Literarishe bleter · 1928-02-03 · 5 (3.2.1928) · p. Seite 94

5 ןא ייטער*רי*ע!לןסזר 94 אין אװנס נעמט זיך דער םאסער נזןכאמןןל 1י פןטין׳ און די שװעםטער גײט דאן ארויס אויף לאנג אינדרויםן, כדי נישט צו הערן װי םאטי שװײגס. אז זי קערם זין אום, שלןןסן שוין מאסי מיט עליקן אויפן אויסגעבעטן געלענער, װאם אין קיך אין װינקל אויף דער פאדלאגע, נאר אין שטוב איז נאך אלץ נישט שטיל — אין בװײטן בימערל פארענטםערט זיך דער פאטער פאר דער מוטער: — אז װער הערט םיךז — אז נישט איז דען דא צו װעמען גו רעדןז א לאנגער פארענטפערן זיך, אן אוסאויםהערלעכער. עס סרעםט: דער שמועס אין בימערל האקט זיך אין דער סינסטער איבער און הײבט זיך אן נאכאמאל — סאטע-מאמע הערן נישט אויף זיך בו זןרגן פאר איר, דער טאכסער, פאר איר תכלית, פאר אירע יארן. דעמאלט רוקט דאס לאנגע מײדל ארויס דעם קאפ פון אונטער דער איבערגעדעקסער קאלדרע, טוס זיך גע• שװינד א זעץ אויף און קלאפט אן בי זײ אין סיר: — זאל זײן שסיל... איך װיל שלאפן. אויף מארגן אינדערפרי א נײס אין שטוב: עליק פןדערט, מע זאל אים געבן געלט אויף בו קויםן א װאגן און בװײ םערד, װײל ס איז שוין סוף אויגוסט — אלע ארומיקע קאלזןניםטן האבן שוין בוגעגרײט די פעלדער. עליקן האט מען געענטפערט זײער אומעטיק. פאמעלעך, װי גלײך דעם ענטפער האס מען שוין םון זײנעטװענן לאנג בוגעגרײט: — נישטא קײן געלס. — פונװאנען זאל מען נעמעןז עליק האש באקומען שארפע אויגן און ה$ט א װונק■ געסון מיט גיםט בום בװײטן בימערל: — פון דארט, פונם לײנענעם זעקעלע... םון בעט... מע הןןט אים קײנער נישט געענטפערט. עליק האס דענסטמאל א פרעג געטון בײ מזןטין םיט אזא קול, װי ער װאלט בײ אים בעטן הילף: — װאס זאגסטו שוין, אז מאםי... מאטי האט אנשטאט ענטפערן א שפאן געטון הין און בוריק. זיך פאמעלעך אנגעטון און פאםעלעך אװעקנעגאנגען פון שטוב — איר זעס. בי נײןז עליק האט אויף אים א װונק געגעבן, זיך א שפאר געגעבן מיט בײדע הענט אויפן טיש, ארום װעלכן עם זיבן טאטעימאמע, און האט באװיזן בוזאמענגעדריקטע בײן: — קוקם: ער האט אײך פײנט, מאטי״ איבער אײך הןןט מען אים אויסגעשלאסן״ יא, י$ — איבער אײך... איר האט אונז געלערנט, האט איר אונז... בו װן$ס טויגן מירז דענםטמאל האט םונם ארט בײם פענסטער זיך אומגע• קוקט דאם לאנגע מײדל און הןןט באטראכט עליקם פןןזע. — אידיאט!—האט זי געזאגס קאלם און גלײכגילטיק, — שפילס טעאטער... געענדיקס. קײן געלט האט מען עליקן נישט געגעבן. נאר מיט א װאך שפעסער איז ער דןןך מיט אײנעם פון די ״שכנים געפארן ערגעץ־װוהין אויף א יאריד, און בו• ריק האס ער זיך אומגעקערם מיט א פרײלעכן .