Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 16 (20.4.1928)
- Date
- 1928-04-20
- Page
- Seite 306 (sequence 10)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 66% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800974--03257-4798515- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
16 זא ל*וזר*ריוי ולןויר 306 געפילט, אז ס׳קומט איפ היעט אן שװערער דו רעדן וױ תםיד. זײן קיל האס אוםזיכער געזוכט עפעם. גלײך ס׳װןןלט געטאפם אין דער םינסםער. — דו װײםט, עלקע, ם׳װעט װערן סרײלעך אין אונזערע געגנטן, ס קומען באלשעװיקעס פון רוסלאנד. םען װעט םאכן דא, בײ אונז, די רעװאלוגיע. יןןםל איז שױן געגאנגען רוםן די רויטע זעלנער. ם׳איז זײער געסערלעך... די הײדאםאקעם זענען דא. זי האט שוין געװוסט פון דעם, די פײכסע ליפן האבן שפאסיש געלאכט• — פארװןןם ביםטו אויך נישט געגאנגען, םענרער, העז האסט םוראז..., — עך מיש מעך נישס אין אזוינע זאכן... עך האב נישט קײן בײט. — ע... טאקעז נו, םיס קײן חכםהלעך װעסטו דיך נישט ארויםדרײען. דא דארף מען הןןבן אביםל מוס, סענדער, י*. יןן• ער האם געפילט םון אירע רײד, אז ם׳איז נישס דןם געװוינטע. גוטםוטיקע רעדן זי,־. עפעס א שנאהדיק םײערל הןןס איבס געסליעט אין איר קול. ער האס געפרוװם בו־נישט מאכן מיס א חוזק־שמײכעלע: — אי װײ םיר, דו זןןגסס שוין פוסר, װי די סאמע פײנע. — שפעם נישם פון דײן םאסען, זי איז א שסיקל עיגײ• נערין, אפער א װוילע ײדענע... דײן סאסע איז גןןר א קלוגער ײד. ■ראססע מענסשן. ערלעכע. זײן שװײגן שרעקט אביסל, ןןבער ער איז א םײנסילנדיקער מענסש. איך הןןב באפערקס א סך מןןל, אז דעך קןןן ער נישם לײדן. דו ביםס אים א גו גרויםער סריץ, װןןרום דארם, װו ס׳איז םאקע עיעם ערנםט, היסםסו דיר ם׳סעלבל... םען װײסס... סענדערן הןןס א ציסער געסון אין הארץ-גויבל. ער האם אויםגעשאםן אשסעכיק און פאלש געלעכסערל: — כעכעכע, זע נןןר, און דו... דו װןןלסם דיר א שטײ• גער אײנגעשטעלס ס־לעבן. זי האט געשװיגן. פונדערװײטנס איז געגאנגען אזעלנער םים א ביקס אויםן אקםל און מיט א הויכן סעלץ־םסןןדעק אויםן קאפ. א שװארבלעכע, געבויגענע געשםאלס פון א ײדן אין א בעדרײטן קאפאלאטש, די הענס ארײנגעשסעקט אין די ארבל, איז גיך-לויפנדיק פאדשװונדן געװןןרן אין א קדעכצנדיקער ברעםער־סיר. א גויע םים א װײםער װארעםע אױפן קאס הןןס זיך געסודעם םיט א זעלנער הינסער א װאנם. די סיפע שנײ• בלויקײם הןןט זיך שארף געװײסט איבער א האלבן, שװערן, שסײנערנעם קלויסטער פיטן שפיציקן צלם קעגן דער םולער, געלער לבנה, די אנדערע העלםט איז געװען שװארץ. דאס מײדל איז געגאנגען אביםל םארוים און סענדער םון הינםן. זי איז א רגע שםײן געבליבן. און א שסיז געםון איר גרינעם צארן־פינקלדיקן בליק גלײך אין זײן אױג: — דו הןןסט עפעס צו מירז ער הןןט גיך און דערשרןןקן אפגעענסםערס, א הויב־טוענ• דיק בײדע אקסלען: — נײן, חלילה. ' איר אטעס איז געװען אויםגערעגכ און שארף: — אויף מיר הןןסטו נישט װאס צו קוקן, םון פיר דארםסטו זיך גארנישט אפלערנען, הערםםז — פארװןןם נישסז — אזוי... איך װײס נישט פארװןןם. *בער