Literarishe bleter · 1928-01-27 · 4 (27.1.1928) · p. Seite 75

75 ליםערארישע בלעםער 4 זא אביםל װאםער. נאר אלטער דער קנב פיט זײנע קינדער הןןנן אלע ערגעץ װײט אין םעלד געקאסעט הײ. האט מען זיך אוים■ געזעבט בײ א סרעמדער זעמליאנקע לעבן א שטארק־באקינדלט אין סרןןגנדיק װײבל, װןןם םאכט זיך אין שאטן מיט מורא, אז אט-אט װעלן זי באשלאגן מעלאםםיעם. מע האט דארט גע• טרונקען מילך, װןןס מע װײסט נאך נישט קלאר, צי מע װעט פאר איר באצאלן, גי נײן (װײל אפשר װעט זיך דאס װײבל באלײדיקן), מע האט גערעדט מיטן װײבל מכח דעם, װאס סונם שטויב און םון מסופענע היצן איז אין שטןןט נישט אויס■ צוהאלטן, און מכח דעם, װןןס צו לעבן דא אינמיטן פעלד איז, װי עס שײנט, אויך נישט קײן װאזשנע מאכל. — שװער הײנטיקע צײטן, װיז דערבײ האט מען משפחהדיק זיך געקיקס אין די אויגן און אין זינען געהאט אן אויפהער בלויז די אײגענע מאגנס (די מילך איז געװען ניט קײן געזאטענע), בלויז שײנדעלעס שלוקערץ און די זומערדיקע היצן, פון װעלכע מע איז אנטלאפן. מע איז םארנאכסלעך געגאנגען צוריק צום שטיבל זײער פאמעלעך, יעדערער װי אײף צו דערװײזן די איבעריקע, אז נישט ער האט צוגערעדט, מע זאל אהער ארויספארן. מע הןןט נישט װילנדיק, װי אין א כאמוט, ארײנגעשטעקט אהין די קעפ דורך אן אםן פענםטער און אלץ געדרײט מיט די ליפן: — א נחלה... אומשטײנם געזןןגט. — לוםטערס זיך, לוםטערט זיך און שמעקט, װי מיס זויער-קרויט. מע איז װי ברוגז אויף דער װעלט פארפרי געגאנגען שלאפן. נןןר אויף מארגן הןןט מען דאך שטילערהײט אויםגע• האנגען םארהענגלעך אויף די םענסטער און אויף יעדן םאל צוגעשלאגן שװערע אײזערנע פרענטעס צו די טירן — מע איז דא געבליבן אויף דערװײל, אויף די הײםטע פײערדיקע זומער• טעג. מע האט עס געטון צוליב שײנדעלעס געזונט. 11 אויף דער םרײער לופט איז געװען װײניקער שטויב. ארום און ארום-פרײע פעלדער. און אקעגן—פון יענער זײט טראקט — א סאמעטן װעלדל, װוהין מע קאן אלע טןןג אװעקגײן ליגן. מאן און װײב הןןבן דא אנגעהויבן אכטונג צו געבן אײנער אויםן אנדערן, מע זןןל זיך צופילנעװען און ארויפנעמען אויף זיך לײב. און װײל ארום און ארום האט אלץ אויםגעזען זײער ארעם און פוסט אין םארגלײך מיט אן אמתער דאטשע, האט דעריבער הירשעלע זוסמאן געפונען פאר נײטיק א זןןג צו געבן עטלעכע מאל אין טןןג: — הערססו, שײנדעלע, װאס איך װעל דיר זאגף—ם׳איז דא נישס שלעכט. לאנג און דאר. װי אלע זוסמאנס, מיט די זעקעלעך אונסער די ברעמען, מיט מבושםדיקע אויגן-װײםלעכער, װןןס קוקן פון איבער די ברילן אזוי פארװונדערט, גלײך זײ דער• קענען נישט די װעלט ארום זיך, האט ער אלע םרימארגן ארומגעשפאצירט לעבן שטיבל אין די שטעק-שיך, ארומגעטענצלט מים פארלײגטע הענט אין די ארבל, מיט דריבנע, גיכע טרי• טעלעך און מיט אזא פינקטלעכקײט, װי גלײך דןןקםוירים האבן אים דןןס צוגעשריבן. ער האט דערבײ געדענקט אן אויפהער דןןם װײםע לײנענע זעקעלע מיט די אויםבאהאלסענע גאלדענע און נאך אנדערע, נןןך מער װערטםולע זאכן — דןןם לײנענע ער האט דןןם אלץ אויםדערצײלט דעם םרעפדן ױנגנמאן זײער הײםיש, םיט התלהבות, כפעט מיט קװעלנדיקן פארגעניגן. דער יונגערםאן האט ןןבער פונקס די מעשה װעגן דעם קלײ• ענריקן־רויטן .