Literarishe bleter · 1928-01-20 · 3 (20.1.1928) · p. Seite 49

49 ליטערארישע בלעם?ר 3 זא םאריעגגאף דערצײלס, װאס איז םארגעקימען םיט יעםיע• נינען, װען ער הןןם דערזען שאליאסינען אויף קיזנעצקי םאסס. אלע הןןבן אויםן בארימםן זינגער געסײס מים די סינגער אין געשעםםשעם זײן נןןמען. ,איך האב געםילם, װי םין אויםרעגינג הןןט געטין א ביסער יעםיענינס האנט. די שװארבאםלען—ברײט געװןןרן. אויף די געלבלעכע מאםע באקן איז םין אױםרעגינג ארויס א רויםקײט. ער האט םין זיך ארויסגערריקט םים א סאר• שטיקטער (םין קנאה, אײסעדזיכט אין אנטציקן) שסימע: אט דאס הײםס ריםו אין דעמןןלס, אויף קיזניעבקי מןןםם. האב איך סארשסאנען, אז בי דעם דןןזיקן נארישן, םשונהדיקן. שרעקלעכן רים װעט יעסיענין ברענגען םאר א קרבן זײן לעבן״, בײ שאליאפינען איז געװען א םןןכטער, נישט קײן שײן םײדל, םיט זומערשםרענקלעך. יעםיענין הןןס זיך מיט איר ארומגעטרןןגן. אײנםןןל הןןט ער זיך באראטן םיט םאריענגאםן: ״הער, טןןליא, ם׳װןןלט געװען גוט — יעםיענין און שאליאפין... האז חתונה הןןבן, װןןס זןןגםטוזי אלץ םארן רום: געחנםעט, געקריגס זיך םיס חברים, פון זינען ארןןפ, דןןס לעבן זיך גענוםען. די שםרעבונג, די בענק• שאםט, די לײדנשאפם, װןןם מיר געםינען אין זײנע לידער — דןןס איז אלץ םון יןןגעניש נןןך רוס. אלע אנטביקונגען, דער• הויבנקײטן, גלױבונגען — פון רום. און, הײםס עם, די נ־יע שטערנדיקע תורה איז באמת גןןר קײן שטערנדיקע תורה נישס, נןןר די דיקטאטור םונם ריאזאנער פויערל אין דער רוםישער פןןעזיע. און דער נײער גואל אויף דער קליאטשע. דןןס איז עפעם א ,יונג םיט בײנער*, װןןם הןןם געכאפס די קונץ, װ י בו מאכן שײנע לידער. װןןם־זשע איז אונז געבליבן. װען מיר הןןבן גענומען דעם שליםל םון לעבן בו דעם סוד םון יעסיענינס פןןעזיעז — אנטוישונג. א געםיל, אז מען הןןט אונז ןןפגענארט, װי נאיװע קינדער, ןןדער מיר דארםן אװעקװארםן דעם דןןזיקן שליסל בו אלדי רוחות און קענען נאר דעם פןןעטם װערק. דער םארלאג פונם ,רןןמאן ןןן ליגנערײ* גיט םון זיך א קורבע הקדמה בום בוך: נלוסרש, דער .רןןמאך רוםט נישט ארוים די אומגעזונטע אינססינקסן, װןןם זענען םארבונדן םיט םקאנדאליעזע טעמעם*. םקאנדאליעזע סעמעס — דןןס איז די אםתע כאראקםעריסםיק םון אזעלכע ביכער. די, װןןם זוכן אין קינםסלערס לעבן דעם פירוש בו זײנע װערק, קלײבן געװײנלעך אפ דןןם שײנע, און דןןס .מיאוםע—לןןזן םיר גײן*, מחמת עס קןןן ק ןן ם פ ר ןן מ י ס י ר ן ו מחמת אויב מען װעט װעגן קינסטלער דערבײלן א ל ץ , אײדער עס איז אריבער לפחות א בװאנביק יןןר נןןך זײן טויט, װעט עם הײםן םקאנדאל. םקאנדאל איז סאקע מאריענגןןםם בוך אויך. נןןר אױב מען דערקלערט דעם קינםטלערם װערק מיס דעם, װןןס איז שײן אין זײן לעבן, און מען םארשװײגט דןןס נישט שײנע, הײסס עס דאך דערקלערן אײנזײםיק, ם א ל ש. פאראן אזעלכע, װןןס זוכן אין דעם קינסםלערס לעבן נישט דעם שליםל, נאר דעם שפיגל םון זײנע װערק. זײ װילן, אז דעם קינסטלערס לעבן זןןל זײן אזױ שײן, װי זײן שאםונג. זײ װארפן אבער אפ יי שאםונג, אויב דןןס לעבן אנטשפרעכט איר נישט. א לעבן. װןןס איז אזוי שײן װי א גוטע פאעמע, װןןלט באםת כדאי געװען בו שטודירן. ןןבער װיםיל שאםונגען װןןלםן מיר דאן ןןנערקענסז דער נײער גואל בו דער װעלט. אונזער גלױבן איז אק קראםט, אונזער אםת — אין אונזו* .