Literarishe bleter · 1928-01-06 · 1 (6.1.1928) · p. Seite 10

לים*ר*רי#< גזזגור 10 1 זיא סיקםטן עלאץ לעבן טישל. די הענט צעשארײט אין דער ברײט און דער שארסער קין זײנער םאראײס, זאגן כסדר ןןן. אזיעם זיצט דןן י. אםאסאשו. און רעדט ער, זענען עס נישט גלאס אזױ רײד, װןןם פאלן ארונסער צופעליק פון א מויל און געלויםן זיך, װי דראבנע ארבעסלעך אין די װינקלען אריץ. נײז• אפאטאשוס װערטער זענען שטענדיק. װי געװיכםיקע, שװערע שפיציקע קוילן, װאם מאכן א רעש, װען זײ םאלן ארונסער. דערמיט דערקלערט זיך אפשר, װאם ער האט זיך אומ־ באמערקס פאר זיך אליץ ארויסגעװיקלס םון יוגנטלעכן קרײז ארײס. אין דער צײט, װען די מערסטע קאלענן פין זײן דור שפילן זיך נאך ארום מיס קאלירנדיקע שפילצײגן, איז ער שוין אן אנערקענטע פירמע אין אונזער ליטעראטור און קילסור. מיט די מערםטע קולטור״אינסטיטוציעס אונזערע איז פארבינדן זײן נאמען. מאכט ,דער ײדישער לערער־סעמינאר•, צי דער ,שלום■ עליכם פאלק־אינסטיטוט׳ א קאמפאניע פאר געלט. אדער םאר נײע מיטגלידער, איז זײן נאמען צװישן די חשובע אינטער• שריםטן. די לינקע באװעגונג פון ניו־יןןרק האלט אים םאר אן אײגענעם מענטשן און די העברעיססן חנדלען זיך צו אים. און דאס איז נישט דערםאר. װאס ער יןןגס זיך נ$ך דעם, נאר גאנץ פשוט: מען סילט אומעטום, אז דער נאמען אפאסאשו איז אן אינםטיטיציע אין אונזער ליםעראטור. מיר דערמאנט זיך דער באנ־עט. װןןס מען האס אים געגעבן פאר זײן ןןפרײזע קײן אײראפע. בײ קײנעם םון די באנקעטן, װןןס איז געגעבן געװארן פאר א יונגן שדיפטשטע• לער, איז נישט געװען אזא עולם. אסת, א צןזל פון זײנע אײ• גענע קאלעגן האבן דוקא געגלאנצט מיט זײער ןןפװעזנהײס, אבער דערפאר זענען דארטן געװען םארטראטן פיל קולסור• אינסטיסוציעס פון ניו-יארק. און װי װירדיק ער איז עם געזעםן אויבן־אן אויף זײן שםול. איך האב געקוקט אויף אים און נישט־װילנדיק הןןב איך זיך געטראכט; — אט דער ױנגערמאן איז דןןך ערשט נישט לאנג גע• קומען אין אונזער ליטעראטור און זע נןןר ם־ארא כבוד מען טראגט אים אונטער. גאנצע עמערס מיס אנערקענען האט מען אים אויף יע• נעם אװנט דערלאנגט. אפילו די לאספן, װאם האבן געשײנט איבער די טישן, האבן דעמאלסם, ראכס זיך, בלויז געשײנט פאר זײן כבוד װעגן. די רעדע. װאס ער האט דעסאלםט געדא׳םן, װןןלם אפשר פון אן אנדערנס מויל ארויםגערופן א שמײכל, װןןרום װען יעדער אנדערער װאלט געזאט, אז ער פארט קײן אײרןן• פע, כדי צו זאמלען מאטעריאל פאר װײטערדיקן שאסן, װןןלט עם געקלונגען אביסל פריקרע, אבער פון זײן םויל האס עם געקלונגען נאםירלעך. װארום סײ מיט זײן האלטונג און םײ מיט די װיכטיקע װערק, װאם ער האט שוין ביז דעמאלט געהאט ארויםגעגעבן, הןןט ער אלעמען געמאכס צום גלויבן, אז זײן שרײבן איז נישט גלאט