Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 16 (20.4.1928)
- Date
- 1928-04-20
- Page
- Seite 305 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 66% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800974--03256-4798514- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
305 ליסןרןריזן נלעזןר 16 זא ש ט ע ר ן ( י * ר נ •י י י נ נ ) א• מ• פ ו ק ם / װ י ן רןןט נישם ןןנגעגינדן ד>)ס חלבנע ליכטל אין לײמל. די םעקל• קײט האם דך געזעעט אלץ נעדיכטער אין שװערער, און ס׳הןןט זיך געראכט, אז די מענטשן װעלן ןןס אזוי םארגלי• װערם װערן אין נאכט־סינסטערניש, װי אין א שװארצן, געםרוי• רענעם ים. נאר אט טוט זיך ראשיק אן עסן די טיר און ם טוט א שײן אין דער טונקלקײט א רויטע לעבעדיקע םרישקײט, און דער גליװער אין שטוב איז םון דעם געגאנגען. װי אײז אויף דער זון, — גוט נןןװנט. — גוט יןןר, עלקע, דו ביסט עם. זע נןןר... די מנחמקע האס גיך אנגעבונדן דאס ליכטל אויפן קױמען־געזימס. סיהאט אשמעק געטון סרישער פרײדיקער אטעם. סיהאבן א סינקל געסון סארשלייערטע לאכנדיקע אויגן. איר רויטער, קורגער מאנטל איז געװען ענג געװיקלט ארום קײ• לעכדיק לײב, און דער בלויזער קאפ איז געװען געלעקלט און שװארץ בוגעגלאנבט, װןןס דןןס הןןט נאך טיפער געםאכט די מידע װײםקײט פונם מײדלס לענגלעך פנים. זי האס געהערם, אז בום םחותן אין שטוב איז געקומען עפעס א םרעמדער זעלנער, און זי הןןט נישט געקןןנט בײשטײן דעם חשק. צו קומען אים ןןנקוקן. איר גרינער בליק הןןט מים םײכטן שמײכל זײסיק א םלי געטון איבערן םרעמדנס פנים, און יענעם הןןס א דעי־שראקן סרײדיקער ביטער רורכגע• נוםען דאס גאנגע נםש. די מנחםקע איז גאד אויפגעלעבט געװארן. מיט שטאלצער געהויבנקײט האט זי געזאגס: — איר זעט, זעלנער, דאס איז מײן יאסלס כלד״ דער זע״נער איז געשטאנען אנגעבויגן און האט געלא• סעט מיט א גראבער נאדל זײן בעפליקסן ראק. ער האט אויף דעם םײדל א האלבן בליק געו־ןןרפן און מיט םארשעמסער ערפארכטיקײט אראפגעלאזט די אויגן גו דער ערד. ער האט דערםילט דעם זיםן גיענריקן םם, װןןס םישמעקט םון איר, און זײן שװארץ אפנעברענט פנים איז םון דעם בלײך געױארן. װי דורך נעפלדיקער װײטקײט האט ער געהערט, װי סענדער װערטלט זיך מיטן מײדל, מאכט לוםטיקע חכמהלעך, בעח איר בוינעװדיק לײב חנדלט זיך, שלענגלט זיך, װי א זאםטיקער צװײג אויף די הויכע קנאםל, אין זי לאכס אים ארײן אין פנים. םען האט דערקענט, אז םענדער םלײםט זיך צו באהאלטן דעם ביסערדיקן שמײכל םון זײנע ליפן, װאס קעגען זיך עפעם נישט גונעםען אויף זײ װי די הויט װאלט פלוצים בעפלאגט געװןןרן םון עפעס א נזןגגדיקער בענקשאסט, װןןם זי האט נישט געהאט קײן מקור. און ס׳האט דין און םײן װי פון א םידל געקלונגען איר קול: — מחותנסטע, כ הןןב אייך געבראכס א טשעפע פון סײן בלומענטאפ. איר זעט, ס׳איז נאסםורגיע. םענדער, גיב נאר אהער אביםל װאסער. םלן דארף באגיסן. זי האט געהאלסן אין ביױע הענט א ללײנעם בלומענ• טאפ מיט שװארגער ערד. װו סיהאט געשפראצט א גרין גװײגל פון א קארין. דער מנחמקעם פינםטער פנים