Literarishe bleter · 1928-01-13 · 2 (13.1.1928) · p. Seite 33

33 ליםערארישע נלעםער 2 זא ל ו נ ג ע ד ד ע ר צ צ ו ו •יז ײ•,״ א. פען װ• עישקןװ איך דןןך אויםגעמאנערט אין ד$ם געשטעי 1ײ מיר. טאטע לעך, וױ א נײכיקער אויװן. כיהאב סארלוירן דעם קוראזש. זןפגעםאכט 1ו װארטן אױף א בװײטער באן. א ביליקערע. רזןרט איז אלץ ■רזןס־ טער. םיס אמאל איז אנגעלאםן א ביג. כיהער װי םירוםט מיך: — איװאן סערענסעװיםשו איװאן טערענטעװיטשז לאנדט• מאןו כיהו־ב אן דרײען ם־ט די אויגן. םאדעלעך, םאנקא באג- דאנןןװ, א םאםראז סון אונזער יאיף. — לעבסט, אלעקםאנדער םיעמיאניטשו װיהין פזןרםטוז— שרײ איך, און ער: — װוהיןז קײן םיטער. אין דו װוהיןז — איך פז$ר אױך קײן םיטער. — קריך ארײן, גיכער. העי, חברה, העלםס א לאנדסמאן ארײנםעקלען זיך מיט זײן באגאזש. א ױנג מאטראזל איז םלינק ארויסגעשםרינגען. ארײנגע• ױארפן די בעק מײגע. איך האב זיך קוים ארײנגעקײקלט אין װאגאן ארײן, זיך באגריסט מיס בזןגדאנאװן. — װןס איז דאם, פרןןװיאנטז—סרעגט באגדאנןןװ — דא, אין װאגןןן, װעט עס זײן זיכער. קײן ביװילע לײט זײנען דא נישטןן, בלויז םאטרןןזן. דןןם םארן מיר םון סיביר, פירן מיט זיך םון םױגלםילך. קריך ארויף אויף דער באליבע און ליג דיר געזונטערהײט, האב נישט מורא. םעגלעך. אז אויף דער בװײטער סטאנביע װעט םען ■רובירן אונז בו םארהאלטן... דארט, זןןגט מען. זוכט מען, א שרעק... דו אבער הןןב נישט םורא.. קריך ארויף און שלאף... באלד װעם זײן נאכט. כ־בין ארויסגעקראכן אויף דער אויבערשסער ■אליבע און כ־פיל װי א מורא באפאלט מיך. די מאטרןןזן, טראכט איך, זענען ביטערע חברה, קאנען נאך אזא קאשע םארקאכן... פונ■ דעסטװעגן האב איך ארןןפגעשלעפט דעם פאלסן, זיך אײנגע־ קץרסשעט אין ךרײען און כ־ליג, דער בונ הןס זיך גערירט בןןגדאנןןװ מאכט מיך קעלביק, םרעגט און פרעגס. — םיר הןןבן זיך אנגעשטויסן נישט װײט םון אוראל,— דערבײלס בןןגדאנןןװ,— אװעקגעלײגס זײעריקע םינף... א גאנ• בע מלחםה געװען... מיר האבן אנגעװוירן בװײ אירע... דו אבער הןןב נישס םורא. — װזןס זןןל איך מורא הןןבןז-ענטסער איך. און אלײן םיל איך װי כיסרײסל זיך אין גאנבן, כ׳בי• טער װי א הןןז. לעבטנס איז בײ םיר א שװאכקײט אזא, גענוג כ־זןןל הערן א שרעקלעכע םעשה, בי אן אגיטאביע. און הענט און םיס נעסען בײ מיר םון שרעק סאנבן. נו, ליג איך מיר אױף דער אויבערשסער פזןליבע און אונסער מיר זיבם דער חבר בזןגדאנןןװ. — איך, — זזןגט ער. — הזןב נישט מורא םאר די אלע רעװיזיעס. איך נעם ארױם דעם