Literarishe bleter · 1928-03-23 · 12 (23.3.1928) · p. Seite 243

243 ליטערארישע בלעטער 12?א יאפאניש טעאטער ײן/װױיע װײם װי קאלך — װען ער װעם אין לויף םון דער טרןןגעדיע אוםקומען. דעמןןלט קומט דער אקסיזןר מיסן טויט-אויסדרוק אויםן םנים און אלע זײנע װעגן אין םארלויף םון אקם םירן אים דום סוים. דןןס ארומיקע דײטעט אן אויף דעם. א םלײט טוט װינסיק א שניט עםעם א װײםע מעלןןדיע הינטער די קו• ליםן, בשעי,. דעם אקטיןןרס ןןנקומען: אן ןןנזןןג, אז אוםהײםלעך איז זײן װעג. טראדיביע נעםס די אויבערהאנט. די אײגענע קאססיוםען, װןןם םען הןןס גענובס אױף דער בינע םיט עסלעכע הונדערט יןןר בוריק — אלע זײערע דעטאלן װערן אויםגעהיס ביז הײנ• טיקן טןןג. דער אקטיןןר איז א יובא־ירך םון דורות אקטיןןרן. אנדערע ביען זײער אקסיןןרישן יחוס פון אריבער םוםבן דורות בוריק. דער הויםט־אקסיןןר הןןט זײן אײגענע טרוםע אין דער םיעסע, װאס ער שפילט. ער איז רעזשיסער. און אזוי קומס ער גאסטרןןלירן מיט זײן אײגענעם אנסאמבל. אויף בילדער *יכןיאמןס נא;אמיירא אין סי־ויען״גנסםןלם םון םןןלער אין מיםלאלםער דערקענט׳םעןיןדי אײגענע פנימער און קלײדער םון שוישםילער אין יענע בײםן קוקסט ז1ויף דער בינע איבטער און דו מײנסט, אז דןןס זענען ארןןםנעקוםען העלדן םון אםןןליקע בילדער. אין װײל דער איבערגאנג בום װעלטלעכן טעאטער איז געװען בהדרגה פון די רעליגיעזע טענץ און פופן־שפיל, דעריבער איבערראשט עם בו זעען׳ אז נןןך איבטער איז פאנםןןמיםע ןןרגאניש בונויםגעװאקםן םיטן שפילן. און אויך די גרופירונגען אין געװיםע מןןםענסן דער• סןןנען אין פופן־שפיל. מען קען מײנען, אז די גראביעזע גרוסע אין איר שטילשװײגן איז נישט םער װי א גרופע פןןר• בעלײענע םיגורן. דער קאבוקי סעאםער איז דער, װאס האלט אויף די טראדיביע םון יאפאנישן סעאטער. אין אים גאסטרןןלירן די גרעככע טראגיקער םון הײנטיקער בײט. דער סאמע כארקטער• שטריך אין יאפאנס סעאסער איז. װןןס קײן אקטריסעס םאר• מןןגט ער נישס. אלע םרויען־רןןלן שפילן מענער. אזוי איז דןןם געבליבן םון אמןןל. אין די אלטע בײסן הןןם מען גע• רעכנט םאר נישט ןןנשטענדיק, אז םרױען זןןלן שפילן אויף דער בינע. ןןבער טראדיביע הןןט זיך אזוי אײנגעװןןרבלס, אז איבםער, װען ם־איז שוין מעגלעך בו הןןבן םרױען אקטריסעס, װי דןןס איז דער םאל אין קינןן, ןןבער דער סעאטער פרץ הירשנ דןןס טעאטער אין יאפאן מיט זײנע דורותדיקע טראדי• ביעס האט ארײנגעבויגן אין הײנטיקער בײט ארײן מיט זײן גאנבן גרויםן םארנעם. מען הןןט די טעאטער-קונםט נישס דער• םירט דערװײל בו קײן העכערער מדרגה אויף דעם װעג םון זוכן. דער אינהאלט איז א סארעלסערטער. נןןר אין זין םון פןןרם און סעכניק. אױף װןןס םאר א זײט דןןם יאפאנישע סעאסער זןןל זיך נישט ןןפנײגן בײ הײנסיקן סןןג — װעט עס זײן בארג• אראפ. ־ש דער אק• טיןןר אין דער בענטר אין יאפאנס טעאטער. די אויסשטאסוננ קומט אים נןןר בוהילף. דער אקםיןןר איז דער נהן• גדול אויף דער בינע. ער קומס םיט א טיםן ערנסס און די פןןר• שטעלונגען |בעכר״סלען דעםבושויער. יאפאנס טעאטער איז װײט פון רע• אליזם און נאכוראליזם. עקספרעסיע אויף א יאפא־ נישן אוםן• דןןרם װו בײ אונז װןןלטן זיך הימל און ערד איבערגעקערס— בײ די יאפאנער איז די שטילקײט םארן שטורמ. דעם שוישפילער קומט בוהילף םוזיק, געזאנג און דעק• לאמאביע: אין א לןןזשע בײם זײט בינע זיבן בװײ דרײ מוזי■ קאנסן און בימבלען א מעלןןדיע אויף דעם דרײ־סטרונעדיקן סאמעםןןן און בײם זײט א בװײ דרײ זינגער־דעקלאמאטןןרס. װען דער שוישפילער אויף דער בינע םאלט ארײן אין זײנע טיסע איבערלעבונגען, װען ער װערט םארגליװערס, אוםבא• װעגלעך םיט דעם אויםדרוק סון בער אויסן פנים. דעמןןלט רײםן זיך אין דער שטילקײט ארײן די מוזיקער און דעקלא• םאסארס. םיט עקםטאז און מים אן אויסערגעװײנטלעכער מימיק רײםט דער שפילער די םטרונעם םון סאמעסןןן און דער דעקלאםאטאר װארםט די װערטער אויף דער בינע ארױס. די גאנבע אסםןןםםער אין טעאטער װערס עלעקטריזירט. דער אקטיןןר קוםט ארױם םארמאסקירט םיט שארםע כאראקטער-שםריכן. ער קוםס םיט די םולבלוטיקע ברוטאלע קןןלירן און שטריכן, אויב ער שפילט דעם אינסריגאנט._ און ייסילי&יס נ9?*סירי יסןרסדיס) סיס ןן *וי8*רי1ם ינבור *. ה*רס*ױן