םען דארף נישט... זעסט דעם פרעמדן זעלנערז םון אי■ זאלםטו זיך לער• נען. ס־קןןן דיר צינוץ קוםען• מנחם האס מיט צעשײנסע אויגן גענוםען דעם בלומענ• טאפ פונם מײדלס הענט. ם׳האם דערמןןנט זוניק־װײסע, זומער• דיקע טעג, װען ס־בליען אויף די םענסםער גרינע װאזןןנעם מיס רויסע בלומעןיגלעקלעך. םענדער הןןט געבראכם װאסער, מנחם האט באדעכטיק באגאסן די שװארצע ערד און געזאגט צום מײדל מיט באהאלטענער *ערטלעכקײט: — מען מוז דאם האלטן אין דער װארעם, ס׳זאל נישט פארפרוירן װערן דער קארין, װעס זיך צעבליען... ער האס א שםעק געסון צו דעם ביםל ערד, ארױפגע־ שסעלט דעם בלוםענטאפ אויף דער שאפע, נעבן אויװן. — די סאמע װעט באלד האבן גרינס אויף שבועות. — האט סענדער געלאכט. די מנחמקע האט ניסמוטיק א שזןקל געסין מיטן קאפ: — לאך נישם, בלוםענטעפ אין שסוב זענען, װי לעבע• דיקע נםשות. פינקט װי עופות. יא. יא. כ׳װאלס נאר געװאלס װיסן, װו זי האט גענומען בלימען אין װינטערצײט... א טײער םײדל... װאס טוט עפעס די מאמע, עלקעז — דער מאםען טוס עפעם װײ דער קאפ, מחותנסטע, זי בעס אײך. איר זאלט אביסל ארוןפקומען צו אונז. — ני, און דו װו גײסט, עלקעלעז — װײסעך, כ־גײ אביסל שפאצירן אין יעטאט ארײן... קום, סענדער, באגלײט מיך אביםל. די מנחמקע האט באװיזן א ברוגז־צעקרימסן שמײכל: — װײםעך װאס, װוהין װעססו ערגעץ גײן בײנאכט... זיץ בעסער אין דערהײם. ס׳דרײען זיך ארום שיפורע זעלנער... כ׳לעבן, עך װאלט םורא געהאט... ם׳הןןבן א װידערשפעניקן בליץ געטון דעם מײדלם אויגן: — װאס איז דא םורא צו האבן, ם־עפט נישם אויף קײנעט. — נו, נעםזשע כאטש מיט דעם לאמטערן. זזןלסט זען אין דער פינסטער. — האס די םנחמקע א קירצן גיפטיקן לאך געסין• — מ׳דארף נישט. אין דרויסן איז הײנס ליכטיק, ס׳שײנס די לבנה. מחותנסטע, כ׳װעל שױן טרעםן... און בעת די מאנסבילן האבן לײרנדיק, מיט אראפגעלןןזסע, ברוגזע נעז פארשעםט געשװיגן, האבן זיך די בליקן םון די צװײ װײבער א מעסט געסון מיט קאלסער, שנאהדיקער שאדפ• קײט, װי מעסערם. דאס מײדל האס עקשנותדיק א װארף געסון דעם קאפ אין זי איז פארשװונדן. אזוי אוםגעריכט װי זי הןןט זיך באװיזן, מים בלישסשענ• דיקן. חנדלדיקן פלאסער, װי עפעס א זעלסענער. רויםער פויגל םין אן אנדערער, פרעמדער װעלט, א חלום־װעלם, סין צעםע• כערטע בײמער און גאלדיק־ברענענדיקער זין איבער געלע ים• ברעגעס. סענדער איז איר נןןכנעגאנגען מ־ט דערשראקענע טריט און אראפגעלאזסע אויגן. די אויםגעשסערנטע נאכט הזןט שװײגנדיק געןןטעמט מיס בארױקטער װײטקײט פין בלוי־צוגלאנצטן שנײ װןןם האט זיך ברײם געשפרײט אין פארלוירן געװןןרן אין עק הימל, צװישן פלעםלדיקן ציטער םין דימענטענע פליםעלעך. אין אי• בערן קאפ, װי אין א בלויער שיםל. האבן געפינקלט די שסערן מיט גרין־גאלדיקע פײערן. די װײםע שטיבער האבן זיך שװער געביקס אונטער די גלאטיקע שנײ־קישנס אויף די דעכער, און אויף קרומע פענסטער האט געבלײכט בלויער לבנה־ש״ן. דןן און דארט האט זיך געשװארצט א דארער בױם מים װײס־אפ• געזילבערסע צװײגנהענס. די פים־טרים האבן דין געסידלט, אין פינדערװײטנס #ןןס ערגעץ געהויקעט א הינס. סענדער הןןט