Literarishe bleter · 1928-02-10 · 6 (10.2.1928) · p. Seite 122

6 זא ליטערארישע בלןסור 122 ק א מ ו נ י ה 8 ט ן י• װעגן ױבייר־יײ־פןןרשטעל־^מגען די *ארװאלםוננ *ונס ױד. *רסיםםן-מארײן אין ■וילן ה*ס אין הסםס םים די װונשן נוונם יןננסן סארײנס״גוזאסןנסאר 1*שי>סן, אז ױםילײ־פןורשטןיוננןן קןנןן אײנגןןןרדנם װןרן נןןר דאן, װןן זי װןרן דורצנעסירס אויף דןר אזנלציאםלװ און אחדױזת סונס ״ו. *רס.* םארײן אדער א נעזעלשאפטלעצן קוןםזםעט, אזן װןלצן דעד י■ א. #• אזז באס־ילזקס. אזן צוזאםןנהאנג דערםזס ט״לננ די םאדװאלאוננ אונכ ז. א. 6 טיס, אז םארשלאנן םון ארםזםטן בנונע דןר אײנןןדדנוננ 8ו; ױבזלײ םארשסןלוננען װעלן דורך איר בצלל נזשם באהאנרלס װןרן. דאקענן האלם די םאדװאלטוננ םאר םענלןך צו דןרלויבן אזן אוים- נאםם־םאלן ארטזםטן אײנבואדדנען זזך םאעאיעלע םארשטןלוננןן נאד בתנאי, אז אס די םארשטעלוננען זאלן אױף קין םאל נזשט פראנן קײן ױבילײיצאראקטןר. ח. רעגיםטראציע פוין ארבעטםלאזע אלע םיטגיזרןר און אםאזראנטן םונ□ י. א. ט. אזן םוילן, װןלצן נןםזנןן זזך םחון װארסע און זןנןן ארבקטסלאז. װןרן נעבןטן ויויבף םזטצוטײלן דןם סעקרעטאריאם םונם י• א. ם. זײןרן נןנוין אדרןסן 1*1• װעגז מיסגלידם־אפצאל אלע םיטנלזדעד םינם י. א ם., װןלצע האבן נאך נזאס אינגעי בי.לט זײןײן םזטנלןדם אוצאלן בזזן סוף 1927, װןרן אױםנעטאדערט דאם צו דןרלײדזקן אזן םשך טונס לויםנרן חודש. דז םא־זינם-םיםנלי׳ דןד, װןלצן געםזנןן זזך טחוץ װארשן, דאדםן אדײנשזקן (אזן רןקא• טןנדזרטן ברזװ) אזן םעקײןטאדיאם זיזןרן םזםנלזדס׳קארםן. בצדי צו באשטעטזקן אויף זיי יז אנטשפרעצנדע אינצאלוננען• ^1• װעגן צוריקצאלן דדלואירת באשעםטיקטע טארינס׳םיטנלזדןר, װןלצע האבן זײנערביט בא- קוםען הלואות טונ□ םארײן, װןרן או־טנןםאדןרם אזן םשך טון 14 םןנ אט די הלואות אזננאנ*ן *ור.יק*ו*אלן אדןד זזך וזיבף *ו םאישםןנ- דיקן םיטן סןקרןטאריאם װןנן אוםן טון אויכבאלן דז הלואית אין ראסעס. ׳^■ װעגן דער טרילינג־טרופע די *ענטיאלע םונם ײדישן ארטזססן׳טארײן אזן טוילן אזז םודין, אז דז םרופע םון ט ר ז ל ז נ נ, װעלצע חאם זזך אן שום דןצס דןר• *ו אײגנװזלזק נןנוםןן א םרעםדן נאפןן (װילנער אפערןםן״םרופן) או שפזלט לע*טנס אין שעדלעץ און אין ליבלזן, אזז נזשט קין טארײנם׳ םריטע. זז באשטים טון נזשט קין םארײנס-םזםנלידןר. דז פארםרוזאוננס־ םןנער םון םארײן און די ראםן טון דז טרופעס װערן אויטםןדקזאם נעםאצט, אז דז, װןלצן האבןזזך אין דןר דערםאנםער טרוטע