Literarishe bleter · 1928-04-20 · 16 (20.4.1928) · p. Seite 303

303 לי**ר*רי#* ינזוזר 16 זרז זשעס םין די הײנטיקע *ײסן. נײן — דןס איז א װערק פין 'אײדן. װײל מ. קזןזאקןןװ איז א ײד, אין ער איז, אויסער דעם, אויך דער מחבר פין דער ,דערגײלינג װעגן דעם קאר ליק מאקסי, װי עס זענען ארויםגעםירט געװןןרן גאר אנדערע םיגירן. װןןם דעןז מ. קאזאקןןװ האט די רעכט אויסציקלײבן זיך זײן םוזשעט, דאס איז — זײן איך. און צו אונזער גײסט און שטימונג װןןלט זיך גןורגישט געםאסס אזא קינםטלעריש װערק, װען דער מחבר װן}לס זיך געשסעלט םאר אן אויפגאבע זיך אקעגנצושטעלן עמעבנס אנטיסעמיטיזם אדער צו דערװײזן. אז מיר זענען מעגסשן און בירגער. אין הײנפיקע צײטן איז אזא מין ײדיש זעלבסטגעםיל אינגאנצן אויסגעלעבט, דעריבער טרןןגט די איבערזיכט גוסא איבער דער נײעסטער רוםישער ליטעואסור םונם ײדישן שטאנדםונקס גאר אן אנדער כאראק■ טער. םריער םון אלץ — דער םאקט אלײן, אז די נײעםכע רוסישע ליסעראסור האס פאר דער ־קורזיער זנײט פון איר עקזיסטענץ באװיזן גו שאסן א גאנץ באדײטנדיקן מאטעריאל סאר אונזער טעמע. איציק איז פעפעי םראגע װעגן דעם, צי איז זי נכלל א ר ו ס י ש ע ליסעראטור, נישס באקומען קײן פןןזיסיװן ענסםער. כאראקסעריסטיש איז, װאס עדשט נאך דעד רעװאלוזױע װערן געמאכט ערנסטע פרוװן אינטערזנופירן א סךיהכל םון אלץ. װאס איז אױםגעטון געװןןרן אויף דעם געביס. דער סיםער און בעםטער 6רײנט םון דער רוסיש־ײדישער ליטעראטור, א. גןןרנםעלד. באמערקט: ״דער ײדישער חלק אין איר (אין דער רוסישער ליםעראטור) איז, םארשטײט זיך, נישט גרויס, די ײדן הןןבן נןןך דערװײל נישט געגעבן דער רוםישער ליטעראטור נישט נןןר קײן הײנע. נןןר אויך גישט אזעלבע, װי בערנע, אויערבאך, שניצלער. חןןפםאנםםאל, װאסערמאן, הארדען. א פארגלײךז די דײטשע ײדן רעדן שוין ד״טש הונדערטער יארן. די רוםידכ ײדן רעדן דערװײל רוסיש קוים אפןןר בענדליק יאר. נןןר אויב מיר הןןבן געזןןגט ״דערװײל*, איז נישט בדי אויסנודריקן קײן הןןסנונגען ןןדער נו געבן הבסחװז: סיר שםעלן סעסט א םאקט, און װײטער װעלן מיר זען*. אזוי הןןס גארנסעלד געשריבן אין יאר 1923. מײנע בעהטע װונטשן און א גליקלעך צוזאמענלעבן. לידםי*׳ ־עי׳ז א2(זג שלומקז אלע װילנער קענען באקוכען די אלע אויםגאבן םין דעם גרעסשן ביכער-״אנער לאאפ ״ביכער״ ביי ד־ן. ק א פ ע ל י א װ י ט ש, קװיאטאװע 4. עס װערן >רך *ננעניםען *ב#נינסן *י ף יי .ליסערארישע בלעטער*1 א>ז די ,״זישע ײעלט*. חידש-שריפס סאר ליטעראס־ר, קריסיק, קינסם און קולטור ײי־״״״ינ פארלא* ןי. ה״ײײהיז 1" . א י נ ה א ל ם : ם. •יהם — •ײערן ווין דער נזנס (דערע״ייינג;, י. קירמען — 1י דיר ארן די די מװעסטנרן די׳ינע (■ס&ס*). י. •*מעידים — *וימן *וים הועוזזו (דע־דײיונג). קעדי מןיקדןװנקי — סעסורן (י דער). רחי ח. ק*רן — יי ס*נמער (ייד). ■רץ הירםנײן — װענן *ין מײדװינן י. י. זינגער — ■רײחײמ סין קינםסיער *יער מקייסן סון דער ■רײח־ס. קורעי *יזסיקץװםקי — ײ ■ו־יימע ייטער*סור נןך דער ניחמה. *הת זײמלין — ■ר*גן מון ײדימער ■ןעסיק. ד׳ר י. עיזער — *יסםסע ■■י־ן ■ון דער ײרישער מ*י*ך, ייסערןסור נחםן םײזיי — •דץ *ץ זעמןמץ. מ*מ זייבורנ — סקקסים גןדקי. רענענזיעם, נ*סי1ן,!