Literarishe bleter · 1928-02-10 · 6 (10.2.1928) · p. Seite 114

6?א ליסערןרישן נלעםער 114 אויף פאפיר — דאס זענען חשבונות, װעלכע ער גרײט זיך גו■ צושטעלן די יונגעלײט פון ״טרעסט׳, װ$ס האבן דורכגעלזןזט אין דאברי זײן זאװןזד — חשבונות אויף פאסעקע׳ םאר אליען׳ פאר האלץ, פאר ארענדע... מאסי מיט עליקן האבן דעמאלט שוין װידער געארבעט אין פעלד און אין קלײנעם אפגעגויסטן הויף, געאקערט. געזײט. ערגעץ האבן זײ געקראגן נעלט, געקויםט א קו, װאס האלס בײם קעלבן זיך. די קו האט זיך אפגעקעלבט. איז נישט גע■ װען, װער ס׳זאל זי מעלקן. די בחורים האבן געבראכט אהער מלבהן, דעם קצבס אײניקל, געשטאנען אין בײדע זײטן, געקוקס, װי דינע. װײסע שטראמעלעך פליםן פון אונטער מלכהם בריהשע הענט אין מעלקשעפל ארײן, און ענדלעך זיך אלײן אויםגעלערנט מעלקן. די מילך האט דא נאכדעם געזויערט אין מעלקשעפל אויםן טיש. די בחורים זענען אין אװנט געװען אין כעס. איבערהויפט עליק—ער האט זיך געקריגט מיט דער שװעםטער. מיאוס געקריגט. נאר הערשל האט נישט געהערט — ער האט געחשבונט. און װײל קײנער אין שטוב האט זיך מיט זײנע חשבונות נישט אינטערעסירט, האט ער ביסלעכװײז אנגעהויבן בו גײן צום אלטן קלײן־בוטשאסשער קבב אהײם, אים ארוים■ רופן אויף א סוד און ארויסלײגן פאר אים אט די אלע חשבונות זײנע, מיט װעלכע ער קלײבט זיך בו גײן בו די ױנגעלײט פון ״טרעסט״, װי אזוי די חשבונות זענען נישס קײן אויפגעבלאזענע, זײ זענען אמתע, און װי אזוי ער קלערט, אז װער די דאזיקע יונגעלײט זאלן נישט זײן, נאר עפעס... װיפיל נישט איז... כאטש א קלײנעם חלק, כןןסש א קלײנעם פראצענט מוזן זײ אים געבן. װײל די חשבונות זענען אסתע, און װי קלערט דער קצב—װאס? נישט אזויז די חשבונות מוזן װירקןח דער קצב האט געפינטלט מיס די קאליע װיעס, געשםעקם םאבאקע מיט א פרומען פנים, װי אלעמאל, װען ער געדענקט, אז בײ די זײדעס פון אט דעם הערשעלע זוםמאן הןןט ער אמאל געדינט אין די גרויסע אקסנשסאלן. ער האט מודה גע־ װען, אז יא: — מע דארף אזוי קלערן... עפעס, כאטש װיפיל נישט איז װעלן זײ געבן... דעמאלט האבן בײם לאנגן זוםמאנען װי אין טשאד גע־ שטראלט די אויגן און האבן מיט גלאנץ געקוקס אויפן קצב: — נו, געװיס... אזוי דארף מען קלערן. עס איז געװען די לעצטע װאך, װאם פאר פסח. די חשבונות זענען געװען פארטיק. די יונגעלײט פון .סרעסם׳ האבן יעדן טאג געקאנט אװעקפארן אויף פסח. הערשל זוסםאן האט זיך נישט דערװארט אויף קײן פור און האט זיך אװעק• געלאזט קײן דאברי צופוס. ער איז צוליב דעם אויפגעשטאנען גאנצפרי, װײל פונקט אין יענעם טאג האט דער אלסער קצב באדארפט האבן קײן דאברי— זײ האבן זיך אהין אװעקגעלזןזט בײדע צוזאמען. ארום 11 א זײגער אינדערפרי. זײ זענען שוין װײט אויםן טראקט. אלטער דער קצב האט געטריבן קײן דאברי א מאגערע יאלעװע קו. דארט האט ער געדארפט די קו קײלען. כשר מאכן און פארקויפן דאס פלײש אויף פסח צו די אנגעשסעלסע םונם ספירט־זאװאד און פון דער