Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 8 (24.2.1928)
- Date
- 1928-02-24
- Page
- Seite 148 (sequence 4)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 72% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800965--03092-4798357- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ליםערארישע בלעםער 8 זא גלײט מיט א םרײלעך געלעכטער און ארויםגעשארם זיך םון דער טיר. אין פשיבישעװסקים קרײז איז אש געװען םןןלידער, דא. בװישן קינסטלער, קריטיקער, פאעטן. האט ער זיך געהאלטן מים װירדע, אפילו מיט אן אפשײן םון גאוה לגבי די פןןליאקן. בלויז זיו פשיבישעװסקין האט ער זיך געװענדעט מיס א םארי סרױלעכן קינדישן שמײכל; און משפסנדיק לויט דעם, װי צערטלעך פשיבישעװסקי םלעגט אים אויםביען די האנט, װי ער פלעגט שמײכלען אויף זײנע װערסער — הןןט םען געקאנט פארשטײן, אז די בײדע שרײבער בינדט־בונויף א הארביקע פרײנטשאפס. מיט די ױנגע פאליאקן האס אש נישט ארויסנע• װיזן קײן חשק זיך .ארוםבושלעפן׳, װי מיר םלעגן זיך ״ארופ• שלעפן״ א געװיםע בײט ארום די מינכענער װאסער־םאנטאנען און קאפעען. א םך פון די פוילישע יונגעלײט. אײביק ערנסטע און אפט בו־אלטע פאר זײערע יארן. האבן נישט שטענדיק פארשטאנען, װיםיל ליבע, פײנקײט און אםתע, נישט׳נןןכגע• מאכטע יונגשאפט עס האט פארמאגט דער דאזיקער טאלאנט• סולער ײדישער שרײבער. מיר האבן זיך באגעגנט מיס אשן אין שענקל. אױך דןןרט האבן םיר זיך געזעננט. — איך םאר אװעק קײן בערלין, לײענען מײן פיעסע,— האט ער געזאגט. — לןןמיר פארן בוזאמען,—האט ער בוגעגעבן אומגעריכט. — בו־װןןס דארף איך פארןז—הןןב איך אים געסרעגט. — םתם־אזוי, ם־װעט מיר זײן לאנגװײליק. נןןר אלץ אײנס, אינגיכן װעלן מיר זיך זען. אבער מער האבן מיר זיך נישט געזען. אש איז שױרלןןז פארשװונדן םון םינכן. א סך מאל האב איך אים דערמאנט אין ,סימפליביםימום*, װען דאס ױנגװארק ה$ט זיך געדרײט אין א פלאמיקער ״װענ• גערקע׳, און קאטי קאבוס הןט, אויספובנדיק איר בוזעם מיט די באקומענע רויזן, פרײלעך געפאטשט םיס די הענט, באגריסנ• דיק די םרײד. איך פלעג דעמאלט אםט דערמאנען שלום אשן. ער הןןט אונז געפעלס. _םון רוםי״: מעח מענדעלע מ1כר םפריפם אל־יע װערה >?ין 32 בענדער נייע כאארבעסע אויסנאבע א1יף נוס םאפיר םלט אן ארײג• פיר בו יעדן באני־ אבשטאט 80 נ• גיײז 25 גילדד (םארטא אין םראװינ׳ן נאך 3.60 נילדן) 6אי אלע אבאנענטן פון די,ליט. בלעטער/ געבונדן אין 11 פראכס־בענדער (בו נביכער אין א באנד). פרײז 18 ג און פאר פארםא נאך —.1 גילדן. ,<2 ווו^פו1א םשוובבעםש״זסאסזום״ םאד נ?י■ 13.196 .0 .א .ק אכטונג םרארױנץ! ——— קאנצערטז פון דער אפערע־דנגערין פרומא לאהם זיך װענדןל .20 .תז ,14 3מ4218>6ו1\ דאס איז דער טײסש אזוי... — און ער לאזט זיך אװעק געבן ערקלערונגען. איך געדענק. ם־איז םיר אנגעקומען שװער בו מאכן סרויעריק אשן, נאר כ־האב זיך געםוזט םאר אים מודה זײן, אז די איבערזעבונג םון .