Literarishe bleter · 1928-03-30 · 13 (30.3.1928) · p. Seite 256

3 1 *א ליםעראר״שע ולוסוד 256 מאקסי□ גארקי פיאדאר גלאדקאװ / מאםקװע,) אונזערע באדינגונגען זענען נישם סאראן און עם קענען נישס זײן קײן בולט־אויסגעקריסטאליזירטע סיפן, םחמת דער םענטש ענדערט זיך כמעט יעדן םזןג, ןןפהענגיק פון דער שטורמישער לעבן׳דינאמיק,—האב איך, לױט םײן דערםארונג, באןןבאכסונגע, און לעבנס-דערקענטעניש געפונען, אז א קינסטלערישער םינםעז, די טיפיזירונג און די אנסשפרעכנדיקע םזןרם, װעלכע זאל פארקערפערן די דאזיקע געשטאלט, איז נישט נאר םעגלעך, נאר עס שטײט װי א דירעקטע אויפגאבע םאר אונזער קינסםלער. און איך האב מיט באפרידיקונג געסילט, אז, נישט^קוקנ־ דיק אויף די אוםגעהויערע שװעדיקײסן, מאט זיך םיר דןןך, דער םינסעז אײנגעגעבן, אז די כיפן זענען געגעבן געװארן אז די פןןרם איז אנגעטאפט. און דאם זענען נישט קיײ סכעמעס, װי עם װןןרטשען געװיסע אויף גיך געבאקענע און זעלבסטזיכערע קריסיקער• ״זשיװיסטן׳, נאד אמתע מענטשן מיט פלײש און בלום. גןןרקי האט אײנער פון די ערשטע זיך ןןפגעריםן אויסן דאזיקן װערק מײנעם. ןןט װאס ער הןןט מיר געשריבן נאך אין 1925־טן יןןר: .דערלויבט זןןגן עטלעכע װערטער װעגן *בעמענס״. לויט מײן מײנונג, איז דןןם זײער א באדײטנדיק, זײער א גוט בוך. אין דעם דןןזיקן בוך איז בום ערשטן מןןל םאר דער בײט םון דער רעװאלוביע שטארק גענומען און העל באלױכסן די סאםע באדײסנדיקםטע טעםע םון אונזער בײט — ארבעס. ביז אײך האט נןןך קײנער די דןןזיקע טעמע נישט בארירט םיט אזא קראםט און אזוי קלוג. אײך הןןבן זיך װידער, לויט םײן מײנונג, זײער גוט אײנגעגעבן די כאראקסערס. גלעב איז אויםגעפורעמט בולס, און הנם ער איז רןן• מאנטיזירט, ןןבער אזוי דארף מען. אוגזער בײט םןןדערט פול• קאם געזעבלעך, אז דער מחבר, דער קינםטלער זןןל, נישט פארמאכנדיק דןןם אויג אויף די נעגאטיװע דערשײנונגען, אונ• סערשטרײכן און, דערמיס אלײן, רןןמאנסיזירן די פןןדיסיװע דערשײנונגען. און איר קענט דאם טון, און םאר דעם באגרים איך אײך אויםריכטיק. נאר דןןך — םארשטײט מיך: איך רעד נישט װעגן דעם ראמאנטיזם פון די, װןןס הןןבן זיך דערשרןןקן םאר דער װירקלעכקײט, אין אנטלויםן פין איר אין געביט םון סאנ• טאזיע, נןןר װעגן דעם רןןםאנטיזם םון די גלויביקע, — װעגן דעם ראםאנטיזם סון די מענטשן, װעלכע קענען זיך שםעלן העכער םון דער װירקלעכקײט, װעלכע װאגן בו קוקן אױף איר װי אויף א רוי־םאטעריאל און שאםן םון דער שלעכטער װירקלעכקײט אן אנדערע געגארסע װןןד. דןןס איז די פןןזיביע םון א רעװןןלוביןןנער און דאס איז זײן רעכס... דאשע הןןט זיך אויך אײנגעגעבןדמיט איר הןןס איר םארדעקס ״װירינײען׳, װןןם איז זײער נובלעך. בכלל לויכטן בײ אײך אלע כאראק• טערם, זײ שפילן. בלויז באדין איז אביםל םארשװערט, און טשיבים איז עטװןןס סענטימענטאל. אויך סערגײ איז ןןנגעשריבן געװןןרן לויטן שאבלןןן — .