Literarishe bleter · 1928-01-06 · 1 (6.1.1928) · p. Seite 13

13 ל״סעראריש? נ ל זמ? ר! זא קןןניעץ איז ארײנגעקוםען. מיטגעבראכס א סרוקענע קעלס, װןןס הןןט זיך געםרןןגן סון זײנע װןןנסן, ער זיך צו• געזעצס בום װײב און געגלעס סיט דער הןןריקער האנס איר קא*; — װי װערט דיר נישם דערעסן, מאמעלע, בו לײנען גאנבע טענ רןןמאנעןז — בו יעדער בײט אזוי אמוזאנט װי דײנע ביכער װעגן בוראקעס. — הז$ט זי זיך אויםגעזעבט און ןןנגעשבארס דעם קאי ןןן זײן אקםל — םען קןןן משוגע װערן אין אזא העקז — םאר זיך איבער קײן װארשע אויף א װןןך, בװײ...— האס דער מאן זיך געבעסן בײם װײב. — מים דיר. — דו װײט דןןך, מאמעלע. אז כ׳קען נישט. דער עקאנאם האט דרײ מאל א בי געטון בײם גלןןק, װןןס הן$ס געהןןנגען אויף א קלןזץ, ןןנגעזןןגט, אז דער הויף שלאםם. םיאיז געװען נײן א זײגער. קוןניעץ הןןט םון געװוינ• הײט זיך א הויב געסון. גענאנגען זען. בי זײן הןןב־און-גוטס געסינט זיך הינםערן שלאם. ער הןןם םארגעםן, אז ם־תײב לאנגװײליקט זיך, געשירײזט א זיכערער איבערן שטומען הויף. געװען בופרירן, װןןס די לבנה גײט אים נןןך. אין םענסטער איז געשטאנען זןןשע, געקילט דעם שטערן אן דער םארםרוירענער שויב. נעװײנט װי א קלײן םײדל. אין די סארלאםענע אויגן הןןט זיך געגרינט רער שנײ און אין די אויערן הןןט געקלונגען א שװערע שטילקײט. נען לעבן איר. הינטערן םענסטער האט אויםגעביםערט א גלעקל. מןןד• נע ןןבגעקלונגען אין דער שםילקײס. זןןשע הןןס זיך א רים געטון םון דער ןןטןןמאנע: — האז קאניעץ האט נישט באםערקט דער װײבס בעשטראלם פנים. ער הןןט אויף זיך ארויפגעבײגן א קורץ םעלבל. גע־ שאמרירט מיט טאשמעס, און אז ער איז שוין געשטאנען בײ דער טיר, הןןס ער םתם א םרעג געטון: — װער קען דאס זײן אזוי שפעטז זאשע האט אריבערגעװארםן איבער די אקסלען א סו• טער און מיטן בוך אין דער האנס זיך געלאזט נאכן םאן. סיהארץ, װי א סארשפארטער פײגל, האט געפיקט מיטן שנאבל אין אײן פינסעלע. געװאלט דורכהאקן א װעג און ארויס.*זי איז געבליבן שסײן אין אםענעם פאדערהויז. ארויםגעשטעקט דעם קאפ און ארויסגעקוקט. א טיפער. בלויער הימל מיט בלישסשענדיקע שטערן האט םארטשעפעס דעם שנײ געשפרײט בלוילעכע שןןטנס. א שליטן. געשפאנט אין א םערד. איז געשטאנען םארן פאראדנעם ארײנגאנג. דער אנטרײבער האט זיך םארנײגט: — קענט איר מיר נישס זאגן, װו פאװלןןװקע איזי ם־הארץ בײ זאשען הןןט זיך װי אינגאנבן אפגעשטעלט. םיבלוט איז בוריקגעםאלן פון די שלײפן. זי איז דוריק ארײן אין הויז, זיך בוגעשארם בו דער אטזןםאנע און אין םוסער זיך ארןןפגעלןןזט אין װײכן פלוש ארײן. קלמן מיט-די-עמער י#ין 9 ייקל ,ה״יםימע קװיי*ן״) אל־יטער קאציזנע / װארעע נוןר הײנט עפעס פארשפעטיקט זיך. געשען א מעשה־נוראו כל-נדרי בו םארשפעטיקן! םיאיז גארנישט אין זײן שטײגער! װזןם טוט זיך דארט אין חדרלז װאס װילן די גבאיםז װןןס האװען זײז װאס פראװען זײז װאם קוקן זײ אין שפארעז אן עדה ײרן גיטערן װי בלעטער אויף א בוים: אין חדר איז דער ספןןדעק דןן, םון אים אלײן — קײן פארע. און, אםשר — האז און, אםשר — שאז א קשיא אויף א מעשה. דער בדיק איז דןןך גרוים. און טאקע הײנט איז דןןך די ס פ ר א װ ע... און װןןם םאר א באםרעף בײ אים א ר ו י ף טאקע א שפרײז־טוןז״ מען זןןגט עם נישט. מען טראכט אזוי. אן עדה טראכט — כך הוה. סליתים — ײדן שןןקלען זיך, עם ברענען ליכט און הערבער. אן עדה קיקס די אויגן אויס, דערװארטנדיק דעם פאםטוך. א בשורה, א דערלײטערונג. א םרײד־געמורמל הערט זיך. מען זעט אים שוין דעם ליכסיקן. םון חדר שפאנס ער האסטיק. און זײטיק און באםעלעריש נענענט ער בום בעלעמער און אויםגעםלאמט און אויםגעשטראלט א קלאפ געטון אין ברעסל— א שטימע װי א גלןןק: װו איז קלמן־מיט־די־עםערז אין שטיװאלעם םיט א גלעזערנע קלינגענדיקע קןןרע און אין פלאטשיקע הענטשקעס װי די הארטע בװײ לאפעסעס שלעפט קלמן םון טײך זײנע עמערם םארםרןןרענע און נאך אים. ארום אים — א םרײלעכע כןןפסע. — זןןג נאר, קלמן, װי לײענט מען אין רש״י־כתב דעם אלף-ביתז — זאג נןןר. קלםן. װי שןןקלט םען אום חנוכה דעם לולבז — אין חדר ארײן, שקביםן װןןם שפרינגט איר װי די מאלפעס: א ײר, נעבעך א תם, און זײ םאכן חוכא וטלולאן א ײד נעבעך. װאם פןןרעט זיך בײם אלף־בית םון םידור און װערס נעבעך געשטרויכלס בײ ״םה סובו אוהליך׳... און דאך—א םעשה־פלא! ױם־כיפור בו כל־נדרי האס ער ןןנגעשפארט בום עמוד און א םברה, אז נןןך העכער... יום־כיפור בו כל־נדרי פלעגס דער אלסער, זכותו יגן, זיך אװעקשטעלן בײם ברעטל און נישם אפטרעטן ביז נעילה. םארבײםיקער םארנעם. א םארבײםיקע הנהגה. אלײן דער מליץ־יושר און אלײן םאקע בעל-תםילה. א שטימע װי א גלןןק. א פןןר פלײבעם װי די מויערן, ארןןפגעגליסשס דער םלית — א געםעכט םיםן קסיגור.