רעװןןלװער און כ זןןג: ״זוך, חבר, װעםםו געםינען, איז אלץ דײנס. געדענק אבער, סןןמער נישט — װעםטו דא אויםן ןןרט די קאפיסעס אױםביען*. יע• נער קנײטשט דך, װײםט מיס װאס א רעװאלװער שםעקס, אין גײס זיך װײסער. — אזוי דאיף זײן. — זאנ איך בו באגדאנאװן. — איר װ. עיעקןװ וויו גע״ ב1ירן *ין נ*ז**סק, םװע״ ר*ר בי*. *ין 3י18. געענ״ ריקס ס*כנישונ *1י*עיל אין גיןרב*ס *1יף *יגז**״ ג*ר״נ1י-*-**ס *ין נןװן״ גרןייק. װןלןנרער אין *ר״ כןנגסלסקיר גינ*רני*ם. יס-נןר נעװין ד?- ןנ8י״ ר*ר 6ין עזסס*ריני?ם י1יס״ 1י6ןר*ן יי סינירער סיני. סןר די *װןנ1יק יןר, װ*ס ער הןס וןרברןכס *ין נןר״װ-םן סיביר, הןס ער זיך נןענס כןקןנס נדם ל*נר, נןסיר *י סענססן. ן:גע״ הײ*ן 1י סרײגן *ין סיניר, זײן *שתע ליסערןריסע םע״ ס־כײי ה1ינם זיף ןן *ין 913ז ־זי-עענסלעכ• *ין ן ריי־ זיסיר *״ז יערעײלינגען. םיז 1917 ז*ר *ננעהײבן ר*סע6ס*קז ב**1יז מיס יי״ סע-*היר ס׳זענען דע־סינען ביז *־עס ה כער ל1 *ענ״ רער ר*ז*נין. דערעײלינגען ״יז *ײד •יעסז ל^אנדסל־^ײט 4 דו רעדסט אלץ, ברידערל, װעגן די ברות, װאם ביזס אויםגעשסאנען אויף דער םלחמה, װעגן דײן אפגעריםענעם פום. גום, װויל, איך, לןןםיר זאנן. בין דאנקען גאט, א־ן קײן אםתער שלאכס נישם געװען. צרות אבער חןןב איך געהאם אױסן פוד. דןןס הןןט מיט מיר פאסידט אין נײנצענטן יאר. דןןם איז שױן אײנסאל געװען א יןןר, ןןי־אי א יערעלע, דו װײםס דאך, װאם פאר א הונגער ס׳איז דעמןןלט געװען. װעמען. א שטײגער, האט אמאל געקענס אײנסאלן. אז עם װעט נישס זײן קײן ברױסי פאלם דען עםיבן אײן. אז ם־װעם נישט זײן קײן ״וםםו קײנעם נישט, ם־זעלבע איז םיט ברױס. אין דןןם אומ• גליק איז געקימען. מ־הןןט געדארפס זיך קלײבן אין דןןרף ארײן, פארט געהאס דןןרס אײגענע. נו, גים. אין קורבן. ס־איז מיר גוט געװען אין דארף. ייןןס ןןנבאלאנגט הױזן-הןןט ס דארף געהינגערט. כ מײן די פויערים. די שמאכסעס, װאם כ־האב מיטגעבראכט מיס זיך — שםיקלעך שםעקעדיקן זײף. א גןןלדן םינגערל. ביץ א;יף א קלײדל—האב א־ך אױסגעביסן אויף אײער, פוטער, גרײפלעך, דרײםיק סונם פלײש אין אנדערע קלײניקײטן. װי אזוי װעל איך דאס אלץ דערפירן. סראכט איךז אונסערװעגם איז דאך א געםאר, סימיליסער אלײן ראבירט, אין כ־האב פעק אין פעק• לעך, אין די םןןלעם, אין די קעשענעם. הינטערן אונטערשלאק סון יאלסן. אומעטום איז אײנגענײט עםנװארג. כ׳קען זיך קײן קער נישט סון, כ׳שסײ װי א שםײכלער. אםילו ס׳פובליקום אויף דער פלאםםארמע האם געלאכם, װײל אויםן םנים בין זימןןוו