פראסםאק׳ װי פארהערס, געװןןרן םון מןןל צו מאל מער *ומגעדולדיק, אומצופרידן און געשטעלט א פאר פראגן. װאס באהאלטן אין זיך עפעס א חשד — א חשד, אז בײ די זוסמאנם צאפט זיך נאך עפעס אן אויסבאהאלסן קװעלכל — עפעם גןןלד... עפעם ברילאנטן... אנדערע װערט• פולע זאכן... דער ױנגערמאן איז אװעקגעגאנגען אן אומצו• פרידענער, און דענססמאל האט זיך ארויסגעװיזן, אז .ערד איז טאקע א זאך״, װײל אט — ״נישט אלעמען גיט מען דאך׳. און דענססמאל איז נאכאמאל ביז שפעט אין אװנט מיט קלעפיקע אויגן געזעסן דער אלםער קלײן בוטשאטשער קצב און האט געדרונגען: — מײן עצה — מע זאל כאפן אײ״ס און צװײ און מע זאל אנידערשטעלן א װאסער-נישט-איז שטיבל טאקע דןןרם אױף דער אויסגעטײלטער ערד, װײל הײנטיקע צײטן, אז מע כאפט נישט. האס מען נישט. און אז מע כאפס ארײן, איז פארםאלן — דאס האט איר אײנמאל א גאנג. און צוריק גע■ רעדט: םוני מיס דער זשמעניז װיפל קאן דען אזא שטיבל אפקאסטן! איז מה נפשך: אויב עם איז סון מײערן, װעט זיך עס פארשלײערן. אלא עס װעם זיך נישט אײנגעבן, איז גאט א פאטער—מיט דער צײט װעט זײן אויפן שטיבל א בעלן-סאקע ער, אלטער דער קצב אלײן, זןדער עמעצער פון זײנע קינדער. און פיס די קיניער זײנע קאן ער איבעררעדן— זײ רעכענען ארויםגײן צו דער ארויסגעסײלטער ערד פון דער נײער װאך און זיך שטעלן גראבן זעמליאנקעס. אזוי איז געװען דער ןןנהײב: אנהײב זומער איז אויף דער אויסגעטײלטער ערד, װײט אקעגן די זעמליאנקעס פון אלםער דעם קצבס קינדער, געשטא־ נען פארסיק א נײ פויעריש שטיבל—אויסגעװײסט אײנמזןל און צװײמאל און פארלאזט סים ןןםענע טיר־און־סענםטער פונקט אקעגן דער זון. ארום שסיבל—פלאכע, װילד־גרינע פעלדער. אויף די םעלדער—װינטן אויף צו דרײען אן שיער פליגלען פון נישט־געשםויגענע, נישט־געםלויגענע װינטמילן. דערװײל הודען זײ דארס טאג װי נאכט אין דער אפן געלאזטער קיך און אין די אםענע צװײ צימערלעך. רעגנם הןןבן דא שוין לאנג אפגעשװענקס אלע םימנים פון לײם, פון שסרוי, פון שפענדלעך, םון אנדערע בוי־אפ• שניצלעך., דער ארומיקער פלאץ װערט צוריק גרין—זןןל זײן אײף א צײט. אן חשבון, נאר דערפאר געשװינד, װי אויף ןןפ• צוכאפן נןןך א תמוז. און תמוז הןןט, װי אלע יאר, דרײסיק טעג. נןןר איצטיקס מאל — לאנג־אויסגעצויגענע, שטויביקע און םארשרםהט־דארע — א פארשרפהט יאר. װאס טרײבט אויך דאטשע. אונםער א ברענענדיקער זון איז אײנמןןל בײטאג ןןנגעקו■ מען צום שטיבל םריער — א םור מעבל. און דערנאך — אויף א בעל-עגלהשן פאיעטאן — הערשל זוסמאן מיט זײן װײב און מײדל, ןןנגעקומען װי אינמיטנדרינען. װי אומיםטן אויף צו בלײבן שטײן אינדרויםן און זיך װונדערן: — זע נאר: אין פוסטן פעלד גזןרו — זע נאר!.. ןןן אײן בײםעלע אםילו. פון סרײםלען זיך סינף שעה אויף דער היץ הןןס שײנדלען ןןנגעכאפס א שלוקערץ. מע איז אװעק צוידי זעמליאנקעס נןןך