Literarishe bleter · 1928-01-20 · 3 (20.1.1928) · p. Seite 61

61 ליסערןריזוז בלעסער 3 זא די אויפפירונג פוןדה. ל־־ייוויהס ג1ל~ם אין ל־ובד־ינער פויל־־ישז שטאט־טעאטער אלאדםירם די געזעלשאפט װעגן דער דןןזיקער .■רעוזאקאציע״ און .גןןס-לעסםערונג־, װעגן דעם נישסיקן װערט פון דער םיעםע, װעגן דער געפאלנקײם פון פױלישן םעאםער א. ד. גל. — מים אײן װןןרס, זי האס געסירס אן אפת .אויסקלערערישע׳ ארנעס. אן אנדער םײנונג הןןם װענן .גולם׳ די עײםוננ ״זשעםיא לובעלםקא*, װאס האלט דאס װערק סאר אן אכת־פראכטםולן שסאף םאר דער בינע. די בײםונג םײנם, אז דער .נולם״ עםנס אויף םארן פוילישן צוקוקער די סיםענישן פון דער ײדישער נשםה. מדער גולם׳ איז איבערגעזעצם, אינסצעניזירם און רעזשי• םירס געװארן דורך דעם באקאנטן דראםאםירג םארק ארנשםײן, װי באקאנם הןןם ער אויך אויםגעםירט .נאם פין נקםה׳ און אנס• קים .דבוק׳ אויף דער פוילישער בינע. לוים י. ניסענבוים אין .לובלינער םאגבלאם׳, הןןט םארק ארנשכײן גרויכע שװעריקײסן אין א גרויםער םאס גובר געװען. דער רעצענזענט האלט אבער, אז אין םארק ארנשטײנס אינסצענױאציע האבן געליםן די פ־ןןבלעםען, װןןס לײװיק האט אײסנעדריקט אין זײן װערק. י. ניםנבוים גים לסוף צו: ״עס װײםיקט דאס הארץ צוליב אונזער דלות, װןזס םדכס נישט כענלעך, אז דער ,ג לם־ זןןל 3, *קס. ־זיל. * : אויםגעםירט װערן קודם כל אין ײריש. נישט נאר אין פוילן, נאר אםילו אין נױ־יןןרק, װו עם זענען םאראן 15 *ײרישע טעאםערם, הןןט םען זיך ביז איצם נישט םארםאססן אױסצופירן דעם .גולם'. םארק אדנשטײן גופא איז צוםרידן םיס דער אויפפירונג ער דערקלערט די אײניקע חסרונית פ־ט די גרויסע םניעות, װאש ער האט אנגעםרןןסן: אס, לםשל, נאך דער גענעראליפראבע איו נעקוםען צו אים א גלח און געבעםן,* ם׳זאל נישט ארויפפירן אויף דעד בינע .םאדעאושן׳ אין נלחישע םלבוש ם... אפשר װעט די פוילישע אויפםױונג פאנען בײם ײדישן טעאסער דעם חוב לגבי לײװיקס .מלם״ אין ײדישן. לאאפעראטיװ ,ביכער״ װ*רשע שריפטז =ין ה. ד. נאמבערג 2 בענדער ןןנשטןןט 6, נןןר 3 זל. *דרןם•• ב2 •*ר*2*זס^\ ,״זפב1סע8. פאר נעלם•. 13-196 .0 .א .ױ שוין א יאר זעקס-זיבן, װי ה־א ז דערשינען ה. לײװיקם .דער גולם*, און *יז הײגס הןןס ער זיך נישט דערװארט קײן ײדישע אויפפירוננ. ער א ז אויפגעפירט געװארן אין העברעיש דורך דער מאסקמער .הביפה׳ און איצס — אין פויליש דורכן לובלינער שסאסישן סעאםער. די אויפסירוננ סון ה. לײװיקם .גולם• אױף פויליש הןןם ארויסגערוסן אץ דער לובלינער פוילישער פרעסע א סקאנדאל. דער .גיאס לױבעלסקי׳ הןןס נאך א צײס םאר דער פרעםיעדע ןןנגעגורם די לענדן און ארויםגעסרעםן םיס א העצע-ארםיקל און םים אפתער ײדן־םרעםערײ. די צײסונג איז אזױ חוצפהדיק און ברו• סאל, אז זי דער־ לױבט זיך ןןנצורוסן לײװיקם .גולם*: .פליאגאס םון םעי• רינגס .גרינע פניםער״. דער| .נולם״ — האלם דער ,קריטיקער״ סון דער צײטונג —האס די טענדענץ צו סרןן• װאצירן דןןס קריס• טנסום (׳.), עם װערן דןןרט באהאנדלט םאםענטן םון ריטו• ס פ*ן יי:ק* ם*יק *ינעז-יו, ׳ עלן םארר(:), םײער, מהר-ל(י־ןסואן) ל*ר ״נױס״ בלוס און פארניכ• (סם. י*םבר*װםקי). טונג״. אינם ארטיקל װערס צ. א. דערצײלט װעגן עפעם .בלוכיקע װעגן, םיט װעלכע די ײדן װילן םארכאפן די גאנצע װעלט׳; דער פחנר װײס אויך סעססצושסעלן, אז לײװיק איז אויםן געװען םןןרצושטעלן .דעם קאםף םון תלםודיזם םיםןקריסטנטום״... די אױםםירונג םון .גולם• *■- 2. *קס. רזר ב1ים, סהי׳י *ון דנורהיז (סקזפיײ*װסק•) האלם דער ,גלןןם לובעלסקי׳ םאר א פרןןװןןקאטןןרישע טאט םצר דעם דירעקסןןר םון סעאםער. די צײטוגג חןט םןןגיסענלעך