נןםונען. קענןן נישט באשןטטזקט מערן אזן קײן שום םאדינס-סרוטן און אז קײן שוס םארײנס-םזטנלזד האט נזשט דאס רעצם אזן דער דאזזקער נזשם םארײנס׳סרוםע םים*וארבעטן. דז סעאםער׳אונסןרנעםער און דז דרא־ םאסזשע קרײזן װערן נןװארנם דז טרוטן נזשם צו אננאזשזרן דזײדזשן םרעסן, דז נןזעלשאטטלעכע אינםםזםוציעם אין דז קולטור׳אםםן *ון די ט־אט. טארײנעז װןרן נןבעטן *ו נעדענקןן, אז דז סרוםן נעטינם .ייך סחוץ םונס ײדישן ארטזסטן-םאיײן. אויפפאדערונג דז םארײנם םיטגלזדןר םרזלזנג און אזארך װןרן ארטנעםאדןרט *ו םןלדן זזך אזן םשך םון 7 טענ אזנם םארײנם סןקרעסאריאס א־1 *וזאםןנהאננ םיט ז־ןר אדבעם אזן * נזשס םארײנט׳טרוטן. תהון טעורת אינם באריכס װןנן איצסיקן ײד. םןאםער-סעזאן אין װילנע, װןלצער איז טארעםנטלןכט נעװארן אינם לן*טן נוםןר .סעאסןרי ידיעות׳ איז דורך א םארזע) *רױםנןםאלן דןד נאםןן םון ב. א 0, אלס אײנעס םון די דירןקםארן םונ□ דארםזקן יד. טעאטער. די די• רןקציע םונ□ װילנןר *אלקם-םןאטער באשםיס נעםלןך םון דו היד״ אס, גינזבורנ און האלםןרן. ײדיש טעאטער אין טשענםטאכאװ דעם םעזאן האט זיך *ום ערשסן םזןל סטאביליזירס אין סשענםסאכאװ א שםענדיקע ײדישע סרופע. םריער איז טשענסטא■ כאװ נאר באזוכם געװזןרן פון צײט צו נײט דורך גאסטראלירנדיקע טרופעס. די איצסיקע שטענדיקע סרוסע באשסײט םון' פאלגנדע םארײנם-םיטגלירער: פרויען: רבקה לױבארסןןװסקא, חנה ראזנצװײנ, לזןלא גאלדשטײן, צאהם; םענער: לײב װינער, ישראל *ביאלקא׳ װיטש, בלאס, אדאלף ליבערפאן. דיטרופעװערט אנגעפירט דורכן ח׳ ביאלקאװיסש. די םארװאלטונג סונם ײדישן ארטיסטן־פארײן אין םוילן האש די סטאביליזירונג פון אט דער מרופע אקצעפטירט און זי אנערקענט אלם דאס שטענדיקע ײד.סעאטער אין טשענססאכאװ. אין צוזאםענהאננ פיט דער עסנונג פונם ײד. סעאטער אין טשענסטאכאװ הןןט דער ײד. אדטיסטן־םארײן אונטערנענופען אן אקציע בכדי צוצוהעלסן דעם סעאטער בײם אװעקשסעלן זיך אויף זיכערע פינאנציעלע יסודות. די פאדװאלטונג פונם ײ. א.־פ. האט דעלענירם איר פארשטײער קײן סשענםטאכאװ, בכדי אײנצולײטן די אקציע לטובת דעש דארטיקן ײד. סעאשער. די ערשסע קאנפע■ דענץ װענן דעם ענין האט דער םארײנס־סארשטײער, ח׳ ױװי׳ ל ע ר םיט דער באגלײטונג סונם ראטפאן ח׳רםאל פעדער• ם א ן אפגעהאלטן פיםן טשענסשאכאװער שטאט־פרעזידענט, ג. סענ. יארפולאװיטש. די דעלעגאציע האט דעם שטאט• פרעזידענט נענוייאינפארפירם איבער דער אנטשטײוננ און איצטי־ קער לאנע םונם ײדישן טעאםער אין טשענסטאכאװ און