Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 11 (16.3.1928)
- Date
- 1928-03-16
- Page
- Seite 225 (sequence 13)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800969--03172-4798434- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
225 ליסזרנריפז נלופזר (2י2)!1 זןר דערט, אין מ־טן — געסט קומען באװונדערן די אסענע טירן סון אראגא-תםיסה אין פאריז, פון סאװיאק אין װארשען נאר דעמזןלט װעלן שוין אויך זײן אנדערע טורמעס, נײערע-פאר די קינדער םון זײער װר. מיר קומען גוריק אויםן ברײטן הויף ארויםן קלעבערס קןןשארן• דארסן איז סוין פאראן א גרויסער עולם. װײל נאך שיפלעך האבן צוגעשלאגן צום אינזל, הןןט זיך געװיזן אבא־ לעבאס אין דעם האלע־באר, איבער װעלכן איך דערזע ערשס איבטער די םירמע.• .רעסטןןראן מאנטע קריםטןן׳. עולם האס זיך צוגעזעצס בײ א גלעזל רויטן װײן, און דער גראמאםאן הןןט אויפגעשפילט. לײדיק, אן ארעםםאנטן, מים געעםנסע טירן — שפאצירס א ים־װינטעלע אין דער תםיםה סון איף. ם׳איז א םארגאנגענ־ הײטז א םוזעום. אויפן צװײטן שסאק איז א קלײנע קאפעלע, װו ס׳הןןבן אװדאי געדאװנם די סרומע םארברעכער. סון דאך זעס םען מארסעל, קלײן, נאר שסארק רירעװדיק, װי א גרויםער מילבן־רעזערװואר װאלט זיך פלובים בעבונטעװעס. פון די זײטן ליגן נאך אזעלכע שטײן־סעסטינגלעך. אויך אלײן אין װאסער. זענען דןןרטן אויך פאראן תפיסות געװעזענעז אויף די שטײ־ נעך םון דאך זענען ארײנגעקריצט טױזנטער נעמען םון באזו־ כער, װןןס זענען געקומען באקוקן די אלםע גרוילעכקײטן. און איך סראכס, אז אזוי װעלן אויך שפעטער אין 21־סן יארהונ־ מ ש ה לייב ד־זאלפערז פ א ר ט ר ע ט ז• וויינפזנר/ניו־יארק םסונביבל די ״ליסבר*רי#זו בי?ם ור• אינם געםל האט געבלענדט דער נאר־װןןם אנגעםאלענער שנײ און געמאכט די גרויםע םארװארלןןזטע הײזער נןןך גרויער, װי זײ זענען געװלן, און ער, דער געזונטער בחור מיט די בערישע הענט, איז געשטאנען א הילסלאזער און זיך געפיעשטשעס. ד. אין יענער צײט הןןט ער געשריבן: .םרויםס יןה*מ* װי קינו, װברס דער ב1ים זן *■ל-בוי©. זינגס יןוהןזם* *ין זײן םױים, ז?ס בר זינן קינדונר סײני, ןנבאםןן אין העמרללך קלײנוג, דרײאן זיך ןױם ר?ס בוים זינגאן זײ לן—לן—ל*!״ סרױמען װי א קיבד אין זען דעם דארףבוים ארום זיך פארװאנדלען אין עפל־בוים, איז דעמאלס געװען זײן געמיט־ בושטאנד. הײנס איז זײן געמיט־בושטאנד אויך דער זעלבער, אבער איצט זעט ער די סארװאנדלונג דורך די הענס פונם הארע־ פאשניק. דעמןןלט איז נאך געװען ם א ר דער רוםישער רעװןןלוציע. און די סארװאנדלונג הןןס געדארשט געשען דורך עפעם א גשיף. זיך אלײן הןןט ער דעמןןלט געזען אין דער ראלע םון דעם אויסגעטרויםטן פרינץ ,יןןהאמא׳. .