Literarishe bleter · 1928-01-13 · 2 (13.1.1928) · p. Seite 32

2 מא ליינגרזרי•? נלזוןר 32 ^,^ארן דןןם זארגפעלסיקע!ויען. אין לםוף — די רעקאנםטרוקגיע, דןןס איז דאס איבערבויען די אלסע קונסט ארן זי גו!ארײכערן פיט דער נײער פןןרם, קאםםןןױגיע, םארב ארן םאסעריע. די אלע םיטלען עוזאפען הןןבן נאשאפן דעם אזוי״גערופע• נעם נעןן־קלאםיציזם, אויף װעלכן איך ארגעט איעט. עו די כא• ראקטעריסטישע זאכן פון דער נײער םאזע מײנער געהעוץ: ,דער קינדער־פארטרעם׳ און ״דער ■ארטרעט םון םײן פרוי״ א. א. 1_ פריער, אין די באזונרערע תקוםות םץ פײן שאפן, הןןג איך שטענדיק אויסגעםיטן דאס אלץ, װןןס ס׳את םריער געװען, כ׳האנ אויסגעםיכן מײנע אײגענע פריערדיקע דערגרײכונגען, װי אויך די דערגרײכונגען פון אנדערע קינסטלער. אבער דאס איז געװען אץ דער בײט פון םײן ױגנסלעכן עקםטאז. איבטער ןןבער נוץ איך אויס און בארעכטיק גלײך די אלע שעםערישע םאזן. איך נװײ םיידעיך ו!4יג£ו£ ניב זײ אלצםען גלײכבארעכשיקינג אין דער אנטװיקלונג םון נײע פארםען אין דער קינסט. איך ■ריװילעגיר נישס םםעביעל קײן אײנע סון די אלע ריכסונגען. איך שטעל זײ אלע אױף אײן מדרגה און אםעריר מיס זײ אלם א בארײכערטן קװאל םון אױס• דרוקס מיםלען. איך פאר איצט א■ פון פוילן, בדי זיך אפבוםרישן פײנע קינססלערישע אײנדריקן און איבערםילטערן םײנע אלע איבערגאנגס• תקופות, װי אויך בו קאנסראלירן ױך אלײן. ס׳פארשטײט זיך, אז כ׳װײם נישט װאס דער מארגן װעט םיר ברענגען. פארלאג ב. קלעצקין, װארשע י. אפאטאיפוס א נײ בוך ־ ל י נ'ט ש ע ר י י און *וד. דערבײליננןן פרײז 6 נילדן אירעסז ^2 ,8*1ו?82־ו8,^ ״:ו8נ1סץ8. דאם שסרעבן בו די עלעטענטארע מאלערישען עלעםענסן, דאם אײנםאכע םאלן, דאס םארײנםאכן די םאלערישע םיסלען, די עקאנאםיע םון םארב אץ דאם םארםעכאניזירן זײ,—דאם אלץ בוזאמען איז געװען דער װענ פון ■אעולאױיזירן די קונםט און םאכן פון איר אײנםאך ״ראזאװע ברוים׳. אט די ריכטונג האם שוין א םאביאלן אינטערשלאק, כ׳האב אויסגעםיטן די לירישקײס און דעם ראפאנסיזם און געבילט בו שטעלן םײן ארבעט בו דער דינסס סון די ברײסרסע כאסן. די סיגורן־געא׳ מעטריזאציע און די אודבאניסטישע שרשים, װאס זע• נען געװעץ אין דלם פעריאד זע• נען נעגאנגען פאראלעל םיט דער אנטװיקלוננ פץ דער סעכניק, ארבעס און אינ• דוססריע.; די קונסט איז געװעזן א פרוכט פון דער אינדום• טריע, און האט אויך נלײכצײ- םיק באדארםט צו •ןרסרזנס םיי םײן פר1י. זײן די שעסערישער םרײב׳קראפט םאר דער סעכניק, םון װעלכער זי איז ארױסגעװאקסן, בארײכערנדיק די סעכניק מיס די אײנפאלן םונם קינםטלערס שװונג. דער ציל דערבײ איז געװען; די צוזא■ םענארבעט םון קינסםלער םירן איגזשיניער. די ■אזע, װאס האט געדויערט בײ םיר םץ 1923 ביז 1925 קאן םען אנרוםן פיטן נאמען פעכאנא פאקטור. די טעאריע האב א־ך פארעפנסלעכס אין א ביכל אין פויליש אין יאר 1924 א. נ. ״מעכאנא פאקמור*. נאך א גאנצע רײ עקספעריםענטן אופן געביט פון דער םאקסור האב איך שפעסער די דערגרײכוננען איגעהויבן אויסצו• נוצן אין לעבן, איך בין איבערגעגאנגען פון דער לאבאראםאריע• ארבעט צו דעם פראקטישן םאוברויכן זי אין לעבן א*ן ארויס• טראגן זי אויף דער גאס ארױס. אלס א גינססיק פעלד צום אויס• נ*צן אט די דערגרײכוננען, האב איך געםונען דאס רעקלאמע- נעביס. כ׳האב געמאכט א גאנצע רײ קיאסקן, פלאקאטן פאר םארשידעגע סאבריק-פירפעם, װעלכע האבן םארשסאנען די װיכ• טיקײס םון דער קינסטלערישער רעקלאפע און אמפײנסטן פאר דער באקאנסער שאקאלאד׳פאבריק ״■לוסאס״. צוזאפען מיס דער ארבעט סון דער אוסיליטארער קונסכ, האט זיך די קונסט אין םיר צוריק אנגערוםן. װײל דאס איז אטאװיססיש אין םיר געװען. ס׳האט זיך אין פיר אויםגעװאכט די אוראלםע קראפט םון דער גאטור. כ׳האב אנגעהײבן פון צײס צו צײם שאפן נאטוראליסטישע זאכן, אבער שוין נישם, װי דער אםאליקער גאטוראליזם מיט זײנע קאנװענציאנעלע מיטלען, מײן נאסוראליזם, איז בארײכערט געװארן םיט די נײע םארם־דעו גרײכינגען, װאם כ׳האב עראבערט דורך דער גאנצער עװאלוציע םון םײן ארבעט ציערשט איז בײ םיר געװען די דעסםרוקציע, דאס צעשטערן די פארם, שפעטער — קאנססרוקציע, דאס קאנדענסירן די םארם