יירער. *ין *ויסיווו: 2/ו י*ר — 3 דזייזי 4׳ו ייד — 1.80 . יײן נוך — 60 םענס א ב א נ * מ ע נ ם ר ײ ז *ין ״ײןו ך/1 י*י — 16 גיידן 4/ג יזי — 8 >ײן נוך — 3.25 . ס2 וו1זו\16סא ,ב״ו23פזס/\\ ,״£11^ 101525 וס״ •*ר נײס (*ץ *י־ין) *. ק• >ו• 9858. סון יענער צײט זענען דורכגעגאנגען לערך א םינף יאר, און םיר, ײרישע שרײבער, הזןבן אי עםיטלעך, אי םאר זיך אלײן, שױן לחלוטין אויםגעהערם צו רעדן װעגן אזא מין חילוק: נישטן) םער $ןט די אײגנארטיקע קלאסיםיקאציע םון ליםעראריש-קינסטלערישע װערק, װאם םען געסינט נישט אין קײן שום לער־בוך םאר ליטעראטור און אין קײן שום מעםא• דןלןגיע. איצט הזןבן מיר שױן אױםגעהערט קרענקלעך זיך צו אינטערעםירן מיט דער דןןזיקער םראגע. די ליטעראסור, װי ד>)ם לעבן אלײן, נעמט שױן אונז׳ ײזץ, םער נישס אױף דורך דער פריזמע פון האם ןןדער מיט• געםיל, און זײ, די ליםעראטור און דןןס לעבן, װערן דורך אונז אױך גןןר אנדערש אױםגענומען. ןןםענער אדער באהאל• מענער אנסיםעםיטיזם פון דעם אדער יענעם װארט־קינססלער, ןןםענער אדער באהאלטענער םילאסעםיסיזם—דןןס זענען אײננ• שאפטן סון דעם קינססלערס אינדיװידזעלער שאפונגן האט עם דען עפעס א שטארק*געזעלשאפטלעכן ןןדער נאציאנאלן װערכז נישט פארבןןסנדיק קײנעם צו שילדערן דאם שלעכטס אױם ײדישן לעבן, נישט װערנדיק נתפעל סון די קאריקאסורן, נישט רעאגירנדיק נערװעז און קרענקלעך אויף די שפיזן, ױאס זענען אגגעװענדט קעגן די לײתדיקע הערצער, זוכן מיר נישט קײן שוץ און האלטן זיך נישס סאר יתוםים און אומבאהןןלםענע אױף דער װעלט. ןןט, לםשל, ״אנראם נאשאטיר*, א דערצײלונג פון א קןןזאקןןװ. דער העלד איז דער באלעבןןם סונם הןןטעל ״יאקןןר* אין בולינסשיג און פון דעם קאסע ״מארםא*, — א נןןמען נאך זײן ״לײטישער* און טיכטיקער געליבםע םארסא װאםעליעװנא. ער איז אן אױםגעקוםענער גביר, דורשםיק צום לעבן. שטארק און ןןנגעקלאםערם ןןן לעבן, גרויזאם און עקשנותדיק, א סרןןססאק און אן עם־האדץ — האלס נײ זיך אגעװעזענע םרוי םון א פולקןןװניק, װןןם הןןט םארגעםן איר סארגאנגנהײט פון םאר דער רעװןןלוציע, און אזוי האלט זי זיך אױף, די רוסישע םרױ, נײ דעם ײדן און שטוב, ער, אבראם, אינאײנעם םיט זײן ברודער ניעמא האבן אין די צײטן םון אומרוען באראבעװעט די אלטע און זי דערהרגעט. אבראם נאשאטיר ענדעקם מיט א בײזוױליקן, קאלטן און אויסגערעכנםן ברודער• מןןרד... װןןס איז דןןס—אנסיסעסיסיזםז נײן - דןןם איז א סו■