Literarishe bleter · 1928-01-20 · 3 (20.1.1928) · p. Seite 47

47 ליםערארישע גלומזר 3 נישס מער װי זנו א מעסאםיזישער פארסיםונג םון פרןבלעם. ם״האנדלס זיך דער עיקר װעגן דער *ענםראלער שסעלונג םון עראס, אנשטאט דער ביזאהעריקער גענטראלער שטעלונג פון לאגאס. קעגנאיבער דער פרזןסעטעום׳לעגענדע שטײס הײנט דער זינדפאל םון גן־עדן, דער עץ-הדעת און די װעלט דארף אנטשײדן. האם זי שוין אבער דען נישם אנטשידן? פוז דער רעדאהציע אין קומענדיקן נומער ״ליט. בלעטער* הײבן מיר אן צו דרוקן א גרעסערע דערבײלונג םון דוד בערגעלסאו — חובות (סון ביך.שטורעמטעגי). אין דער דערצײלונג װערט געשילדערט אין דער טיף׳אײגנ• ארטיקער בערגעלםאנישער םארם דאם נײע ײדישע לעבן סונם איבטיקן ראטנרוםלאנד. עס װערן ארויםגעבראכט א רײ מײםטעריש־געמןןלענע אלטע און ױנגע ײדן בײ די נײע לעבנס• באדינגונגעןן — בװײ דורות, עלטערן און קינדער. א מױחם און א פראסטאק אין דער נײער לעבנס־סיטואביע.— אין *װײטן נומער װעלן מיר געבן אן ארםיקל ״יהואש 3ײ?יך* אינדערהײם״, געשריבן דורך דעם דיכסערס שװעםטער־טןןכטער חוה שאלקאװיטש (די סאכסער םון בןיאביגדור), װעלכע האט פארבראכט א לענגערע גײם בײ יהואשן און מיטגעהאלפן אים אין זײן תנ׳ך־איבערזעבונג.— דער באװוםטער ײדישער ארטיסס און סעאטער־טעןןרע• םיקעי אברהם טײטעלבוים םין נױ־יןןרק טרעט בײ אונז ארוים אין צװײםן נוםער מים אן ארטיקל,—םפעגיעל געשריבן צו זײן ערשטן אויפטריט אין די ,ליטערארישע בלע• םער-. - װעק ברוך אראנםאבס טעאסראלער בילדער־אויםשטעלונג. האט איר שוין אבןןנירט די ,ליטערארישע בלעטער• אויז* יאר 1928 מיס דער גרויסער ביכער פרעמיע?נוט האמסונס נעססעװערקו? אויב נישט — טוט עס גלײרו ״ליטערארישע בלעטער׳ איז די אײנביקע ײדישע אילוםםרירטע — ליטערארישע װןזכנשריםט — אכטונג לאדזש אלע אױסגאנן פון קאאפעראטױו,ביכער״ װארשע קען םען נאקוםען בײ נ בערלינםהי 12 .ז5 פסיכאטעכניק און פסיכןןגנאסטיק, נישם דערמאנענדיק אזא עק־ זאקטן פארשער, װי שטערן. אין דער עקםפערימענטאלער פםי• כןןלןןגיע שסױםט מען זיך ןןן אויף יעדן שריס אויף אזעלכע ײדישע נעמען, װי מינםטערבערג, הײלברונער, װערטהײמער א. א. אויך אין דער חױת־פסיכןלןןגיע, װעלכע איז נןזך אײגנס־ לעך זײער יונג און אומבאארבעט, געםינט םען גענוג ײדישע נעמען, ב. ב. זעמאן, דער באגרינדער םון דער טעןזריע װעגן דער ״מנעמעי (די זברון־קראםט בײ נידעריקע חיות) און קאםקא, דער ערשטער, װעלכער האט םיםטעםאםיש אנטװיקלט די פסי■ כאלאגיע