Literarishe bleter · 1928-01-06 · 1 (6.1.1928) · p. Seite 11

11 ליסערןריןע *לוסער 1 זא אמאל באמערקט ער אין אײנעם עיעס אזוינס. װןןס גים אים א ש*אר דאם ארױםבוזאגן. איז דעםאלםם זײן באםער• קונג מערםטן א גרויזאמע. װען ער שפאבירט איבער די גאםן, איז ער אויך מער• םםן א שװײגנדיקער. אמאל האט ער א טבע ש*אבירנדיק אונטערבוזינגען, דעמאלסט קוקן זײנע םיטשיאבידער זין איבער מיט א שמײכל, װארום אפאטןןשוס זינגען איז א םאר• ברעכן קעגן הארמןןניע. איך בין אמאל געגאנגען םיט איב ש*עט בײנאכט םון ד*ר קלינגם הויז דורך דעם קרןןטןןנעיפארק. עס איז געװען הארבסט. י־י צװײגן פון די בוימער האבן זיך געװיגט און די דארע ארונטערגעפאלענע בלעטער הןןבן זיך געשארט אונטער אונזערע טריט םיס אזא אוםעטיק געשארכערײ. פלוצלינג האט ער ןןנגעהויבן בו זינגען, און עם איז געװען, װי •דארע אויםגעהוילטע שסעקעיעך װןןלטן געםאלן איבער מײן רוקן: ריםער דריםער כליןן*ער דרא*ער איך בין געגאנגען נעבן אים אן אויםגערעגטער און געטראכט םון די מערקװירדיקע שפיבלעך, װאס די נאטור הןןט ליב ןן*בוטון א מענטשן. םון אײן זײם אזא ריטמיש-מוזיקאלישע *ען און םון דער אנדערער זײם — אזא הילםלןןזיקײט אין דער צונג. ד אין ןןםאטןןשום הויז װךרםט זיך אין די אויגן דער גע• װאלטיקער קןןנטראםט צװישן זײן עם-בימער און זײן ארבעט• ביםער. איך בין אמןןל געשטאנען אויף דער שװעל, װןןם גרע• נעבס או ןןט די בװײ ביםערן און זיך נישט געקןןנט באםרײען םון דעם אינסערשײד. די זוםערדיקע נןןכםיטןןג־זון הןןם דװקא ארײנגעשײנט א םך מער דורך זײנע םענבטער, װי דורך דעם סענבםער סונם עס״בימער, און דןך הןןט אינם לעבטן זיך געםילט אזא ליכטיקײט און שוילעװדיקײם. עס קען זײן, אז ןןט די אסמןןסםערע הןןט באשאסן די בלןןנד־האריקע און בלוי־אויגיקע םרוי ןןפאטןןשו, װןןם הןןס זיך אזוי װי א מײדל ארומגעשפילט מיס איר יונגעלע. און אין זײן ארבעט־בימערז ןןואסןןשו איז געזעסן נעבן זײן שװער׳געװיכטיקן שרײב• טיש, װןןס איז געװען^םול םיט םפרים און םארשריבענע זײם• לעך *אסיר, און איןי&םײנע אויגן הןןט זיך אײנגעגעםן זײן אײננעבויגענע ולײבע. — אזא יונגערמאן און הןןט שוין אן אײנגעבויגענע *לײבע, — הןןב איך זיך געװונדערט. נןןר ןןט הןןב איך דערזען אין אײנעם םון זײנע ביכער-שראנקס זײנע אײגענע ביכער אין איך הןןב ןןנ• געהויבן בי בײלן: — אײנם... בװײ... דרײ... און װען איך הןןב ןןוגעבײלס גאנבע זיבן און באטראכס זײערע ברײסע געװיכםיקע ריקנס, הןןב איך זיך אויםגעהערט בו װונדדרן אויף זײן אײנגעבויגענער *לײבע. עס דערמןןנט זיך מיר אײך א ביסעליקער געשפרעך, װןןם איך הןןב געהאס מיט אים, װען ער איז ביריק געקוםען םין אײרןןפע. םיך הןןם אינטערעםירט דער איבערשפרונג םין זײן .