Literarishe bleter · 1928-01-20 · 3 (20.1.1928) · p. Seite 60

3 זא ליטערארישע נלזסןר 60 נײע ביכטר ס םילאלאגישע שריפסן, גװײסער גאנד. שריססן פין ײדישן װיסנשאםטלעכן אינסםיםוט 11. װילנער סארלאג םון ב. קלעבקין 1923. 540 שפאלםן, גרוים־םארםאם. נאך דעם .לאנדױ-בוך• און די םינסקןי ,!*םשריפש״ איז רןר איבםיקער ננאנד .*ילפלאנישן שריםסן• םין די זוכ• םיקםםן בישםייןר בי דער רריסןר ליםן־אשורינעשיכטפ און 6אלקל$ר. א נרױס, דיק ביך םיט קרוב 40 נ־ןםערן אין קלן• נןרע םאדשתנכ־ארבעםן. דןר אינהאלם *לין (װאם קופם אין הינםיקן נוםןר .לים. בלןםער״ןרןים םאר דך. אויב אין ,לאנ־ דױ־ביך׳ זענען נןדריקם נןרןן םןד ארבעםן םאר סםןב־אליםםן, •אר םאדשןר, םאר יחידי-סנולר, זןנןן אין דןם איבםיקן באנד דא םער ארבעםן. װאם קאנען אינםןרןסירן נישם בלױז םא3• םןנןר. אלן דעם קורבן םאדװאדם בים בוך װןרן באנריםם די נין םיםארבןטער *. נינזבירנ, דיר י. בינבןרנ, ד*ר א א. ראבאק. אינקט װי אין.לאנדױ-בוך• ,אזױ האם אינז אדיך איבםןר אםנענאלבן בוב־ע; בו דןי ארבעם אין די שריםםן אזןלכן זױסנ• שאבטלער, יאם האבן ז ך ביזאהןר נישם נעדריקם א־ן יידישנ ד־ר װ. אנדןדסאן (דערםעםו, ד*ד ד. גלאנ׳ן (װין), ה׳ י. ם. ה־ללעסים, םראפ. ם. םריםאן, ד׳ר ל. שםיבער א.א '.דער באנד א־ז נעהיליקט דעם אנדענק םין בןר באױאבאװ. ס פנחס קאן — דאס ערשסע העברעיש׳ײדישע לײענבוך פון דער פוילישער שפראך און זײן מחבר דער ביםקום יאן כריזאססאם גינטילא. 2 אילוםטראגיעס. װילנע 1928. 32 ז. נעיאראם אםדרוק פין די פילאלאנישע שריםםן םון יידישן װיםנשאםםלןבן א־נסםיםום, װאם דןרשיינען אין פ׳ ב. קלעבקין. דאם העברעלש־״דישן ל״ענבוך פין דןר םוילישער שםראך פאד דער לרישןר ייננם איז דערשינןן אין װילנן אין 1817. ןס א־ז איזנם א ביבל־אנדאפישע זעלנ נהים. ס ערשטער אלפארבאנדישער צוזאםענם^ר םין,געזערד*, מאסקװע. 15—20 נןןיאבר 1926. םטענאגראפישער באריכס. אױם• גאבע פון גענטראל־פארװאלטונג פון .געזערד*, םןסקװע 1927, 152 ז. — ,אױף דןם *יזאםענפשי איז אינםערנןםלרט נעװאר; א סךיהבל פין דל קנאםע *װיי ןרשטע יגר-םעם־קים םין.נעזןרד• אלם נעזןלשאםםיןכע ארנאניז**ין אין ארנאן פין דער ערד־א״נאדדניננ. דעד *חאםןנזאר דאם אננע*־י3נם די ריכם-ליניןם פאר דןר װייכערדיקןר םעםיקים פין .נעזןרד׳ אין דל נאענםן יארן. ד• דאזיקע ריכםיל־ניןס זענןן אננעבייכנט נע• װאדן נאך א ז־יער נענויעם אין עינססן עפנםלעכן םיינוננםיאױם• םױש אויםן *וזאםןנםאר. דןר באריכם שטעלם דןריבעו^פאר אגרױםן אינםןרעם םאר יעדן ז יינעם, װאכ האם א װןלבע ם׳איז ש״כות *י די םראנן װןנן יידישןד עדד־איינארדנוננ״• (פינם .אר״נפיר־) ס ם. א ל ס ש י ל ע ר — פ. ם. ס. ר. (א שמועס אין װאגאן גום לײענען אין קלוב און אינדערהײם) גענטראלער פעלקער-סארלאג פון פ. ם. ס. ר. מןןסקװע 1927, 64 ז.; ויף אויםציאלן אין ואטעס אייף לענגערע טערמינעז אכסונג װילנעו און נאוװגוװקעו װאיעוזװזםוועס םיר פעלון דזנרםים *יע כיבויאסעקז, שיין,!יכהענויער אין וכײ קזנים פין ״דיאן כוך, אז סיר האנן זיזזרנוגזון רעם א 1ים• ז 1 ים יזכ ן *ארקויף סין *ונזערע ביכער *ין ד• **ריאנז: קיעז- קץ, עענסרסי, נןײס*רנ, כיי-**רי*נ כעריין * *■ד. ■*ין *ויכנ־ דערמאנסן ר*י*ן דעם מ׳ ח קאםעליאװיםש. װללנע. מיר כעסן *יע קלנים *ין װיינער *ין נאװןנרודקער תאיע־ װודזםװעם םים ב*ססעיוננען *ױף ביכער ײך װענדן *1יז• *איננדן *דרעם: 13 4 3*ס)מ1עזא ,סח1ו'*' ,2ס1ווזס1סקסצ .