Literarishe bleter · 1928-03-09 · 10 (9.3.1928) · p. Seite 203

203 ליסורןרי^ז נלוסור (201) 10 תא נאדיר גןןר א נײ אומגליק אױף מײן קןןפ... םןימער קימם ארײן א גוי אין זעט... גו, נו. וועם זיך דן$ שױן אפםון... א ביקס... זי הןןט א האלבן, קרומען, םארדעכטיקן קוק געסון אױםן זעלנער אין זי הןןס דערפילס, אז ס־שמעקסןםין אים מיט סכנות׳נפשות. — שוין... זי הןןט שוין מורא... מ־גײם דעך״נןןך נישם שיסן. — הןןם מנחם שםיל א םורסל געטין אין דער הארכער בןןרד האריקײט ארײן. די רויט-גערענדערטע אויגן װויליונגיש בעעםנס מיטן כױן צו בארויקן דאס איבערגעשראקענע געמיט. ןןבער זײן צעקנײטשטער שטערן איז געװןןרן געלער םון אלטן װאקם. יןן, דןןם װײב איז גערעכם. װען מען כאפט דעם םרעמדן זעלנער מיטן םעשענעם שסערן אין םיט דער ביקם. בײ אים אין שטוב, איז מען םארלוירן. װאס סוט מען דןןז׳ן דער אימרו הןןט זיך געשטארקם. די קװײלעניש הןןס גענוסען דריקן אין געמיט מיט שװערן אוםבאהןןלסענעם בער און רחםנות צו דעם פרעמדן מענטש, װןןם הןןט ארײנגעבראכט אין שטוב אינאײנעם םים דער הילף און םיט דער םרײלעכקײט. אויך דעם שאסן סון דעד סכנה, װןןס הןןס געגליװעדם איבער זײן קאפ, װי די קעלט םון אן אומגעזעענעם מת. אבער אינ׳ אײנעם מיס דעם צער הןןט מנחם געםילט עפעס א נןןענסע געטרײשאפט צו דעם סרעםדן מענטש. אין זײן לײדנדיק הארץ הןןט אויםגעבלים דער װילן יענעם בײצושסײן אין די נויטן, מיט סכנות׳נםשות צו באשיצן אים םון לןןקערנדיקער סארדאר׳ בונג. מיס דער געניסער געװוינטקײט םון זײן שארף אויג, דורכצודרינגען אויםן ערשטן בליק די מענטשלעכע נשמה און זי בו דערקענען, איז אים דער םרעמדער יונגערמאן תיכף װױלגעםעלן. ם׳איז אים ניחא געװען צו זען דעם בחורס יונגל׳ שע לוסטיקײס, װי ער לצעװעס מיס זלאטעס קינדער, שנעלנ׳ דיק זײ אין די נעזלעך און קיצלענדיק מיט א םינגער אונטער די ןןרעמס און אין די בײכלעך און די, םינקלען םון זײנע שװאדצע אויגן םיט גוםםוטיקע םלעמלעך. און כןןטש זײן כבוד• מןןלצײט איז געװען קארג אױף אײן צןןן און דער אפעטיט גרויס צו סארשלינגען אן ןןקם, האט ער פונדעססװעגן אלע םןןל גענומען א קינד אויםן שויס, לאכנדיק גערוםן צונעמען און געהאדעװעט דןןס מיטן ביסן סון זײן םויל, און מנתם הןןט מיט זײטיקן קאפ און צוגעקװעטשטן אויג געזען, װי ער צע• טײלט דעם לעצטן ביסן ברויט און זוכם דןןם צו באהאלטן, די ןןנגעשםעלטע אויגן אויף אים זןןלן דאם נישט באמערקן. הם... אזוי... האט מנחם געטראכט... הם א גערןןטענער בחור א םײ נער יונגערמאן... א מענטש. די מנחמקע הןןט דאם אויך געמערקט און ס־האט אינ׳ אײנעם םיס איר נײגעריקײם, געװעקט זיך די געװוינטע םרײ׳ לעכקײט: — װי אזױ הײםס אירז — מנשה. זי איז געבליבן אביסל אפגענארט: — פראסט פשוט מנשהז — יןן, יןן, מען רוסט מיך חבר מנשה. זי הןןט צוגעםאכט א חוזקדיק אויג. —נו, װןןס זענען זײ עפעם אזוינס, הער םנשהז אן'ןןפיציר,האז — א סןןלדאט. — א זעלנערז א פרןןססער זעלנערז א פרןןסטער חי׳וקים. נו װו דען. — יןן, יןן, א פרןןםטער זעלנער. — װו אהינזשע גײט אירו װןןם םוט איר היז — אין דער מלחמה ארײן גײען מיר. איר