Literarishe bleter · 1928-01-06 · 1 (6.1.1928) · p. Seite 19

19 ליסןר*רי*ן נלע*ער 1 זא אלפרעד ד ע ב ל־ ױ װעגי זיך נסיעה קײן ■וילן, ןבער אויך דאס איז נארניסט. ■לובים בין איך געקוםען בום רעױן;ןנבושרײבן 'א איגדישן בוך (־מאנאם־). איך לעב פון אװאנםן. — איבס הןןב איך אין בערלין א נעװרןןלןן- גישי*סיכיאםרישע ■ראקסיק אין א קראנקןיקאסע. $בער איך מוז םודה זײן, אז דער אינםערעסאנסםסער קעגנשסאנד םאר םײנע •םיכאלאגישע באסראכםונגען איז םײן ■ארלעגער. ער לײט ■יר אן אויםהער געלט. װאם עם קומם םאר אין דעם םאן װןןלם איך געװאלט װיםן. איך װאלט נישט געװאלט שמעקן אין זײן.הויט. עס איז אזוי ■שוט און*רעלאטיװ ערנסט געזאגט, אז נאך א םײלן לאנגער מעדיבינישער .זארבארײטונג, נאך בענדליקער יארן פון ליטערארישער ארבעס בין איך נישט עקזיסטענץ־םעיק נישם אלס דאקטאר נישם אלם ליסעראט. םון אלע מײנע ביכער האב איך נישט קײן יערלעכע הכנסה םון א בװײ טויזנש םארק, בכן װײני• קער, װ• א קלײנער באאמטער םארדינט, א גאנץ קלײנער. א בעםערע םטענאטיםיסטין פיט א שסיקל געניטק־יט םארדינט העכער י>5ז םארק א חודש; איך האב םון אלע מײנע ביכער םונקט אזוי סיל, װיםל א סםענאפיסטין םים א שטיקל געניגקײט. װאלס איך נישט גלײכער געטון, װען איך װאלט געװארן א םטענאטי- •יססין םיס אדער אן נעניטקײס? בעסער װי ביכער בו שדײבן?— נײן. נײן. און דא מוז איך זאנן א גתיס װארס, נעפלעך — זינס איך שרײב און כ׳הײל איז אין םיר דא א אמת. עם איז אײגנט• לעך א משונהדיקע, קאםישע אײנריכטונג, װעו פ׳באלס דערםאר, װאס איך האב זיך אנידערגעזעבט, םאנטאזירר און געשריבןו װען איך גײ בו א קראנקן און איך האב א פערטל שעה םיט אים סארבראכם און איך האב אםשר דאס געפיל, אז איך האפ אים געהאלפן — בי דארף איך נאך םאדערן ם׳זאל מיר באבאלן? װען*איך בין נעװען אסיםטענט״ארבט, האב איך תםיד געהאט א משונהדיק בושה־געםיל בײם באקיפען פון געהאלס: איך קאן יעדן םאג דורכגײן די זאלן, איך לעב עועם דורך, איך װער געװאר זײער א םך — און מ׳באבאלס פיר דערםאר. װען ם׳האם א םא• מיליע םים זעקס קעפ, װערט מען געבװינגע־ בו קלערן װעגן געלט. אבער עפעם שטימט דא נישס. און איך קאן נאר לאכן, װען טעארעםיקער רעדן נאר װעגן װירטשאפט און װירטשאפט, און זעען םער נארנישסז — איך שארזיכער אײך, איך װעל, אייב די אוםשםענדן װעלן סיך דערבו בװינגען, גיכער, ליבער, און לײכסער אויםגעבן םײן שתפטשטעלער־בארוף, אײדער דעם אינהאלטססולן. אנשטענדיקן, אויב אםילו זײער ארעמען בארוף פון אן ארבט קאאפעראט־װ ״בינער״ װארשע, נאלעװקי ס2 דיײדישע עמיגראציע נאװעמבערינומער •רײז גראשן א נוםער. אויפן לאגער: די נוםערן םין םןסןםבןד 1972 פדיז 50 גדאשן אקטאבןר * ״ ׳ * קאםפלעטן 1925 - 1927 14 נוםערן 7 ולאםןס אדרןם #*ר בריף. * 2 *״י*32ת*אי ■ו*6ג>87. .11>61ק8 ם*־ נןלט: 13.196 .0 .8 .ק_ טי6םטן מיטגץ6יל אוים אונזער טיר דריקן טערמאן פריעײטיקן טויט םון זיין טוטער חיענע, יהודית, רחל, גחםן און יעקב םײןיל אין דעם ארטיקל.ארבט און דיכטער, םערקװירדיקער לעבנס־גאנג סון א מחבר־, װאס דער באקאנטער דײטש״ײדי. שער דיכםער אל״־עד דעבלין האס לעבטנם אגגעשריבן, האבן םיר א םין װידוי. ער שרײבס: .