Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 18 (4.5.1928)
- Date
- 1928-05-04
- Page
- Seite 345 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 64% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800976--03298-4798554- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
345 ליסעיןריעע בלעםער 18 זא צ ו ס ג ו 1* א. לעיעלעם / נױ*יאר?ו 1 11 כיבין קראנק געװען און אויף דער דרןןם פון #ײן, דער רויט״געגליסער, גין איך * דורכזיכטיקער מיםגעגאנגען דאן מיס אים, װןןם הןןט ערשט אויםגעםון דזןם לײב אויף אײביק. מים א שםים. װי םליגליםלאסער דורך א םינסטערן געגיםער, הןןט בו מײן הארץ גערעדט יהואש טרויעריק־אינסים: געדענק די שװארבע טיר. איר שןןסן איז דײן היםער יעטװעדע נאכט, װען בלויז דןןם קישן װײם דײן ביטער, נישט יענע רגע נןןר, װןןם װיקלם אויס דעם לעבטן דרים. א טויבער מדבריגעץ, װןןם הןןט מיס טרײםער לוסס און מאכט בײם האלז געשטיקט—איז יןןר נןןך יןןר געװען יהואשם נאכט. װי ןןםס הןןס םון אלײנקײט אים דאס שסןןלבע הארץ געבוקסז מיך הןןט דןןך בלויז א ריץ געטון דעם לײבם םארםמטער שםײן. און װי בין איך אין יענע װןןכן שוין געװען אלײן. דער נןןענססטעד הןןט אױך װי דורך א דיקער שויב געקוקס• כ־בין קראנק געװען און כ׳הןןב געםראכס םון קלוגן הײנען, װןןם הןןט זיך יןןרנלאנג געשטארקם בו שמײכלען אויפן בעט. םון לודװיגן, װןןס הןןט מים בוק און זשעםט זײן װונד םאררעדט און נןןך םיל שענער אויםגעשטילט םאר אונז זײן װײנען. םון קיטסן. דעם באזינגער םון דער םדײד בו זײן םןןעט, דעם ליבע-קראנקן, לײב־םארשעמטן, שטילן, קלײנעם. םון אלע, װןןס דןןם לײב הןןט זײ באטײלט םים קרוינען פון לײדן — קרוינען םון דעם לײבס נקםה און געשםעט. ןן לײב דו םאלשע, ןןרעםע, םראגילע הילע, קןןנסטו נישט םןןלגן גריכנלאנד, טןן הער דעם רוף סון רוים. באםליגלם זײ מיט קראםט, מען זןןל ןןן דיר געדענקען קוים, װען דו דערפןןנסט אונז נישט ןןן דעלםי ןןרער מילןן. און װערםםו בעסלעריש און םאלםט אויף םיר מיס קראנק נעוױכס, םאדלירםסו נזןר ד״ן זין, און ס׳עקלט םיך דײן ןןנגעזיכט. דער בעטלער פ ו ן יאסיז בער דדאראװיץ / מיידאן קײעט קןןםיש און שנעל, װי א מײזעלע, מיט זײנע ביינלןןזע יאםלעם דןןס װײכע םון קוכן און דערבײ םרײסלען זיך די הןןר םון זײן בןןרד אץ די װןןנםעס דין, װײם און פלאסערנ• דיק לײכט, װי באבעזומערםעדים. די שיטערע םאטלעם םון זײן קאפ שסראלן ביטערנדיק און מינען זיך. װי א זילבערנע נלאריע. איך זיץ אקעגן אים נידריקער אויף א שטילעכל בײ דער שװעל, און ארום םײנע קני שטײט םײן קלײנינקער םי• ניעלע און טוליעט זײן גילדן באלןןקט קעפעלע בו מײן פנים. זײנע אלא פאזש געשוירענע הןןר קיבלען םיך ליבלעך און םילן םיך ןןן מיטן רויזן־ריח פון זײן װארעם גוסעלע... ער שטײט שטילינקע און שלינגט מיס זײנע גרויםע. שאפירענע, סארחידושטע אויגן דעם .זײדע׳... און דער אלטער, װןןס הןןט אבינד םאר זײנע אויגן דעם םיםטן דור, דערבײלט ןןקןןרשט םון פיניעלעם עלטער• עלסערזײדן: — הןן״הןן. ארןןנקןן - דערבײלט ער מיט א מןןדנע בעבויגענעם ניגון — דןןס איז געװען א גוטער, גוטינקער מענטש... און אן עושר, א העלדז״ הןן-האז װײט און ברײט זענען נישט געװען אזױנע שסיבער און .פןןקןןיעס*, װי בײ אים... פאלאבן... און זײנע םערד. און זײנע בריםשקעס! װי שפארבערם געםלוגן... נישס אײן .גילעטקע* קוקורודזמעל פאר םײנע קינדער ד,ןןב איך בײ אים סארדינט סרײבנדיק זײנע םלוםן... װי איר זעם מיך, הארעלע, בין איך דעםןןלט געװען נישם א ליאדע כלןןפ... א גבור בין איך געװען. יןן, יןן... א גבורו און אז איך םלעג אמןןל בו אים קומען א זונסיק זיך ןןפרעכענען ןןדער מאכן םו׳זם א נײעם עסק. םלעגט ער מיך םכבד זײן טים אלײנגעזןןטענעם פעט — איר דארםט װיםן, און ןןט איז ער װי• דער דןן דער גרייז• גרןןער בעסלער םון יאםין, װןןם טרןןגס _אויף זײנע קרומע, שמןןלינקע פלײבעס דעם עול םון בענטן בע• נער. ער זיבט אויםן גאניק םון מײן הויז בײם געדעקטן טיש. טרינקט זיםע םילך און האלט אין דער ביםערדיקער האנם א געהעריקן שסיק קוכן,— םרום און םןןרזיכסיק, װי א הײליקע הןןס- טיע. יעדעם ברעקעלע, װןןם קרישלט זיך ןןי ״י י־ייו־ייז ״ײ1״' און םאלט אויםן פןן• דןןליק. הײבט ער אויף און דערלאננט עס בום םױל פיט אזא ליבע און כװנה. װי ער װןןלט א לעבעדיק זוםערםײגעלע ןןנגעס.פס בײ די םאר• ביקע סאםעטענע םליגעלעך, מורא הןןבנדיק. אז עם זןל חס• וחלילה דורך דעם אביםעלע־הארבערן ןןנריר עפעם סון זײן פראכט םארלירן... די יולי־זון נעמט ארום די גאנבע װעלט מיט איר סליסנדיק־בעהיבסן גןןלד און באלויכט גרעל די אומענדלעכע קנײטשן אויםן בעסלערס ברןןנזענער, געגארבטער הױם, װןןם זעט אויס בארם און דורכזיכסיק, װי זײד... ער