לײענענדיק די בשורה װעגן דער נײער שטערנדיקער תורד״ הןןבן מיר זיך געלאזט גלױבן, אז אויםן היםל רײפט באםת א נײער נאזארעס. דעם פןןעטם װןןרס איז םאר אונז געװען דער אםת אין אונז, און װעלכן ביניקער װןןלט אײנגע• םאלן, לײענענדיק די דאזיקע באגײםםערטע נבואה, בו םרעגן קשױת און װעקן םפקותז קוםט דער .רןןמאן* און נעמט אװעק א םןןרהאנג פון א זײטיקער סבענע — באװײזט זיך םאר אונז א םענטש פון בלוט און םלײש, — א סארקריפלעניש םון דער געהויבענער געשטאלס, װזןס דעם נביאס װןןרט הןןט אין אונזער נשםה אויסגעקריבס. הערט א בעסל: .יעםיענין הןןס קײנעם נישט ליב געהאם*. .אמןןל םלעגט םון דארף קוםען דער םןןטער. ער םלעגט אומזיכער רעדן װעגן נױט אומגערעטעניש, שלעכטע קארטןןפל, בעפױלט הײ*. יעסיענין האט נישס געגלױבס, איז געװען אין כעם, געלײענט מ ו ם ר ם ו ן א ב ו ך (םײן קורםיװ, ם. ה.). ערשט נןןכדעם געגעבן געלס און .װןןס גיכער משלח געװען דעם אלםן פון מאסקװע*. .די שװעםטער הןןט ער נישט געװןןלט ארןןפברענגען אי1 שםןןט, פדי זײ זןןלן נישס םארגעװײנלעכן (מײן קורםיװ, ם. ד״) זײן םיגור, אז זײ װעלן װערן .בארישניעם*. קעגן בילינדער, םםןןקינג און פעלערינע (װעגן װעלכע יעסיענין הןןט שוין דעםןןלט געסרוימט) — םאר א קןןנםראםם עם הןןט באדארפס בו זײן דער זיפון און דןןס געבלוםםע ביבענע סיכל אױף די שװעםטער, דעם טאטנס בעריפעטע סןןכע און דער םאםעס מילכשעםל*. יעסיענין הןןט םיט אזא הארביקײט געזונגען װעגן די ,כאסעם-הײליקע בילדער און בגדי-כהונה*, װעגן די ״נידערי־ קע פלײסלעך׳ םון דןןרף, װעגן דעם ,ריח פון עפל און הןןניק, װןןס סע שמעקס פון דעם שטילן דערלײזער* אין די צערקװעם. װעגן די םעלדער און די װעלדער און די לןןנקעם. טןן הערט• זשע, װןןם דער ״רןןמאן* דערבײלט: .ער הןןם ןןן א שיער ליב געהאט אי די שטןןט, אי די שסןןסישע קולסור, אי דעם שםןןסישן סראסואר, דעם םאר׳ םרןןטענעם, סארשפינענעם. םאר די פןןר יןןר, װןןס םיר האבן םארבראכט צוזאמען, הןןט ער זיך נאר אײן םןןל אויםגעקליבן אין דןןרף ארײן. ער הןןט גערעכנס פארבלײבן דןןרס א װןןכן אנדערטהאלבן, און אין דרײ טעג ארום איז ער צוריקגעקוםען בוסליען, שפײענדיק און בריקענדיק זיך און דערבײלנדיק, אז אויםן בװײטן סןןג אינדערםרי האט ער שוין נישס געװוםט, װו אהינבוטון דך םונם גרינעם אומעט*. מיר לײענען דעם .ראמאן־ און דערװיםן זיך, אז נישט נ*ןר ער הןןס מורא סאר א רוט, נןןר אים םעלט די דרײםטקײט בו גײן ןןםן קענן דער ןןנגענוםענער סןןראל, און ער זוכט בו פארענםםערן זיך מיס םןןםיזמעןו למשל, װען ער װיל די שװעסטער נישם נעםען בו זיך אין שטןןט. ער איז א נוקם ונוטר םאר א שלעכטער רעבענזיע. ער שרײבט כוליגאנישע לידער, װײל דןןם געסעלט דעם עולם, אלײן איז ער ןןבער א באלעבאטיש םענסשל, װןןם היט דעם קנײטש אין זײנע הויזן אין זײן װינקל. ער איז א כיטרער, א גײביקער, א בארימער. און דער עיקד — דער װיכםיקסטעד םאקום םון זײן מהות איז דער רום.