םערד גנב* און .ניו־יארקער געטא׳ בו די .*וילישע װעלדער*. — א מענסש דארף זיך האלטן כםדר אין אײנװאדבלען און בוריק — אין אויםװארבלען. — הןןט ער געזאגט און װעלנדיק קלאר םאכן זײן געדאנק הןןט ער בוגעגעבן: — עם איז נישם גענוג דןןס אײביקע םאפםשען אין דער זעלבער בלאטע, װי אן אלם םערד... מען דארף שטענדיק גײן... אין אז מען נײט, קוםט םען ערגעץ ןןן... ג. אין כאראקסער איז ער אביסל א פאדשפיליעטער. םאר די יארן, װןןס איך קאן אים, הןןב איך אים נןןך נישס געהערט רעדן מיט קײנעם אינטים. זײן אינערלעכע װעלס איז פארשלןןםן סארן דרויםן מים זיבן ריגלען. בשעת אנדערע הןןבן אסט הנאה• בו רעדן *ון דעם, װןןם זײ טיען, אדער אםילו םון דעם, װןןם זײ קלױבן זיך ערשט בו טון, רעדט ער בלויז םון דעם שױן-ןןפגעטוענעם. זײער װינביק םון זײנע חברים הןןבן געהאט אן אנונג װעגן זײנע .פוילישע װעלדער*, ביז זײ זענען םארטיק געװןןרן. בװישן חברים איז ער שטענדיק דער בײזאכסטער. איך הןןב אמאל געװוינם אין די ברןןנקם. נישס װײט םון זײן הױז. םלעגן זיך די שכנהשע קןןלעגן—יונגע שריסט• שטעלער אמןןל פארקלויבן אויף א בערגל אינם קראסאנע• *ארק און שטיםן דןןרם, װי יונגלעך, איז ער אײנער געזעסן אויף א באנק, װי אן עלםערער בװישן קינדער. אץ זײן ןןנװעזנהײט דערלױבס זיך זעלסן א קןןלעגע בו םאכן א װיץ אויף זיץ חשבון, און דןןס איז נישס דערסאר, װײל מען הןןט םורא, אז ער זןןל זיך באלײדיקן. נײן. אלע װײסן, אז ןןפאטזןשו הןןס א חוש פאד הומןןד, ןןבער מען דערלױבס זיך עס דןןך נישט. גיכער איז דןןם דערםאר, װײל ער האלט זיך שסענדיק קןןרעקט און װירדיק. איך װןןלט אים ןןנגערוםן דער אריסםןןקראט בװישן זײ• נע קןןלעגן, איז אבער זײן העםד נישט גענוג שטײף דערםאר. גיכער םון אלץ איז ער דער חשובער, ױנגסטער באלע• בןןס בװישן א חברה בןןהעםישע יונגען. זײנע קלײדער זענען קײנמןןל נישט נאך דער סאמע• לעבטער םןןדער, ןןבער זײן אנבוג איז שטענדיק אן אויסגע• פרעםטער. סון א שםחה בײ א קןןלעגע אין הױז איז ער שטענ• דיק דער ערשםער זיך אויםבוהײבן. — עס יןןגט איםו — הןןט אםאל לעיעלעס אים אויס• גערעדט בײ לאפינען אין הױז און איך הןןב געװןןלס געםי• נען דאס יאגעניש אױף זײן פנים, אבער עם איז נישט געװען. אדרבא. ער איז געשטאנען מיםן מאנסל אץיהאנט א רויקער. בלױז א גוסםוטיק שמײכעלע האט זץ געשפרײם איבער זײן מויל אונטער דער סארבױגענער נאז. — נו, װאסזשע װעם םען אויםזיבןז אפאטאשון איז שװער דאם גלאט אזוי זיבן. בשעת אנ׳ דערע האבן הנאה סון גלאס אזוי שםועםן, זיבס ער און שװײג*. בלויז די אױגן זײנע בלאנדזשען ארום איבער די פניםער און בײםנװײז םאכן זײ דעם אײנדרוק, װי זײ װאלטן דורכגעקוקט דורך אלעמענס פנים, װי דורך גלעזערנע שויבן.