Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 4 (1928)
- Issue
- 5 (3.2.1928)
- Date
- 1928-02-03
- Page
- Seite 93 (sequence 9)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 74% known words query
- IRI
…/4795427-8800953-8800962--03034-4798302- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
93 לים*ר*רי*ן נײנןר 5 זא נעולין בערגעלסאן שמײכלען און צו קיקן מיט קװעלנדיקע אויגן גלײך אין די פענסםער ארײן אין שטיבל האם מען זיך דעם גאנצן טאג געסילט שלעכסו מע איז אינדרויםן נישט ארײסגעגאנגעןו און מע האט געהאלטן אראפגעלאזט די םןןרהענגלעך. עליקן הןןם מען נעגעבן אביסל געלט, ער זןןל םארן אין שטאט ארײן און זאל זיך קויםן א פאר אנדערע הויזן, ^א פאר נײע שיך, א װאטענעם פאלטא אויף װינטער. מע הןןט אים געזאגס: — זעסט אוים, װי א שמאראװןןז. עליק איז אין שטאט געפארן. נאר אויםן ארט פון נײע הויזן און נײע שיך, הןןס ער פון שטאט געבראכט סינף הינער מיט א האן. םאר איבעריקן געלט — םארן פאלטא — האט ער זיך בונויםגערעדמ מיט א שכן און האט צוזאמען מיט אים איבערגעאקערט א טײל פעלד אויף װינטערדיקע פארעס. די הינער מיטן האן האט ער דערװײל אפגעלןןזט אינם ארומגע• צוימטן הויף, געזוכט פאר זײ ברעקעלעך, םאנאנדערגעגראבן א שםיקל ערד און בוגעקוקט םיט פארגעניגן, װי זײ פיקן אוים די װערים. גאנבפרי, באלד װי ער איז אויםגעשטאנען, איז ער געלאםן אין הויף ארײן אויף זײ קוקן — ער האט װידער גע• בראכט אהער פון די זעמליאנקעס אלטער דעם קצבס אײניקל, בדי זי זןןל דןן ארומטאפן די הינער און אים זאגן, װעלכע םון זײ דארף זיך .לײגן*. רי באביונג בו אים מבד די עלטערן אין יענע טעג: ער איז דער אײנביקער אויף דער גאנבער װעלט. אײף װעמען סיהאבן נישט געװירקס נישט די יארן, נישט די אומ• גליקן — ער איז געבליבן בײם קינדערשן שכל... עס פארדריםט איבעהויפט די הנאה. װןןס ער האט סון זײנע זאכענישן — װי אמאל, פאקט ער איבט ערגעץ א הונט, ליאנטשעט אים בו בום הויף און מאכס םאר אים א דעכל םון בװײגן. דער הונט זײנער: א פוילער, א הונט. װאס האװקעט נישט. דערםאר אבער הןןט זײן האן אין א פאר טעג ארום זיך דערםילט דא אין הויף גאנץ הײמיש און האט אנגעהױבן בו קרײען אלע פארטןןג מיטן טאגליכט. קרײען אונטער די פענ• םטער און שטערן די אײנביקע גוטע געװײנהײט, װאס איז נאך פארבליבן סון אמןןליקע גבירישע בײטן — די געװײנהײט בו שלןןסן שפעט אויפן סאג, בו פארגעסן זיך. שײנדל הן$ט דעריבער געקרעכבט אין בעט אלע םארטאג געקרעכבט הויך און אומיסטן געשריגן אויף א הויך קול, כדי עליק זןןל הערן: — הערשל. איך האב א קראנק הארץ. איך בעט דיך: האב רחמנות, גײ ארוים אינדרויסן... הערשל... — איך בעט דיך דערהרגע דעם האן. הערשלו מיט א קנאפן חורש שפעטער האט זיך אומגעקערט מאטי: א דארער. אן אײנגעבײגענער. מיט אן אויסזען פון א מענסשן, װאס װיל אויסבאהאלטן אין זיך זײן אײגענעם לאנגן װוקס. 111 דער ערשסער האס זיך פון סאקסװע אומגעקערט עליק• דער קלענערער, דער .פראסטאק׳ םיט די רויםע האר און מים די זומער״שפרענקעלעך אויםן גאנבן פנים און אםילו אויף די אויערן. דאס ערשטע, װאס ער האט דא געסון: ער איז אפגעשלאפן אקעגן א פןןר מעת־לעת אן אטעם אין די קלײדער מיטן פגים אראפ אױםן הארסן געלעגער, װןןס ער האם אין קיך־װינקל אײף דער פאדלאגע זיך אויסגעבעס. אין שטוב האט מען באטראכט אויף אים די בגדים: — זע נאר א .הולך־. — זע נןןר אן אפגעריסנקײט. — קײן .קאפיטאלן״ האט ער מיט זיך נישט געבראכט — קײן פלענער—אײך נישט. נאר מעגלעך אז די פלענער האט געסירט מיט זיך מאסי, דער אויסגעשלאסענער םטודענס. מע האס זיך דעריבער דערפרעגט: — עליק... װען, זאגםטו, קומט מאטיז עליק איז פערשמײעט, רײבט די אויגן, װאשט זיך און האט בכלל װי קײן בײט נישט בו ענטפערן—ער שנארעט ארום בװישן די זעמליאנקעם םון די שכנים־קאלןןניסטן, םארםירט שמועסן מיט אלטער דעם קבבם קינדער, באטראכט זײער באלעבאסישקײטז כאפט זיך ארויף בו דעם אדער יענעם שכן אויף דער פור און פארט מיט אים אין פעלד ארײן. בײ עמעבן האט ער געכאפט א האק. ער האט ןןנגעהויבן פארפאלן בו װערן אױף גאנבע טעג אינם װעלדל, װןןס קעגנאיבער דעם טראקט. אנגעהויבן פון דארט שלעפן אהער םלעקער און גאנבע הויפנס פרוטיסן ער האט געסלאכטן א פלויט ארום שסיבל. מאן און װײב האבן געהאט פארדרום: — װןןם װי? ערז — בוליב װאס טוס ער דאסז דאס לאנגע םײדל האט. שטײענדיק אין פענסטעײ, ארי• בערגעקוקט איבער אים, איבער דער ארבעט, װאם ער טוט, און אים װי נישט געזעען. אײנגראבנדיק פונקט אקעגן דער טיר א גראבן פלאקן און ארײסש'אגנדיק זיך פון די כחות, אז דער םלאקן זאל שטײן גלײך האט דער רויטער א זאג געטון בום פענסטער־בו בו אט דער שװעסטער זײנער: — אנו, אנו קום... האלס נ$ר בו א װײלע דעם פלאקן. די שװעםטער האט א קוק געגעבן אויף אים מיט א זײער װײסן, קאלטלעכן בליק און האס אומעסיק אפגעטראטן אין דער סיף פון בימער. דער רויטער האט זי גערופןו זי האט נישט געענטפערט. דעמןןלט איז ער אװעקגעגאנגען בו די זעמליאנקעס און האט זיך סון דארט אומגעקערט מיט אלטער דעם קבבם ױנגערן זונם לז-יןןריק מײדל—א פעסש מײדל מיט גיאבלעכע םיס, א ברײט מויל און מיט א פלײשיק, אײביק״ שמײכלענדיק פנים. האלטנדיק מיט בײדע הענט דעם גרןןבן פלאקן, ארום װעלכן דער רויטער שיט ערד און סופעט מיט די פיס, האט דאס קבבשע אײניקל נישט אויםגעהערט בו