Literarishe bleter · 1928-05-04 · 18 (4.5.1928) · p. Seite 342

18 זא לימערארישע בלעטער 342 יצחק האצענעל־סאן <*י ז״ץ 25 יןןדיקן יוטילי) י ע ק ב פ י כ מ א ן / ו ו א ר ש ע מיר האבן אים אן א שיער געפיעשטשעס, מיר ה>)1ן זיך גע פרײט איבער אים, װײל אין זײנע לײכטע סריט הןןט זיך געהערם םרײדנקלאנג, האט געםילט זיך גליקלעכע זיכערקײט. װןןס ער זאל נישט האבן געטין, האט אונז דעראלט אנסביקס. זײנער א געלונגענער שאםינגם׳שםרונג האם אונז געסרײט, װי א װונדער, און די נישט־געלונגענע האבן אונז או־ך אסוזירט.— אמוזירט װי שטיפערײ. געװיס האס ער געבראכט טאלאנט, הומאר, םרעכסיקע אײנפאלן און לײכטע װןןרט־םוזיקן ןןבער געפרײט הןןם ער אונז מיט עפעס, װזןם איז געװען װערט־ םולער, װי םאלאנט — מיםן קינדערישן ריסם, מיט דער זןןרג־ לןןזיקײט, מיט דעם, װןןס ער הןןט זיך נישם פארקלערט, נישט געקנײטשס דעם שטערן, װי מיר. מיט דעם, װןןס ער הןןס נישט געװוסם און נישס געװןןלט װיםן, װי הארב עם איז די זאך, װןןס ער טוט. אלע זענען מיר דןןך געװען פול באלאם־ טעטע, מיט שװערע חובות באלןןדענע. — האס אונז אן מןןם געפרײט, װןןס אײנעד איז דא בװישן אונז, װןןס הןןס נישט קײן קנײטשן אויפן פנים און טרןןגט די םשא פון זײן שאםונג, װי א לײכסן רוקזאק אויף די פלײבעם. אזײ איז געװען קאבענעלסןןן אין יענע ערשטע סעג. װען מיר אלע זענען געשטאנען פאיױונדערסע און גליקלעכע פון אלץ, װאם האם ןןנגעהויבן ארום אונז בו שפראבן. אינ■ גאנבן בליעכץ, אינגאנבן קלאנגיקײט, האט ער מיט זיך סאר• קערפערט אונזער יונגע הןןםנונג, איניער ערשטע באםרײקײם. אזוינע, װי ער, זענען נישס נעװען מער בײ אונז. זיין סטיל איז געװען אן טראדיביע, ןןן אויפסועכבן, אן געקליגטע בירוםים. אזא פשטות האט ער םארמןןגט, װןןס איז דערגאנגען ביז פרימיםיװקײט. א-וי ארעם איז ער געװען אין לשון, אז ם׳הןןס זיך געװןןלם אים אונטערזןןגן א װןןרס. ער האט ןןבער זיך נישס גענויטיקס אין דעם, װײל זײן שאםונג איז געװען מער מימיק, סאנץ, באװעגונג, װי װןןרס־אויםדרוק, — און דןןס איז געװען דןןם שענםטע, װןןס ער הןןט םארםןןגט. א־ן זײנע קינדער־לידער איז ער געװען דער געטרײםטער פון אונז אלע, װײל דןןם איז געװען בײ אים נישט ק ו נ ס ט, װי כמעס בײ אונז אלע, נןןר נ א ט ו ר. ביאליק און םשערני• כןןװםקי הןןבן אין זײערע קלאםיש פארענדיקטע קינדער־לידער געשאשן די מוססערן. קאבענעלםןןן ןןבער הןןט געשטיפס, — נישט געשריבן זײנע קינדער־לידער, נןןר זײ אימפרןןװיזירט, זײ אויסגעשפילט. זײ האבן ארויםגעשפראבס סון זיך אלײן. סון שאפונגס־לוםטיקײט. װי גרעזעלעך אין םעלד. און באסארבט אונזער שװער־ערנםטע ליטעראטור מיס זײער קינדערשן חן. אויך,אין זײן ליבעם־ליריק םון יענער בײם״ װי בכלל אין דעם גרעםסן טײל סון זײן פןןעזיע, איז ער געװען אזײ נאטירלעך, לײכס־קלאנגיק, נישס באשװערט מים װערטער און בילדער. װײל אײגנטלעך איז דאם אויך געװען א מין הםשך פון קינדער־שסיפערײ. שסעסער ערשט איז אױף זײן ליריק. װןןס האס באקומען אן איגטימערן אײגנארטיקערן ריטם, םים• 3 אמןןל געפאלן א שװערער שןןטן. ןןבער אין יענער בײם איז אלבדינק געװען מעשה־קונרם. אפילו אין די עלעגיעם זײנע (ער הןןט זײער ליב געהאט דעם םין פןןעזיעס. אין װעלכע ער הןןס זיך געפיעשטשעט מיט נאיװע טרויער־חנדלעך, הןןט ער זיך קוים אײנגעהאלטן סון זײנע געװױנסע שסיסערישע העױות. מיט 25 יאר בו־ ריק, װען די שפע האס זיך א גוןס געטון אין אונזער ױנגער ליטעראטור מיט שעפ* און מיס לעפל און פון אלע זײטן זענען געקומען אײנער נאכן בװײטן, די אומדערװארםע• טע, איז ע ר, דער יונגםטער םון אלע, דער לײכסםטער , דער זארגלןןזסטער, אויך געװען בװישן זײ, און האט װונ• דערלעך דערםילט, דערגאנבט די דע• מןןלםטיקע ליטערא• רישע קאפעליע. עם איז געװען א מערקװירדיקע בײט. עפעס װי אונטער־ ערדישע שסראמען. אין דער פארהוילעניש געבוירענע, האבן ז־ך ערגעץ-װו לאננ געזאמלט, לאנג געגרײט זיך, און מיט• אמא פארפלײבס דעם ששח, אנפילנדיק די לײדיקײט, אין א זינג געסון מיט אזא זיכערקײס, סיס אזא נבחון־רוף, װןןס האט םיםגעריסן אלץ נײע. מיט יעדן טאג האבן זיך געמערט די אנגעקומענע. און קײנער האס שוין נישט געװוסט, װער הןןט זיך פאר װעמען געפעדערס. װער האט װעמען ארויסגערוםן, װער האט װעםען באסרוכפערם. עם איז געװען דער ערשטער אױפבלי, און יעדער האט דעם אנדערן געשטארקט מיט זײן קימען, יעדער האט, שטיבנדיק ז-ך אויף די איבעריקע, זײ אויך מיט זיך געשטיבט. אזוי איז שטענדיק, װען די בארוי• שונג פון שאסונג באהערשט מעכסיק א בײט. עס איז געמען א ײ ן קאפעליע, א ײ ן גרױסער כןןד. נאר יעדער. װןןס איז געקימען, האס געבראכט םיט זיך ז ײ נ ע כלים, געבראכס ז ײ ן קול. אלע פון דעם זעלביקן כח ארויסגעריפן, האם יעדער אין זיך געטרןןגן זײן ניגון, ז־ין װעלט־באפארבונג. אין עם האט גןןרנישט אויםגעסעלט—פין די קרעפטיקסמע ביז די בארטםטע. פין די ערנםםע ביז די ל־יכטםסע, — אלע הןןבן נישט םארזויםט בו קומען און בו פארנעמען זײער ארס אין ארקעסטער. יבחק קאבענעלסאן איז געװען בײ אונז רער ליבסטער. ער האס געפראכס די זיםע קינדישקײט מיט זיך. אנטקעגן אים האבן אפילו די יינגסטע פון אינז אויסגעזען אלסע, מיושבריקע, נישט נאך די יארן ערנססע, ער האס שסיפעריש, טאנבנדיק, אן מי. אן ןןנשטרענגינג געשאםן, געטרןןגן גרינע קאיבן. סים סרײד אנגעפילטע. װי א פײגעלע געשפרונגען א־ן אונזער פאעטישן גארטן און געלאכט און געיובלם, שטיל אפ־ געװישט די גלאנבנד־קע קינדער־סרערן פונם פניס און װידער געטאנבס אין סאנבנדיק געסרערט. ער איז געװען אין דער משפחה דאם יינגססע ברידערל. •וניזק קוו זנויו || (!ייכנמב פין *־. ברי־נ^ר)