גאם םון נקמדי׳ איז אין א סך הינזיכטן געװען נישם־באפרידיקנדיק. — אך, ם־ארא שאד... און ער האט םיך אנגעקיקם סרויעריק, א שאקל געטון םיטן קאפ, אנגעבלאזן די ליפן. — אבער די סבענע מיט רבקהלען אין בװײטן אקט איז בײ מיר םוזיקאליש אנגעשריבן. אײנמאל האט ער מיר געלײענס די דאזיקע םבענע בײ זיך אינרערהײם• כ־הןב אים געטראםן אין שטוב, כמעט א האלב• נאקעסן. — אנסשולדיקט מיר, כ־האב געשריבן א גאנבע נאכט, א גאנבן סאג. און איבט װעל איך םיך גײן װײלן: מ־האט מיך אײנגעלאדן אויף א באל. און איר טאנבטז... ם׳האם נישט לאנג געדויערט און ער האט אראפגעלאזט דעם פןןרהאנג און מאכנדיק סינסטער האט ער בײם שײן םון ליכט געלײענט מיר זײן שסיק און װירקלעך: דאס איז געװען םוזיק. מיהןט געשפ־רס דעם אראמאם פון בלומען, דעס רויש פון א פרילינגדיקן גאס־רעגן און דאס מעלאדישע געקלאנג םון קלײנע גלעקעלעך. ער האט זיך אינגאנבן םארטיפס אין לײענען: דןןס בלײכע, נעגאלטע פנים זײנס ה$ט איבס אוים• געזען העל-םלאםיק אין דעם ביטערדיקן אפשײן פון די ליכט, אויף די בונס־רויםע ליפן הןןט זיך געשאטנם די פערל־װײסקײט םון זײנע בײן. די אויגן הןןבן זיך װילד פארגראבן אין אײן פונקט. ער האט אלבדינג פארגעםן: ער האט םיך אנגעכאפט פאר דער האנט און ביביענדיק זיך בו מיר, האט ער מיט א ביסערדיקער שעפםערײ װי געװײנט װעגן עפעס. און דאס קול איז| אים געקרעםטיקט געװארן. ער האס שוין איבט כמעס װי געקװיסשעט אויף דעם אוםפארשטענדלעכן פאר מיר דיאלעקט, און דער שװארבער שןןטן זײנער סון די ליכס האם חנעװדיק אונטערגעטאנבט אין בעברןןכענע ליניעס אויף די װענט. כ׳האב זיך ןנגעהויבן שרעקלעך פילן, כ־הןןב שוין נישט געקענט מער נאכפאלגן מײן װילדן לײענער לויט דער רוםישער איבערזעבינג, װאס כ־הןןב געהאלטן אין האנט. עפעס חיהשעס, װילדם איז געװען אין זײן לײענען. מיםאמאל האט מען ןןנגעקלאפס. אש האט בײז א מאך געםון מיט דער האנס און געגאנגען עפענען די סיר. דאס איז געװען א ײדיש פרײלײן, װןןס איז געקומען נאך אשן בי םארבעטן אים אויף א װױלסעטיקן טאנץ״ןןװנט. און דא איז ער בוריק געװארן א קינד. — װארט אוים א װײלע, באלד װעל איך זיך אויםפובן און װערן א ,קראסאוױעץ׳...—ער איז םארשװונדן הינטערן װענטל. — נו, אפשר נישט קײן .קראסאװיעץ׳ז—הןןט ער אויפ• געהויבן זײן נןןז און שטאלץ אויף אונז א קוק געטון. ןןנגע• טון םײערלעך. נןןר םיטן שניפס איז בײ אים גארנישס ארויס• געקומען. — ,װײזם אהער, איך װעל אײך שוין םארבינדן׳, — הןןט שפאםיק געזןןגס דאס פרײלײן. נאר נישס אזוי לײכס איז דןןס ןןנגעקומען, װײל אש האט גענומען פרײלעך אונטער• טאנבן, לןןזנדיק זיך אין א װאלץ איבער דער שטוב. ער הןןט אזוי הארביק געװןןלט^טאנבן, אז איך הןןב מיך גיך ןןפגעטרןןגן כדי בו געבן אים די מעגלעכקײט װןןם־שנעלער^ אװעקבולןןזן זיך םאנבן. — אש איז נאריש, נאדיש... — הןןס ער מיך ארױסבא־