ו01 מוחיס^ויא •*ר געיס: 80.758 .0 .8 .? קאאפעראטיװ .ביכער*, װארש?. װאס מ׳שרײבט װעגז ביכער (קורצע אױםגוגן) ס ס. איװאנאװיסש,ש. ױשקעװיסשעס .עפיזאדך, ארויסגעגעבן אין פאריז. — אין נױ׳יןןרקער ,פארװערסס•. דער נא*יאנאל*קולטורןלער פארדינםט פון ױשקןװיםשן באשם״ם *ין דעם. װאס םון דעם שבתדיקן ״ד, אויף װעלכן םןן האם אױםנענלןם אלן זײנע ם**־אלע קניםשן, האט ױש׳ קעװיםש ז־ך נןװןנדט *ום נעװײנלן3ן ײדן פון א נאנץ ־אר, פו' א קל-נשםעשלדיקן ײד *ו א ײד םין א נ־ױםער האנדל־ אין *ינדוכםריע־שםאם. םיט א ם;כפער. נןניטןר דאנט האם זיך ױשקעװיםש נןנוסען לעזן א קינםםלערןש■ און נא*יאנאל<רײ*נדע *ון װלבםיקע אױפנאבע ער האם אריננעיאכם זײן *יך *ין דער ראם פון א רױשנדיקער, קאכןדיקער שבאט. פיםאירנעםלש סי1 פןלקןר, ש*ראצ; >.ון א־ט לןבן, ם־ם *יר פ־בע־ישער ארבעם *ון יאנעניש נאך נעלם. ם־ם *ירע םארטופלםע םענטשן, װאם שיײןן *ױםן קול *ון םאכן זיך באקיעם דעם װענ *ום םו־ט, םינענדיק, אז ז- םא3ן זיך באקיןם דעם װןנ *ום נליק... ...ױשקןװיםש האם נןנוםןן זובן זײן ײד נישם בלל דער שול, נאי *ין פאב־יקן, װאישםאטן,פארפן.שןנקןן, *ין שויטאל און אויפן ב־ת־עולפ *ין םעאםע־-לאזשןם *ין *ין שאנדיהײזןר אין די לי:ם-םא־שלי*םע קאפע־הלזער *ון אין די םונקעלע קעםןדלןך פײ נעה״פן פארזאםלוננע;, * ן די םאלאנןן םים ליננע-לשע שםל־כלען *ון *ין די קיכן און די:םם-*יםןילןך םים אם־זע םרןרן- ױשקעװיםש *יז נעװען דער ערשטער *ין דןד רו• םישע־ ליש., װאם פײ אים האבן די *ידןןן אננעהױבן ש*ילן םים אלע שא־בן פין א פאדעדנער שםאט, װי ןם בישעיןן די שא־םםכע פאג־אלע קןננזאבן. װי אינםער דעם אינפארביקן נאביאנאל־רעליניעין םאנםל לינם א נרויסער שלאכט־םעלד, *ון עם שיללם ז ך א■ דןר םאר*װײפלטער *יזאםןנשכויס *װישן *דבעם אין קאס־םאל, ארןם *ין רײך, אײדל אין נראב, ■רקך *ון נאבל- אזוי םיי• װי עם *יז נעװען יישקןװיםשם האם *ו די, יאם האבן זיך א-ויפנעכאים אין זיך שןםם *נידע.־נעוע*ם אױף דעם ריקן םין דןר ידישן־ סאלקם-םאםן, אזױ םיף *יז נןװןן זײז ליבן *י די אינםן-םארבליבענע. *װישן די שארפםטע םא*י*ייע קןננזא*ן, װאם האבן *עשיאלםן דאם ײדישן םאלק, האם ױש־ קעװיםש סעםם *ון *ו ף *ײביק *ױםנעװדלם די לידנדן םאםן. ראם *יז אבע־ נישט נןװען ארןזילטאט פין א טןארעםישןר סא-שוננ. דאס איז גןקוםען שון האר*ן. דאס *יז נעלןגן בײ ױשקעװיםשן *ין בלוש אין נײםם- *ין זײנן װערק איבער די ײױי- שן ארעםעלײט שנראםם שםעודיק א םישער נןפיל פין פאר *•נםע־עסירםקײט- זײנע באשרײביננען •ון די א־ןםע זןנןןאזוי הא־*רײםנד• םינקט װי ער װאלם געװו־נט םים ז״ אי; אין הויז. אט *יז דןי נעװארן קר*נק, דןר - •אראדעםם. דער *יז גע סשארבן. יןנןר האם זיך נענוםען דאם לעבן, דער אנדערע־ *־ז נענאננןן *ױף * םארברעכן, יןנן *־ז ארו־ם אױף דןר נאם שארקױ■; דך. דןרשאד װן-ם ױשקעװ־ששם םםיל אן אונםעדנע- ריםןנןװ, א קאכןדיקעװ, שיל םלם הײםע ליװן, װאם פארטרײבם םין זיך אוםנןדולדיק יעדן רוף פונם קאלםן ש3ל- יישקןװיםשן דארף םען *־םקןרן *י דןר ב-ײטעד ײדי• סןר נאס ןר *יז שון איר בלים *ין פליש. א גלידלעכע רײזע און א םך־ א םך פרײד װינש איך מײן טײעדער פרײנדין פרידע אשכנזי אין איר נײער ד־ןײבש רומעניען י. ד. לאנגע ■