םון די חױת. און נאך די אלע געביטן, אויף װעלכע די ײדישע פאר• שער אין דײסשלאנד, םראנקרײך און ענגלאנד ה$בן אזוי םיל געשאפן, איז דאך די געשלעכטספראגע דאס בענטראלע פרא־ בלעם, װעלכע איז אזוי כאראקטעריסטיש פאר דער ,ײדישערי פסיכאלאגיע, דער שװערפונקט פון אינטערעס פון דער געזעל• שאפט אין אײראפע און אין דער גאנבער װעלט ליגט בײ הײנטיקן םאג אין דער פסיכאלאגיע םון געשלעכטער. זעלבםם• פארשסענדלעך ^גײט דער דאזיקער אינטערעם האנט אין האנט םיט דער עמאנםיפאביע פון דער םרוי, מיט דער ,עפע• סעניזירונג״ פון אײרןןפע. מיט דער אײראפעישער ,מיזאנדריע׳. ס־איז קײן שום סםק נישטןן, אז דער שװערפונקס גײט בים־ לעכװײז אריבער םון פאםריארכאט בום מאסריארכאס און דאם אלץ קומט םאר אין קעגנזאץ בו םםרינדבערג און טאלםטאי. בום טראץ םון ניבשע און װײנינגער און אפשר דװקא בוליב זײערע לערעםן א װיכטיקע באדײטונג אין דער רעװאלוביןןנע־ רער אוםענדערונג װעם מען מוזן נאסירלעך בושרײבן דער סעקסואל־פסיכאלאגיע, װעלכע םיהאבן געשאסן די ײדן, װײל זי האס דאך װידער געמאכט דאם פראנלעם ברענענד און אקטועל נאך א לעטארגישן שלאף פון הונדערטער יארן. םארשטײט זיך אז מען װעט זיך לאנג נישט אויםהאלטן בײ שניבלערם אנשוױנג װעגן דער בלױזער באםרידיקונג םון סעםועלן סריב, נאר מיװעט װײטער גײן,' פונקט אזוי װי םרוידס שולע דרינגט װאס װײטער פון ביאלאגישז םעקסום בום קןןם• מישן עראס. דען םוף פל סוף שטרעבן אט די אלע שטות אין דער פאנאנדערגעשיקטער רשיםה םון ביכער בו ביליקע פרייזן איז עפ״י סעות ארײן די נײע אויסגאבע פון םענדעלען (22 בעגדער). םיר שיקן איבט ■ פאנאנדער א נײע רשיםה. דער פרײו םון דער םענדעלע-אויםגאבע איז 80 גילדך. סון דער גדויסער הנחה (אנשסאט 80 גילדן — 25 גילדן) געניםן נןןר די אבאנענטן פון די ,ליס. בלעטער״ *לאאפעראסיװ ,ביכער׳, װארשע• ניבליןןטעק םארק ראקאװםקי ■ ר יי ז סוויז ו*ר*ינ*ן 5 ג י י ו ז א ראמאו פרד *א ד־גונט פין ענניי■ ה. זונםזזרםקי רער הינם איז רער בםםםער םרײנס םזן םסבססן. ער ■*רמסיים ו*ם ס*נם■ נזס 1*םסן. ■ר וןיםסיס זײנ■ זםםסםן, זײנ■ נייקן ער **ריטײם רי *י1*רי*נזננ*ן *זן ם*ני*ן *זן ר**נירם *1יף זײן הינסיסן *61ן. — י1יס זיין הינםי**ר גםינןיןגי■ קיסם *1ים, *ז ניםס ו*ר פ*נסס >יז זיין נ*י*1|ם, נןר *ר *יז ר*ר ה*ר >ינ*ר ו*ם פ*נ- ם*ן, •*ר װ*יכן *ר זןרנם *פיו, *ןר װ״ינן *ר *יז זיך סקרינ *ין ב*1ןי■ ןוספןי פיסן י*1ן, י_ה1ינס.ם*רק1יף: ■2!^זםםוםא ,3*י821ז*^1 "1£8?סד3._