װיא׳, געזעםן < אין א נײעם דראבעניאק און אונטערגעסריבן מיט א פאר םערד אנשטאט פענסנע האט ער איבס געטראגן זײער קלײנע ברילן — ניקלענע, פשוטע, אזעלכע, װאם פױערן און פויערטעם קויפן פאר גרןןשנס אויף די יארידים. זײנע שװארבע װאנבעס זענען געװען בו גרוים אין פאר■ גלײך םיט זײן קלײנעם דארן פנים. זײנע לאנגע הענט האבן געװאלט װאס מער זיך ארײנשטופן אין די הויזן־טאשן. זײן גאנבע שטויביקע פינור האט װי געטראגן אין זיך א װײטלעכע באלײדיקונג אויף די עלטערן, װאס האבן אים אפגענארט—אים געװאלט מאכן פאר א געלערנטן. געשסופט, געשטופס אין אים םון קלײנערהײט אן, נאר אויפן נײן־און־בװאנביקסטן יאר פון זײן לעבן האט ער פלובים זיך אלײן געלאזט װיסן זײער אײנ־ פאך און קורץ. — הער נאר, רו, בחור: קײנער דארף נישט דײן גע• לערנטקײט. אויםער דער אומעטיקער געװײנהײס ארומבושפאבירן הין און בוריק מיט םאררוקטע הענט אין די הויזן־טאשן, האט ער מיט זיך פון מאסקװע גארנישט נישט געבראכט. נאך די ערשטע פאר טעג: דער פאטער פרוװט זיך סודען מיט מאטין, װי מיט אן עלטערן פארשטענדיקטן זון, און דערבײלט איס, װי אזוי מ׳האס ,בוגענומען״, און ביזן לעבטן הויז, און װי אזוי דע• םאלט האם זיך.נאך אלץ אויסגעװיזן: עמעבער װעט זיך אײנ• שטעלן, עמעבער װעט נישט דערלאזן... נו... און דערנאך די מעשה מיט אס דעם .טרעסט׳, װעמען מע האט נישס לאנג אפגעגעבן דעם םפירס־זאװןןד. — עם סארדריסט: די ױנגעלײט—יענע, װאם םןןרן אהער סון .טרעסט׳ אין זאװאד ארײן, זענען סך־הכל בװײ שװןןגערס, אזוי זאגט מען — פאר דער מלחםה האבן זײ געהאלטן אין כארקאװ די קאראבקע, נאר סוף־כל־סוף װעט מען זיך דאך ארומקוקן: בי עם לוינט גאר אט דער גאנבער בײט... װיז נישם אזויז בו מןןטין האט די מוסער בוגעקלאגט עליקן. װי אזוי ער װײםס נישס, װאם עם סוט זיך מיט איט: — פוםטע יונגלשע מעשיות. — הינער מיט הינס, מיט קבבישע אײניקלעך, מיט .שמאארבעטן ערד׳... אנדערע אין שטאט האבן נאך גאר■ נישס אראפגעלאזט דעם קאפ— מע סוט נאך עפעס... און װןןם װעט זײן, אז מע װעט שוין אויפעסן דאס לעבטעז מאטי קוקס אן םאטער־און־מוטער נישט מיס די אויגן, נאר מיט די ברילן־גלעזלעך, און הערן הערט ער זײ, דאכט זיך, אויך נאר מיט די ברילן־גלעזלעך. ער זעט אויס אומ־ גליקלעך, װען זײ שסײען בו אים בו, און פיל םער בופרידן, װען זײ לאזן אים בורו. ער שװײגט, װי א פרעמדער. םארקערס: סיט עליקן װארפט ער זיך אפט דורך מיט א פאר װער■ טער, װי מיט א ברודער, און גײס אים נאך אין הויף ארוים. עליק װײזס אים דארט אן, װי אזוי װעט אויםזען אין עק הויף די נישט־דערבײסע קאמער מיט דער שטאל. דורכן פענסטער זעען םײ פאטער־און־מוטער, סײ די שװעסטער: מאסי חברט זיך מיט עליקן— ער גײט מיט אים אנקוקן די איבערגעאקערטע פעלדער און שפאנס מיט אים ארום בװישן די קאלאניסטישע שטיבלעך. בעת אהין םארט אן דעם אגרא־ נאמם קאבריאלעס־ ער שטײט דארט אין רעדל ארום אגראנאפ בוזאמען מיט אנדערע קבבנים...