Literarishe bleter · 1928-04-20 · 16 (20.4.1928) · p. Seite 301

30! ליטערארישע בלעטער 6! זא װאס געהער צו דעם ןךער יענעם קלאס׳. די אנטדעקונג איז נישט גאר קײן נײע. נאר איך װעל זיך דערלײבן א געװיסע ,אויםבעםערונג׳. *אין דער קזןמוניסטישער סארסײ זענען דא נישט װײניק אזעלכע, װןןס געהערן *ו אנדערע קלאסן; װעגן דעם װײס. מסתמא, כאנין גאנץ גוט. אױםער דעם ,קלאסן• באװוססזײן׳ איז נאך םאראן דער באװוסטזײן פון דער ש א פ ו נ ג ס ק ר א פ ט פונם קלאםן־בא װ ו ם ט ז ײ ן, דער בא־װסטזײן םון דער היסטארישער נויט• װענדיקײס צו זײן דער שעםער םון א נײ לעבן, םון א נײער קולטור. אט דער באװוסטזײן האט ארײנגע צויגן זוויך אנדןרע קלאסן אינם לעבן םון די ארבעטס-מענטשן. מען דארף פארניכטן די קלאסן־ געזעלשאפם, דעם קלאםן-סענטש. דער יונגער שרײבער און קריטיקער דארםן קעמפן קעגן דןןס ,אלגעמײן״מענסשלעכע• אינם א מ זן ל י ק ן זין פון װארט, אבער דאם דארף זײן א קאמף קעגן דער נידעריקער זןבשא■ בינג פונם מענטשן, קעגן דער גרינגשעצונג צו ארבעט, קעגן דער םיזישער און גײםטיקער םוילקײט, קעגן בארימערײ חובפד״ קענן דער קלײנער אכטונג בו דער פרוי און קעגן דער בירגערלעכער אױסגעלאסנקײט — קעגן אט די אלע גע■ מײנקײםן, װאס זענען אויך .אלגעמײףמענטשלעך״, אבער אלט און פארמשפט צום אונסערגאנג. אין דער װעלט שאםט זיך שײן א נײער באגריף פון דזןם אלגעמײן־מענטשלעכע, דער אלטער באגריף װערט אנגע• םילט מיט א נײעם זין. דא קען מען נישט באניצן דאסװערטל: ,גיסט נישט קײן נײעם װײן אין אלטע לאגלען״, — װײל דא איז נײ סײ דער װײן, םײ דער לאגל. און נישט ריכטיק איז כאנינם פראטעסט קעגן אוטקינט שורות: עס װאקסט און בליט דןןם לאנד. נאר דו קענסט נישט זינגען. און אויסער רעכט אויף לעבן. איז דא אויך רעכט אויף טויט. בײ די, װאס האלטן זיך אלײן נישט פאר ראוי צו לעבן און ארבעסן, סאר מען נישט אװעקנעמען דאס רעכט צו שטארבן. בײ עמיגראנטן װעט דאך כאנין, מכתמא. נישט צ; נעמען דןןם רעכט צו שטארבןז די באצױנג צו ױנגע שרײבער און .אנפאנגער׳ א׳יז נישט קײן אויפמערקזאמע און קײן זארגעװדיקע. די קריטיק לערנט זײ .פאליט קולטור׳, בעת זי װאלט זײ בעסער געדארנט לערנען ליסערארישע טעכניק. כדי זיך אייכצולערנען .פאליט■ קולטו־', דארף מען נישט קײן קריטיקער און רעצענזענטן: עס זענען םאראן באװוםטזיניקערע און טאלאנטירטערע מענטשן פון זײ. אומזיםט לערנט מען די יוגנט נישט צו לײענען ~>־י קלאםיקער. םארקערט. ליטערארישע טעכניק און שפראך דארף מען לערנען דװקא בײ טאלסטאיען, נאגאלן, ליעסקאװן, מו׳ געניעװןו צו זײ װןןלט איך נאך צוגעגעבן בונינען, סשעכאװן, פרישװינען. מורא האבן פאר אירעאלאגישער אנשטעקונג — הײסם: נישט גלויבן אינם כח םונם קלאסףבאװוםטז־ין. די שרײבער. װאם פון זײערע דערצײלונגען האב איך ארויםנענומען עם־הארצישע אויסדריקן, דארפן זיך נישט בא• לײדיקן אײף מיר. װײל איך האב נישס געהאט בדעה פון זײ תוזק צו מאכן. איך בין דערצו נישט מסוגל. װײל אין מײן צײט הןןב