ארויםגע- שטעלט א שאדערונג, אז דער םאגיסטראט זאל באשטיםען א א שסענדיקע סובסידיע פארן ײד. טעאטער. בנוגע דער הויך פון דער סובסידיע האט די דעלענאציע זיך געשםעלט אויםן שטאנד- פוגקס, אז זי דארף פראפארציאנעל אנטשפ־עכן דער גתיס םון דער ײדישער נאםעלקערוננ (דאס פוילישע סעאטער אין טשענ• סטאכאװ באקוםט שוין םון פריער, אזא סובסידיע). אזוי װי די פאזיסיױע ערלײדיקוננ םון דער סובםידיע־פאדערונג איז םארבונדן פיט א רײ שארסאליטעטן, װעלכע פוזן דויערן א ביםל צײס, הןןט די דעלעגאציע א חוץ דעם אלס ב אלדיקע שטיצע פארן ײד. סעאטער געסאדערט, דער פאגיםסראט זאל אים שוין איצט באסרײען פון אלע״שסאטישע שטײערן. דער ששאש־פרעזידענט האט פסכים נעװען פיט די אויססי• רונגען םין דער דעלעגאציע און*געבעטן, םען זאל אים װעגן דעם גאנצן ענין צישטעלן אן אויםפירלעכן שריפסלעכן םעפא׳ ריאל. ער האס צוגעזאגס, אז די ארויסגערוקטע פאדערוננען װעלן דורכן שטאס־ראט װאס ניכער באהאנדלט װערן און װארשײנלעך פזןזיםיװ ערלײדיקט װערן. די םזןדערונג בנוגע דער באפרײונג פון די שסאטישע שטײערן האט ער צוגעזאגט צו ערפילן באלד נאכן דערהאלטן דעפ שריפטלעכן םעםאריאל, נישט װארמנדיק אין אופאםדיענניק פונםשטאט־ראט-באשלום אין דער םובסידיע-פראגע. אן ענלעכע קאנפערענץ הזןט די דערםאנטע דעלעגאציע אפגעהאלטן פיטן ײדישן לאװניק ה׳ ש פ י ר א, װעלכער האס ארויסגעװיזן א גרויסן אינטערעס צום גורל םונם טשענסטאכאװער ײדישן טעאשער און צוגעזאגט צו טון םאר אים אלץ, װאס ער װעם נאר זײן בכוח. לויט דער איגיציאטיװ םונם פארײנס-פארשטײער איו אויך צוגויסגערוםן געװארן א ספעציעלע זיצוננ םונם קולטור׳אםט םון די ײדישע פראפעסי&נעלע םארײנען אין סשענסםאכאװ געװידםעס די ענינים פונם נײ־נענרינדעטן טעאטער. דער קולטור־אםס האט באשלאםן פיט אלע כוחות פיםצוהעלפן דער סרופע און דעם יי. א. ם אין זײערע באפױנגען אװעקצושטעלן דאס טשענסטאכזןװער ײד. טעאטער אויף זיכערע יסודות. דער ק. א' האם אויך דעלע■ גירט זײן עקזעקוטיװ-פיטגליד, ח׳ רסאל סעוערמאן, צו פארנעםען זיך םיט די ענינים םון דער טרופע און צו שטײן םיט איר אין א שטענדיקן קאנטאקט. די אקציע פארן ײדישן סעאטער האט ארויםנערוסן א גרויםן אינטערעס אין אלע געזעלשאפשלעכע קרײון אין םשענ׳ ססאכאװ, און ד• ארטיקע פרעםע האט די זאך געװידםעט א גע• העריקן ארט. די טענ האט די םארװאלםונג סונם ײ. א. פ. ארויםגעשיקט דעם טשענסטאכןןװעד שטאט׳ארעזידענס דעם צונעזאנטן פעםאריאל װעגן דער לאנע סונם ײד. טעאסער אין טשענסטאכאװ.