א אינטעליגענט, הײסס עס — א שװאכער און א נעבעכדיקער׳. איר אלע םארגעסט, אז דער בןןלשעװיזם און זײן שעםער — װלאדיםיר לענין — שטאמט םון דער אינטעליגענץ׳... דער דןןזיקער ןןפרוף זײנער איז נישט קײן בוםעליקער: ...ןןפם קום איך בו אזא געדאנק, אז אויב םײן װעג װןןלט נישס דורכגעגאנגען דורך גןןרקין. װאלס איך נישט געװען קײן שרײבער, װאלט איך אסילו נישס געװען פשוט קײן קולסורעלער מענטש, איך װאלט זיך םארלארן ערגעץ װו נישט איז אין די סאלן סון לעבן, פונקט אזוי װי עם זענען נאריש אומגעקומען םויזנטער בעסראטענע און םארלזןזענע שלימזלניקעס.. םײן לעבן איז געװען א ביטערע און גרױזאמע תפיסה. אין דעם קאמף פאר רעכט בו זײן א מענטש, אין דעם קאמף פאר יעדן שטאפל, װאס פירס פארויס און העכער, בין איך גענאנגען אײנער אלײן — איך האב געהאפס נאר אויף מײן װילן, אויף מײן עקשנות, אויף מײנע בוחות. ןןסט בין איך געפאלן. אפגעשטעלס זיך, ארײנגעםאלן אין יאוש, געבארנט, געװײנט, נאר... עקשנותדיק און פארביסן זיך װידער געװארפן פןןרויס. איך האב געגלויבט אין מײן אידעאל און האב געװוסט, אז יעדער ביל איז דערגרײכבאר. איך הןןב געװוסס, אז װןןס שטראלנדיקער עס איז דער אידעאל, װאס אויםגערעכנטער, װאס אומגעהויערער עס איז דער ביל, אלץ םער אנשטרענ■ גונגען פאדערט זיך אין קאמף פאר זײער דערגרײכונג, אלץ מער נוים, קרבנות, ריזיקע און, קאן זײן, סוים־געפארן. קעמםן פאר אן אידעאל, שסרעבן בו גרויסע מענסש• לעכע בילן, הײםט—אפזאגן זיך םון זיך אלײן, װי םון א גע• װײנלעכן מענטשן, הײםט זײן נאר א בונטאר. גארקי איז גע• װען דער אײנביקער מענטש, װאס האט םיך געשטויסן אויף דעם דןןזיקן װעג, און אין מ־נוטן סון םידקײט און יאוש האב איך שטענדיק געםילט אויף זיך זײן זארגסולע. פעסטע, ליבנ• דיקע האנט. די רזןל םון אזוינע סירער, — םירער פון א םך, םירער, װאס לײגן א שסעםםל אויף א גאנבער עפאכע, — דאס איז די ר$ל םון גאונים. און איך זאג מיט סיםער איבערבײגונג און שסאלץ: ער. יארקי, — איז דער גרויסער מענטש פון אונזער עפןןכע. װען איך האב געשריבן ״בעסענט׳ (וױ די איבעריקע זאכן, װאס איך האב אנגעשריבן), האב איך געטראכט נאר אײנס: װי אזוי װעט דאם אפשאבן גןןרקיז װי אזוי האט םיך געעבהט און אנגעװיזן מאכן דאס און דאס גארקיז װי אזוי האט זיך גזןרקי אין אזוינע פאלן און פרטים ןןפגערופן אויף מײנע פרוװןז װאסערע בילן און אויסגאבן אין שאסן שטעלט גארקיז ״בעםענט׳ איז געשריבן געװןןרן אין שרעקלעכע שטײגער־באדינגונגען. װיםנדיק די חםרונות סון מײן װערק פון שטאנדפונקט פון די אײנגעשטעלטע, טראדיביאנעלע כללים, האב איך געהאט די העזה אויף א נײעם אופן בוגײן אי בום מןןלן די כאראקטערס, אי בו דעם פראבלעם פון פארם. דער• בו הןןס מחיב געװען דער אינהאלט און דער מאטעריאל סון דעם רןןמאן. אויף בולהכעים דער אלגעמײנער מײנונג, אז אין •)!ויןוןד נלסדקןדד *יז *ין יי פננסזססנססס **זסיק־ע דזםיסז 1ןי*ס- ריםםן. *ןזינרסרם *יז *ר נוקןנס נעװןרן דורך זיין וןסןן .**מםנס• וונם *י**יקן ריםל*נוי*ן ל*נן. ד*ר רןפןן *יז *י**רנ*ז**ס *ויןי פןרודיסנ* *ירןכן *ון *1יך *ין ייוי*. ר*ד.