איך אלײן איבערגעלעבט די פײנלעכע חרפה כון דערמיט א רעצענזיע, מיס זײן אײגענער, דעם מחברם, ססיכה פארן רעצענזענט םון זײן װערק. װען מ הןןס אים געפרעגס אין א א בריװ, װי אזױ פארשסײט ער נישט. אז אזעלכע שסיק סאר מען נישס סון, — האט ער געענטםערט: — איך לערן זיך נןןך. נאר בעת ער לערנט זיך נ י ש ט צו פארשסײן, װײס ער שוין צו שרײבן שסרענגע רעצענזיעס װעגן זײנע קאלעגן, — און די רעדאקטארן דרוקן עס. סרעג א שרײבער װעגן אן אנדער שרײבער, װעכשו דער• הערן נישס די כאראקסעריסטיק םון זײן שאפונג, נאר אזעלכע ׳ םיני ןןפשאצונגען: — א װײלער ױנג. — א פרײלעכער — א געזונטער. — א װײבערניק. דאם דערמןןנט םיר ר. מ, רילקען, בעת מ׳הןןט אים געםרעגט, װאס ער דענקט װעגן פעסער אלטענבערג. ער הןןט געענםערט: —דאכם זיך, כיהןןב םיט אים געפרישטיקם אין פראטער. הײנט איז די ױנגע ליטעראטור אין רוסלאנד געװארן א קןןלעקטיװ װערק פון א קלאם, װןןם הןןט גענומען אין זײנע הענט די מאכט איבער דער אנסװיקלונג פון א נײער עקזיס■ טענץ. די דןןזיקע ארבעט דארף םארמאגן — און זי פארמאגם סאקעו—א דערציונגם-װערט םאר די ארבעטנדיקע םון גאר דער װעלט. דער רוסישער ארבעטער קלאס הןןט דאם רעכט צו זןןגן, אז ער םילט באמת ןןן דעם באגריף .אלסענטשלעכקײט• מיט אן אלמענטשלעכן אינהאלס. ם׳איז אומבאדינגט נויטיק, אז אין יעדן צװײג סון דער שאםונגס־ארבעט זאל — נישט גע■ קוקט אױף דער פארשידנארטיקײט םון די פעדזענלעכקײטן, — קלןןר און בולט זײן די חברישע, קאלעקטיװע, םארײניקטע קראסט. ןןבער םון די באגעגענישן מיס די שרײבער און םון לײענען זשורנאלן סרןןגט זיך עפעם א דומפיקער ריח םון .קלײזלדיקײט׳, פון ענגען םארשליסן זיך אין די ראמען פון גרופעם־אינטערעסן. עס איז באזונדערס כאראקסעריסטיש, װאס דןן און דןןרט דערציט א גרופע פוסםע קעפ אונזערע שרײ. בער דערמיט, װאס זי קלאפט זײ ארײן אין קאפ די אומנוצ• לעכקײס םון א קינםסלערישער ליסעראטור. אויב א. געהערם צו דער גרופע ב״ זענען אדער אלע איבעריקע אותיות םונם אלף-בית םאר אים פײנטלעך, אדער זײ עקזיםטירן פאר אים בכלל נישט. דאס פלעגס אויך אמאל טרעפן, ןןבער נישט אזוי און נישט אין אזא מאס. די .יעא■ ליםטן׳ און .סימבןןליםטן׳ הןןבן זיך אױך נישט ,געקושט אין די אקסלען׳, ןןבער בײ זײ איז די סיבה געװען א זאכלעכע. זײ הןןבן געםירס א קאםף, ןןבער אײנער דעם צװײםן האט געלײענט, און אויב א. בלאק הןןט געשריבן א רעצענזיע, לןןמיר זאגן, װעגן גןןרקין, הןןט גןןרקי געפונען אין דער רע• צענזיע עפעס, װאס איז אים ניצלעך געװען. א שינא — איז א גוטער לערער. װןןלט דאך אויסגעקומען, אז חברים דארפן אויך לײענען און קענען אײנער דעם צװײטן, אז א חבר דארף אויך זײן א גוםער קריסיקער. דאם איז ןןבער נישט צו בא■ םעדקן. גאנץ םעגלעך. אז, למשל, כאנין, א מענטש, משמעות, א ױנגער. הןןט צוליב די זעלבע סיבות באשולדיקט י. אוט• קינען אין *קלײנבירגערלעכע נײגינגען׳. ער האט געזאגט: .עס איז נישטןן קײן כלל־מענטש, עם איז נןןר דןן א מענטש,