איך בין אױך םעדיבינער. און דאס איז נישט םײן נעבן-םאך. םײן בױהערי• קער לעבנםנאנג איז אינער- לעך תםיד געװען זײער רויק און גלײכמעסיק, און אויסער• לעך זײער שטיל. איך בין םיט א לאנגער בײט בוריק געבױרן געװארן אין סטעטין און איך בין נאכנישט גע• שטארבן. איך בין בוריק מיט א סך יארן םארטראנן גע• ײ״י״י י*נ,י1 װארן קײן בערלין, װו איך לעב אויף דעם װונדערלעכסטן אופ;. בוערשט האט םיך דערנערט םײן עלםםטער ברודער, װעםענם נאםען עס זאל זיך דעריבער נעסיגען אין גאטם פויל. איך האב שטודירס םעדיבין דערסאר, װײל איך האב שוין אין דער שול געשריבן, אנער איך האב םאראכסעש ת ליםעראטור און נאך םער אירע שעסער. אויך סון םײן אײגן שרײבן האב איך געהאלםן אזוי םיל, װי א פענסש, װאם לײדס פון א כראנישן קאטאר, האלס סון זײן קאטאר. אז איך האנ געענדיקט דעם םטותום בין איך נענאוגען אלם אסים• טענט אין א םשוגענע־אנשטאלט. בװישן ת קראנקע אױ מיר נעװען תפיד זײער נוט. דעםאלט האב איך באםערקט, אז איך קאן םארטראנן א חוץ געװיסקן, חױת און שטײנער, נאר בװײ קאסעגאריעס סץ םענםשן: קינדער און משוגעים. און װען *ם׳װאלט םיך געםרעגט, בו װעלכער נאביע איך געהער, װאלט איך נעזאנס: נישט בו די תיסשן און נישס בו די ײדן, גײערס בו קינדער און פשוגעים. יארן־לאנג האב איך מיך ארוםגעדרײט אין די משוגעים׳אנשטאלםן און כ׳חאב אױך אײניקע זאכן נעשריבן װעגן די קראנקע־. — דענלין איז דערנאך אריבערגענאנגען אין דער קליגיק םון אינערלעכער םעדיבין, װו ער האט געארבעט בױ בום 33 לעבנסיאר. דערנאך האט ער די דאקסארײ אװעקגעװארםן, װײל ער האם חתונה געהאט. ער האט דעמאלט אנגעהױבן בו שרײבן נאװעלן און א גראבן .כינעזישן ראםאן*. ער האט אויך ועארבעס אלם ■ריװאטער םעדיבינער. .אויף ת טרע*, בשעף די הסםקות, האב איך געשריבן, כ׳האב געקאנס שרײבן, װו אין בין געגאנגען און געשטאנען. די מענטשן זענען א װונדערלעכד געזעלשאסס, פען קאן בו זײ נאר נוס זײן און זיך שעםען מיס: אײגעגעם שטאלץ. םײן כינעזישער בוך [א, די ליסעראסורזז האי דערװײל געבלאנדזשעט פוןי אײן םארלעגער בום בװײסן, םון שטאם בו שטאט איבער דעם גאנבן גתיםן דײטשלאנד. װען ם סישער (א דײטשער סארלעגער) האם עם נענוםען, איז אויםגע בראכן די םלחםד״ — און דאס בוך אױ װידער געבליבן ליגן איך נין געגאנגען אין דעם קתג, איך, אלם דאקטאר, בין אין נישם אוסנעקוםען, םײן םרױ און קינדער אויך נישס. נאך דעו םלחמה איז פיר דאם װאסער געשסיגן ביז בום האלז. עס איז נישט לײכט א נײע קליענטעלע זיך בו שאםן, און דערבו װען ם׳האט נישט קײן נעלט. איך האנ שױן געהאט גרײט דרײ ראםאנען, בװײ בענדער נאװעין, און אנגעשתבינע בװײ רראםעז' װאס גרענעבם שױן םיט זעלנםספארד! ■לובים איז געקוםען די אינ• םלאביע. זי האס א סך רויגירט, מיך אבער סאנירס. איך בין נעםלעך קורץזםאר איר געװארן בערלינער קריסיקער םאר א סראגער בײסונג, װאס האט סריער גארנישט באטײט, אבער אויך דער םן האס אויםגעהערם בו םאלן אק דער םרבר. האב איך אין םײן סארבלענדעניש אנגעשתבן נאך אײן ראפאן, אן אוטא• •יםסישן. (״נערג, יםים און גיגאנטן״). איך האב געםאכט א