נאענסער גרױסער צוקער־םאבריק. זײער גערוך. זײ האלטן זיך אויף, װי אפגעזונדערט, אין קיך, אין דאן פארדריסט די חברישקײט, װאס הערשט צװישן זײ, זײער הויך רעדן און דאס, װןןס עליק לאכט דארט אפט הויך אויף א קול. איצט זענען שוין די װעגן קאליע. קײנער פון די װײטע דערפער און םון די קאלאניסטישע זעמליאנקעם פןזרט שוין מער נישט אין װאלד, אינדרויסן שמעקט די לופס מיט אנהײב פרילינג, נאד די בחורים פירן נאך אלץ —זײ האבן זיך־אוים־ גערעכנט דערפירן ביז צו א געװיסן חשבון — זײ מעגן אםילו ארײנפירן אין ערב־פסח. אין אײנעם אזא טאג האס זיך בײ זײ צעבראכן דער אנגעלאדענער װאגן אין סאמע מיטן טראקט. ײי האבן אים לאנג געהויבן מיט דרענגלעך און אים געפרװוט מיט װאס זײ האבן געקאנט. עס איז געװען א טאג—א מלכות. עס האט גע־ װארעמט די זון, אין בײדע זײטן װעג האט געמורמלט דאס אפלויפנדיקע װאסערל, זיך גערינצלט, געפלאסן — אן אויםגאס פון טראפ־םריםנדיקן אװעקלויפנדיקן קרישטאל. עם איז געװען פארנאכסלעך, װען די זון האט זיך גע־ זאלט זעצן. דער װאגן איז שוין כמעט געװען פארטיק אויף װײטער צו פארן, און מיסן טראקט איז דענסטמאל אנגעלאפן אן אויטאמאכיל, א נײער, א בליאסקנדיקער. אײנער םון די פאר פרעמדע ױנגעלײט האט זיך נאכגעפרעגט אויפן װעג: — קײן דאברי, צום ספירט־זאװאד.. די בחורים האבן אלץ געפראװעט דעם װאגן, נישט אומ־ קוקנדיק זיך און װי קײן חשק נישט געהאט צו ענטפערן. — גלײך... גלײך, — האט ענדלעך אין נאז א פאנפע גע• טון םאטי, — גלײך מיטן װעג. ער האט אין זײט װעג אויפגעהויבן א גרעסערן שטײן אויף צו פארשלאגן עפעס אין װןןגן, זיך אנגעבויגן און זיך אײנגעקוקט: אויפן ארט. פונװאנען ער האט אװעקגענומען דעם שטײן, האט געגרינט א רײפעלע פון יונגע גרעזלעך—פרישע, צערםלעך־ שװאכע, ליגנדיקע און צוגעפלעטשטע אונטער דער שװערקײט פון שטײן. עס האט זיך פארבענקט נאך באארבעטע װינטער־פעלדער און נאך יענע פעלדער, װאס דארםן באארבעט און פארדיט װערן אויף זומער. הילכיק, םריש, װי אויסגעשלאפן, קלאפן נאכן װינטער פארבײלויפנדיקע פורן אויפן טראקט. צװישן די סורן: דער לויםנדיקער אויטאמאביל פון ,ספירט־ טרעסט-. ער טראגט טאג־טעגלעך די פרעמדע יונגעלײט פון דער שטאט צום זאװאד און פון זאװאד צוריק אין שטאט. אלע פרימארגן אזוי — בײ נאכגעלאזטע פרעםסלעך, בײ שטראלנדיקער זון, װען אין שטילער װארעמקײט קריכן גרעזעלעך פון די בײטן. דער הילכיקער געשרײ פון אט דעם אויטאמאביל פארםולט פון װײסנס די לופט *מיט קאכנדיקן פלוידער — א שװארצער אויםגעלאסענער פלעק, װאס יאגט געשװינד איבער דעם גרויען טראקט, װאס שלענגלט זיך איבער גרינע באאר־ בעטע פעלדער־ און אין דער זעלבער צײט אין שטיבל, װאס אקעגן די זעםליאנקעס: הירשל זוםמאן זיצט דןןרט װי אין טשאד. ער חזרט צי־ םערן אױף אויסנװײניק און שרײבט ציפערן אויף פאפיר. םאר■ שיכורט פון גרויסע םך־הכלען, נעמט ער נאכאמאל איבעררעכענען אט די אלע חשבונות אויפן קאפ און נאכאמאל זײ אויפשרײבן