםע, גרויםע פאםיקע, װו הײנט דא אזוינע, װו־װו ז? און פלעג בו מיר בו טרינקן: ,זאל ג$ט געבן גע■ זונט, װאסילױו — (װאםיל הײם איך, סײן פאמיליע איז פאװ• לישאק.) — פלעגן מיר טרינקען דאם זיסע מעסאלע און דער באדיננ איז געגאנגען לײכטינקע, גלאטינקע, װו עס סןופיעס זיך פיםער אױף הײםער קולעשע... א אראנקןן, ליעבא ז־גע• װען א גערעכטער מענטש — זןןל אים גאס געבן מלכות שמים, האספאדי! און טאמער םײנט איר. אז ער איז געװען אזא, װי איר, קײן בײז אויג זאל אײך נישט שאטן, — הןזט נישט קײן מורא, איך האב נישט די פאסקידנע טבע—האט איר א טעית... א קלײנינקער געװען. א םאגערינקער, אבער א װןן־ גיקער... מאלענקי, אלע װאזשנענקי... אבער כאסש אזױ הןןט דער גרעםטער כלאפ געהאט םאר אים די טערפיניע... סטײטש אראנקא! נאר ער איז געװען, װי א םאטע, געלןןזט לעבן... זאל אים גאט געבן םלכית שמים האספאדי... מארדקאן בי איך געדענקז םארא קשיאז מארדקא! הײ— הײ װו זענען די בײטןז מארדק>$... אײ איז דאס געװען א שיבעניק, אײדער ער הןןס חתונה געהאט און אװעק קײן מאי־ דאן. װו אראנקא האט זײן בכור אויםגעבויט א קרעסשמע... ער איז דא געװען דער ערשטער ײד... איך געדענק, געדענק... דעמאלט האט מען נישט געזען אין מאידאן אזויפיל הײזער... אםשר םוםבן גאזדעס געװען איננאנגבן דעםאלס אין מאידאן... אויף גרויסע פעלדער געזעסן... און מארדקאן הןט זײן פאטער געםאכט ״ פאר א גרויסן באלאבאס... און געװען איז דער מןןרדקןן א שיקםעניק םון דער גאגבער װעלסן אזש גאט זאל אפהיטן... איר זןןלט נישט ברוגז זײן... איר גלויבט נישטז כ׳זןןל אזוי געזונט זײן, ב׳זןןל אזוי דעכן, כ זןןל אזוי מײנע יארן דערענדיקן — איר װײםם דאך גוט. אז כ־בין מײן אײגן געזונט נישט קײן שונא... (בום גליק. פארשטײט נישם פיניעלע, װןןם עס װערם אויסגערעדט אויף זײן עלסער־ זײדן״.) איך בעלאך מיך הילכיקן פיניעלע הערס םיך לאכן, צעלאכש ער זיך אויכעם מים זײן זילבערן קולכעלן די מאמע דערהעיט ערגעץ אין דער קיך אונזער לאכן. קומט זי ארוים און געװאר װערנדיק, װעגן װאם דא גײט — צעלאכט זי זיך פאר זיך... אויף אזוינעם: הייבם אן דער אלטער װאםיל פאװ־ לישאק אויכעט אונטערצוקיכערן, װײזנדיק די רויטע, הארטע יאםלעס; די מילך צערינט זיך אים אזש איבער דער בןןד... אוי — אוי — אוי — װאם ה$ב איך אזױנס אפגעטין — דערשרעקט זיך דער אלםער אינםיטנדרינען און װעיס מיט אמןןל פלובים ערנסט. בעלאכט זיך םון דער העלער הויט! אזוי זיך פארזינדיקט! און איך, אלטער, הים זיך שרעקלעך פאר אן עבירה... גאט זןןל שוםר ומביל זײן, װי איך גיב אכטונג כ׳זאל זיך נישט פארזינדיקן... א, איך װןןלט קײנםןןל נישט א לאך געסון... און אױף א פידל האט ליב געהאם בו שפילן מארדקא םבנות־נםשית! בי ער האט אין דערהײם נישס געטארט בי װאס — גענוג, ער סלעגס אפהיטן די בײם, װען טוםקא נאדראדי, .נעבישטשיק״, פלעגס מיט זײן װײב אװעק.ײן אין פעלד ארײן;זי האס געהײס, אננא. א קראםאװיצע געײען׳ םם... סס״ סס...) פלעג ארןןפנעמען דאס סענסםער, אוײ.* שפרינגען אין שטוב ארײן און פידלען אױף טיםקאס פידל א גאנבן גײענדיקן טאנ... א גאנבן סןןג פלעגם ער פידלען. יןן—יןן. אינבװישן םארטיק געװןןרן מיט דער שיײזונג, נישט