ױן װײל ד*ר *•םבל שױלם, ױן װײל דער ױיס*ר װײן רוגרנײלס * פזנשהל■ ריר ניז אין הןרץ ןוײ;ז אין װײל אין מאסהלוג איז רן ו יולוץ ױיך״ װןם עיגוגץ א1יף ן בןרג, אין ןװנם ה1יך״ה1יך{ אין װײל דןרם ג*ים ןרום אין קלײדנר בןלר אין בלוי •ריננןסין גינבאלי .יןהןםןס״ קלײנא אר1י,״ און װי שײן ער באקלײדט און באשוכט זײן ,גינגעלין׳. און שרײבם ער איר א בריװ, םארטרויט ער אים בלויז דעם װינם, אז ער זאל אים אױף א װײסער װאלקן־שיף צו איד אװעקסירן. .אין •ײל •ין נ1יגן שליס אין מןסאר װןלקן״^יף דאר ניסער װינס, װןס נרננגם *י בינגו-ג״ין זײן נדי*.״ ג. אין יענער צײט האבן מיר בײדע געװוינט אין װיליאמם־ בורג, אײנער נישט װײט פונם אנדערן, און מיר פלעגן1זיך ןןפסםןןל באגעגענען אמןןל אױף א גאם און אמאל אויםן גרױסן בריק, װןןס םארײגיקס ברוקלין מיט נױ־יןזרק און יעדעם םןןל, װען מיר הןןבן געשפאצירט צוזאםען, הןןט ער גערעדט£ און איך הןןב געשװיגן. םיר דאכס זיך איצט, אז װען עםעצער װאלט דאן געװען אים נןןכגעגאנגען םון הינטן און צענױפגעקליבן זײנע רײד, װןןלס ער ןןננעקליבן א שײנעם, פןןעטישן פארמעגן. ןןפסמןןל זענען זײנע רײד געװען אויף מײן חשבון און םערסטנם זענען זײ געםאלן איבער מיר. װי בײטשן. איך האב זיך דעמןןלט געסילט װי א שאף, װאס האט זיך געםראםן םיט א לײב און ןןנשסןןט אנטלױםן, איז זי געבליבן שסײן א צו• געשםידטע צום ארט סון דער װונדערלעכער קדאםס. װאס האט א װײ געטון איבער איר. אםילו װען די לאפעם סון איר סאר• צוקער האבן שױן אירע בײנדלעך געבראכן. האט זי נאך אלץ נישס אויםגעהערט צו קוקן מיט באװונדערונג אויף דער כשום־ דיקער קראםט, װאם האס ארױםגעשפארט םינם לײבס אויגן. ןןבעד נישט שטענדיק איז ער געװען דעד לײב. אםסםאל האט זיך אויך געסראםן, אז ער איז געװען הילםלאזער סון א שאף, װאס דער פאסטוך האט פארגעסן לעבן א װאלד םיט פארצוקנדיקע חױת. דעמאלס בין איך געװען זײן באשיצער. אײגםןןל שפאנענדיק איבער דעם בריק סון נױ־יארק קײן ברוקלין, הןןט ער זיך גענוםען פיעשטשען, װי א םארלױרן קינד. — אט גײ איך איצם אהײם אין אן ענגן צימערל סון א גרויסער פארװארלןןזטער געבײדע, בעת אין ניו־יארק זענען דןן אזױ םיל שײנע פאלאצן ארוםגערינגלט מיט גערטנער, ־יןןס װערן געצערטלט פון בױמער־גערױש. און שטײענדיק שױן לעבן זײן הױז. האט ער זיך צעחלומט.• — איצטער־טןן, א יאפאניש האלב־טונקל צימער מיט װײכע שעפיכער צעשפרייט... אויף אײנעם סון זײ זןןל זיך םױל און האלב־שלעפעריק ציען א ברוין־הױםיקע דאמע אין א בלױלעך־ זײדענעם פענױאר... און גןןלדענע שיכלעך זןןלן זײן אױף אירע פים...