Literarishe bleter · 1928-01-06 · 1 (6.1.1928) · p. Seite 14

ליזןוןריװ בל7**ר 14 1 זא — האז קלמן מיס־די־עמער גארז דער װיססער נוד־דאוריתאז ער קאן דאך גאר קײן עברי נישטו װי האם אזוינס די העזהז עם גלויבט זיך נישט גבריאליקלז—דאן קום, װעל איך דיר װײזן. טא םיר־זשע מיך, גבריאליקל. מען טאר דןןם נישט דערלןזןז גבריאל שפרײט די פליגל אוים און םרולקע —זײנע םןלעס, פון אונטן יאגט א פינםטערניש, א יאמער און א מורא, פון אויבן שלאגט א ליכמיקײט פון אםענע היכלות. זײ פליען הויך, זײ םליען אן און — גלײך אין ברײסן סױער. די װענט םון בלויער לויטערקײט שוין ערטערװײז געלעכערט. דא םליען אותיות גילדערנע װי לעבעדיקע קרוינען און םרולקע מיט גבריאליקן זײ שםײגן הויך און העכער אויף אבן־שיש־סהור־מראה, און בלײבן בײדע שטוינען. אז װויל איז זיו די אויגן, װעלכע קוקן אן די מרומים! אז װײ איז צו די הערצער, װעלכע דארפן דאם באדויערן! בײם װאנט זענען מלאכיםלעך געשטאנען װי נשתופס, אין מיטן, אין דער לויסערקײט געזעסן איז דער בורא. געזעסן און די מלכותדיקע הענם זײנע דערהויבן, פון בײדע אקסל אפגעטון דעם פײערדיקן מלבוש, און ם׳פליען אותױת גילדערנע בום בורא װי די טויבן — דער בורא זיצס און שפילט זיך סיסן װאםערטרעגערס אלף־בית׳. פארלאנ םאקס יאנקאװימש, נױייארק ראמען ראלאנס שוין דערשינעך שױן דערשיגעןי. באריםם ײעיק,די פ?ן ר כ י שופ ט ע נ ש מ ה״ אין דריי *ןנדער; מרטער אין זון אינןר 400 זײטן שײן נענונדן פ. 2,25 ד. ^רמער׳ 400 זײטן, שין גענונדן . 2,25 * . אבעט ״ז םילװיע, 232 ז-פ;, שיז נעגינדן 1,75 . *י באקיםען איז אלן 1ז;ה*נדדיננען. װי אויר בײם *!*-לןנןר. פיכהןנרדער ק־ינן א ניויםן ראבאט■ מאהם יאנהאװיטש *!יזס זײ>וו| ז(8<י1זססז8 1<£8 179 ערשם דעישינען יידישע עמיגראציע (דעצעמבער־ד־זעפט) מיס זײער א רײכן אינהאלס פרײז 50 גראשן — א־־עב־• 23 1)1זײ16ס^1 סזי\28<ז3^ ,״זםוזסעס. ק. ה. הײשריק אין פײער אװ בלוט םעמוארן םון דער װעלט־מלחמה י— פרײז 1,80 זל. — *י באקופען אין אלע ביכהאנדלונגען געפינט אים אויס אין שול ערגעץ און זאגט אים, אז איך בעס אים. און קלםן-םיט-די-עמער, זיך סארשסעקט אין װינקל םאמע, פון םנחה־צײט ער פארעם זיך און שװיבס איבערן םידור: — אן אלףיל, א הײיעלע. א ײד׳עלע, א לםד, אן ענדע־נון, א לאנגע־כאף און אט... א למד װידער... דערםאפס מען אים, דעם למדן, און מען שטעלס אים םארן אלטן, א סיגססערער, צעשראקענער ער פינסלט טאמעמאטע: — װאס װילט איר, רביז — װאם איך װילז דאם מױל זאלםטו מיר האלסן! דער אלטער איז אין רוגזה און זײן שנײ־בארד איז צעפלאשעס. — װ$ם איז דאס םאר א גאנג עפעם, זיך צוגעכאפס צום שיםל! אן עדה איז אין קלעמעניש: אן עדה פאר כל־נדרי! גענוג האט איר זיך אנגעשפילס. לאזט איבער מיר אביסל. גײ תיכף צו צום עםוד, העדססז און לײג אװעק דעם סידור; אן עדה ײדן גאסט. און םיס א פרןןםט אין אלע גלידער, װען קלםן אין שטיװאלעס װי די אײזערנע געװיכטער דערנענםערט זיך צום עסיד און — א לײג אװעק דעם סידור. געדוכס האט זיך, — עם לעשן זיך די פינקלענדיקע ליכט. אויף מארגן נאך דעם װאכעדיקן .מעריב־ערבים״, די רעשטלעך פון ױם־כיפור־ליכס צעשמאלצן שוין אין שטעטל, דאן טרעטן צו צום אלסן זײנע יוסםע מקורבים, נישט שײך — ער זןןל אויפקלערן. ם׳קוקט נאר און ם־בעםלם. דער אלטער אין א טיזליק שוין, להבדיל, װי א פױער, און אנגעכמורעט, אנגעברוגזט. פיפקענדיק א לױלקע. און פשוט װי זײן הילוך, אזױ פשוס איז זײן תורד,: ער הײםם: מ׳זאל אים דוצן הײנט. מען זאל אים רוםן: סרולקע. — ״אז םרולקע איז געקומען אין די אױבערשסע היכלות, םארשסײםסו, ברודער, הױבס אים אן צו שװינדלען פאר די אויגן. דארס שײנען דאך װי זונען די בריליאנטענע הבדלות, דארט פליען דאך די שרפים װי די םײלן פון דעם בויגן. א דונערן, א רודערן, א לױםעניש, א יןןגעניש, עם װאלגערן זיך גאנצע בערג מיט כתיבות און מיס חתימות. מלאכים און מלאכימלעך, צעפארענע. צעשראקענע פארלירן זײ אין אײלעניש, מען מאכט פון דעם קײן צימעם. און ער אלײןי דערבײ נישטא, האט בילכערע עםקים... װאס טוט זיך דא, גבריאליקל. װןןס איז דןןם סאר א שיטהי גבריאליק, ביסס א הײםישערו גײ, םלי ארײן און זאג אים: א סאלק ברױך האבן רחמיס, זאג: א ױם־הדין! ם׳איז ביסעח ם׳איז לײכט צו זאגן: סלי און זאג-װערס אפגעקילט גבריאל— אז זינט ם׳האט דא ארײנגעשמעקט דער װאסערטרעגער קלםן און זינס ער האס א לאך נעסאכט אין הימל מיס זײן תפילה— האט קײנער מער קײן ציטריט נישס. ארױסגעםריבן אלעםען.