אױםגעמערגלט פנים איז תוך׳כדי־דבור באשןןטנס םון זײנע רײד ןןבער מען הןןט באםערקט, אז ער גײט ןןן הױזן. עפעס א זאק איז ארוםגעבונדן מיס שסריקלעך ארום זײ׳ נע לענדן, און די םים זענען ןןן שםיװל, נןןר אײנגעסאקט אין שםאטעס. — נו ער קער אויך נישט זײן קײן גרױםער נגיד,—הןןט די םנחםקע שוין װידער םיס א חוזק׳םלעמל אין די גרויע אױגן שטיל א זןןנ געסון אביסל ברוגזלעך, אלע זןןלן הערן. םונדעםסװעגן איז ער איר תיכף געםעלן געװןןרן, דער םרעמ׳ דער, זײנע שװארצע אױגן הןןבן געלויכסן, דןןם פנים איז גע׳ װען באשײנט מיט דער ןןםענער גוטסקײט םון פרןןםסע הןןרע־ פאשניקעס. ס׳הןןט געשמעקס םון אים םיט דער הײמישלעכער ןןרעםקײס םון לײםיקע שטיבלעך און די ײדענע הןןס תיכף דערםילט צו אים א מאםעשע ליבשאםט אין הארצן, װי צו אן אײגן קינד. — אױ װ״ םיר נעבעך, א םענסש אין דעד פרעמד. — םים באזןןרגםער געסרײשאםס הןןס זי געדעקט דעם סיש םיסן גרויען, װארעםענעם סישטוך, אנידערגעלײגט םאר אים א האלב ברײטל, ם׳מעםער און זאלץ׳מעססל, און באלד א סארענדיקע שיסל בולבעם און געזזןגט סיט איר געװוינסן גוטמוטיקן רחםנות װי געװײנםלעך צו א םרעמדן ןןרעמאן. א בלינדן אורחי׳פורחי: — נו, איר קערם זײן גוט הונגעריק. װאשט אײך און עםם געזונטערהײט. שעםם אײך נישט. לאז זיך אײך דאכסן, אז איר זענט אין דער הײם. — א שײנעם דאנק, ם׳װעט שוין עםן אזוי... כע כע כע. א קאץ װאשם זיך און א רבי בענטשט. םארשטײט איר מיך. יןן, יןן. עד הןןס א בר״טן שנײד געטון ם־שװארצע, הײמישלעך׳ געשמאקע ברױס, געסינקען אין זאלץ, געגעםן םים אפעטיט, געקײס אויף בײדע באקן, דןןס ןןפגעברענטע פנים גערױטלט, די שװארצע אויגן צעםינקלט סון הנאה. די מנחםקע הןןס מיס די בלויזע יאסלעם חנדלדיק נע׳ שםײכלט םון דער חכםה. זי האס זיך גענענט און אים געטון גוט׳ברידעריש א רוק־ארןןפ ם היסל מיטן שסערן איבער די אויגן און אלאך געטון. — םןןגיע גנב... הע... הע... איר שפילט אײך עסעם םיט א םאניע.״—און אין דער שטיל צו מנחמן: — זע נןר, קײן עין׳הרע אן אסעטיט, גלײך ער װןןלט שױן זיבן יןןר נישם געזען א שטיקל ברויט נעבעך... אויםגע׳ הונגערט װי א הונם... ןן, גןןסענױ, זע נןןר א הולך, נאקעט און בזןרװעס... כ׳על אים גיבן דײנע אלםע שטיװל סונם בוידעם... נישט קשד״ ר׳איז נישט קײן גרויםער פריץ. זןןגנדיק דןןס, הןןס זיך װידער שװער׳באלןןדן מיט זןןרג געסון אדרײ׳דורך איבער שטוב־ענגשאפס איר ברײטע ןןננע׳ פעצלםע געשסאלט, װי א םשא׳באלןןדענער װןןגן אויף דעדער. זי הןןם געבלןןזן מיט םארםאזשעטער נןןז און גערויםלסן פנים ,אין אײזערנעם טעפל םיט צעגליםע הןןלץ־קוילן. ןןבער םון אונ׳ טער דער ןןנגעבויגנקײט הןןט איר שארף גרוי אויג נעכאפט דעם םאנם בליק, װןןס הןןס זיך שרעקעװדיק געגנבעס אלע םןןל אהין אין װינקל צום ײדישן זעלנערס ביקס. זי הןןט זיך סארגנבעט גענענט צום בעט מיט זײםיקער ברוגזער און שםיץ׳ םארזןןרגטער נןןז. — הערסט, מנחם... װער איז דןןס עפעם געװען האז״ א ביקס... װער װײסס, װער ער איז... נאדיר גןןר ביקסן בײ מיי אין שםוב... װער װײסט, װןןם דןן סוט זיך עפעם אזוינס... מען קןןן דןן ארײגפאלן אין א ש״נער צרה...