שרײבן, נאר אן עבודה, םאר װעלכער ער םרןןגט א גרויסן אחריות. אפאסאשו אלײן האט דאס אלץ געװוםט,;ןבער [ער הןןס עס גענומען, װי א זיגער, װאס װײםט װעגן דעם צײנ־ קריצעניש םון די באזיגםע און מאכט דןןך קײן שום װעזן נישט דערםון. און האט זיך געמאכט, אז א ליטערארישער רכילותניק האט אים אוטערגעסרןןגן, אז דער און דער האט געזאגט אזוי און אזוי װעגן אים. הןןט^ער עס אװעקגעמאכט סיט א בסלדיקן טאן: — דער און דער* װער איז ער|ידען, אס דער און דערז בלױז אײנמןןל האב איך אים געזען אן אויםגערעגטן און א װילדן. עס איז געװען א פרײםיק נאכמיטאג. דאס קאםע־הויז איז געװען פול מיט שריסטשטעלער. ארום אײן םיש זענען צװישן אנדערע אויך געזעםן אברהם רײזען און י. אפאסאשו. םיט װאס רײזען האט באלײדיקט אפאטאשון געדענק איךנישט גענוי, אבער פאר מײנע אויגן שטײען נאך די צעצינדענע אויגן אפאסאשום. זײנע נאז־לעכער האבן זיך לײדנשאפסלעך געבלאזן און איננאנצן האט ער אויסגעזען, װי א צערײצטער רויב־סויגל, װאס גרײט זיך צו אטאקירן דעם קרבן זײנעם פון דער הױך. און דאך געדענק איך נישט, אז ער זאל אמאל האבן גענוצט זײנע נעגל. אנשטאט זײ, הזןט ער אויסגענוצט די אנ־ דערע װאפן, װאס א רויב־םויגל פארמאגט, און דאס זענען זײנע םליגל. מיט דעם שװונג םון אן ןןדלער, הןןם ער זיך א הײב געסון איבער דעם הימל פון אונזער ליטעראטור און געצװונ• גען יעדן אײנעם ארויפצוקוקן צו אים. נאך דעם ,םערד גנב״ איז געקוםען: ,די ניו־יארקער געטןן׳. דערנאך ,העברו׳ מיט די העברעישע לערער. ןןט האט ער זיך א שפיל געטון מיט די נאכטיקע פײערן םון זײנע ,צ־גײנער׳ און ןןט האט ער מיט א םעכטיקער קראםט גע• מאכט רוישן אין אלעמענס אױערן די טויזנט־יאריקע בײמער םון זײנע .פוילישע װעלדער״. םענטשן און בילדער האבן אויפגעשטײגס און געהאלטן געשפאנט אלעמענס בליקן, און װײל סײ די מענטשן און סײ די בילדער זענען געװען געצײכנט מים דיקע שארפע שטריכן, האט םען זײ שנעל דערזען און זײ האבן גלײך באװונדערונג ארויםגערוםן. ב. אין די קאסע־הײזער זיצט ער זעלטן. בלויז פרײסיק נאכםיסאג, - װען אלע שרײבער קומען זיך צוזאםען, טרעפט מען אױך אים צװישן זײ. ליטערארישע לצנים האבן זיך ליב צו װיצלען, אז ער װןןלס פרײםיק אויך נישט געקומען, װען נישט די נײגעריקײט אױסצוגעםינען, װי עס האלטן זײנע ליטערארישע אקציעס. אבער מאלע װאס לצנים הןןבן א סבע צו זןןגןז ער קומט זעלטן, װײל ער איז בטבע נישס קיץ צײט־ שװענדער. אים איז םרעםד דןןס אפזיצן שעהנװײז אין קאפע־ הױז און לןןזד פאלן רײד גלאט אזוי אין דער װעלט ארײן. זןבער װען ער זיצט שוין יןן אמאל, איז דאס גןןר אן אנדער מין זיצן. עס איז נישט דאס צופעליקע ארונטערלזןזן זיך אױף א בענקל, אױף װעלכן פלאץ עס זאל נישט שטײן. נײז• אפאטאשוס שטול שטײט שםענדיק אויפן סאמע װיכ־