האס געלויכסן: — א שײנעם דאנק, עלקעלע... ביסס טאקע א װויל מײדל, כ׳לעבן. א כװאליע פון ליבשאםס הןןט א ברויז געסון א־בער די םןןרשטײנערטע הערצער. װןוך־נוכס סיאיז גיגעפאלן די גאכט. װי א שװערע, גרןןע כמארע האס זיך ארןןפנעלןןזט א םויבע טונקלקײס איבער םויס־םאר• גלןןזעיטער װעלם. דער שנײ הןןט אויפגעהערט גו שיטן אין גו בלאזן סון אינטן ארויף. דער שרײענדיקער װינט איז שטיל געבליבן און נןןר אלע םןןל א מידן, בײזן ברום געסון, װי א םארטאיעטע חיה רעה. געלער• בלינדער שײן הןןט זיך געגנבעס סון אנגעםרוירענע סענססער, און די דעכער םין די שטיבער זענען געװען באלןןדן םיט טונקעלע שנײ-בערג. דער טרויער האט זיך געשסארקט. געדיכסער געקנײלם זיך אין די שאטנדיקע שטוב־װינקלען, און םארהארסעװעט די עקיקע פנימ• ער םיט קאלסער שװארגקײם, װי אײזן. די אויםגעלןןשענע אויגן םון די םענטשן זענען סיף םארזינקען אין די לעכער, און זײערע שןןסנדיקע נעזער זענען געװןןרן לאננ. שארף אין פארשפיגט. יןןסל איז נישס גוריקגעקימען. די םנחמקע האט ברוגז געבלאזן אין די רויטע, םארםרוירענע הענט. ןןנגעפעלצט אין געפליקסן, מאנסבילשן פלאשכש. םיס דעד שװארגער םאר• בינדענער שאל אויפן קןןפ, האם זיך איר געהויקערטע גע• שטאלט ג ןשװארצט אין פינםסערן אלקער־װינקל, װי א גרויםע שרעקיקע טשערעפאכע. זי איז געזעםן אויף דער איבערגעקער• סער װאםער-קאן| און געשײלס בולבעם. װןןס זענען פון אירע לאנגע, שארפע םיננער. װי םון אונמער שערן, געפאלן װײםע איןי סינססערן סןןפ װאסער. אין איר אומגעװוינטן שװײגן הןןט זיך געסיםט די םארלױרנקײס םונם אפנרונט. — אוי, גןןטעניו... דער שװערער זיםץ, װןןם הןןס זיך אלע מאל א רים געסון פון איר םארביטערס הארץ, הןןט איר אויםגעברןןכן די גײן׳װןןרצלען םונם םויל. דער םרעמדער זעלנער האס געפרוװט א רעד סון, טרײסטן, אז ם׳איז נןןך צו פרי, דער װעג איז װײט און יאסל װעט ןןט באלד אהײם קוםען מיט די חברים, און ס׳װעט װערן לוםטיק און לעבעדיק... םען האט נישס בא■ דארפט זײן טרײסט. םען איז שוין געװען גוגעװאוינס גו די סכנות, װןןס הזןבן װי סעםפע, שװערע שטײנער באשטענדיק גערריקט די נשםה און װןןם אין זײער אינעװײניקסט באהעל• סעניש איז געװען פארבאקן, װי א יאדרע אין פארסריקנסער שןןל,• דער גליענדיקער םונק םון בטחון: עט... דער בורא װעט שױן יאקאש העלפן. און יןןסל װעט מגליח זײן און װעש בשלום אהײםקודען. ןןבער דער גליװערנדיקער אםעם סון דער אײביקער זארג, װאס איז געװען װי זשאװער אײנ■ געגעםן אויסן געקװעלטן הארץ, הןןס םונדעםרװעגן אגינד װי א פיאװקע גענןןגס און גענןןגט דעם דם-התמגית. טײלמןןל הןןט זיך געהערט א װײט קרעכגן םון םקריפנדיקע בריט אין שנײ. די פניםער הןןבן זיך לענגעד אויסגעגויגן, די װאכע אויערן דערװארטנדיק ןןנגעשטעלט, אםשר קוסט שוין יןןםל מיט די נײע זעלנער. װאס װעלן ברענגען די םרײדיקײט, װי באנײט לעבן, ןןדער אםשר זענען דןןס די אנדערע זעלנער, די הײדא־ םאקעם, װאס װעלן ברענגען דעם טויט... אלעםןןל, װען דער װינט האט אשארך געטון אין דער ןןנגעםרוירן־סארהאק• טער דרויסן־טיר, הןןם א צאפל געטון דןןס הארץ. די םנחםקע