Literarishe bleter · 1927-12-23 · 51 (23.12.1927) · p. Seite 1000

51 זא ל־סעואוישן גלןסןו 1000 נישט אין זײן כבוד''אלס מחבר, אדער אינם האנאראר, אבער װי קען מען זיך דערװאגן בו געבן צװײ שבאלםן װעגן פועלי• ביוניזם! און הגם ער האט דעמאלט שטארק געהונגערט און האט זיך זײער גענויטיקט אין דער ארבעט, װאם ער האם געהאס אין דער ענביקלאפעדיע, האט ער געװזןרפן דעם גט בו די פיס. שפעשער הןוט מען אים קוים אײנגערעדס — און ער איז װײמער פארבליבן. דער אלטער ד*ר א. הרכבי און ד*ר י. ל. קאבענעלסאן. די רעדאקטארן םון דער ,ענביקלןפעדיע*, האבן אויפריכסיק נישט פארשטאנען, װאס קאכט ער זיך, אט דער פעיקער מיטארבעטער אין װין, איבעד אזא נארישקײםנ זײ האבן נישט פארשטאנען, אז א םופר קען נישט דערלאזן׳ אין דער תורה ואל חלילה זײן א וזםר. 1.1 דער פועלי־בױניזם איז פאר באראכאװן געװען א רע• ליגיע, און די נישט־גלויביקע זענען פאר אים געװען אדער שאינו ױדע לשאולם, תמעװאטע און בלינדע, װעמען מען דארף עפענען די אױגן, אדער עקשנים און רשעים, מיט װעלכע מען דארף זיך באגײן װי אין דער הגדה שטײט. מיר האם קײנמןןל נישט אימפאנירט זײן לײדנשאפטלעכע סעקטאנסישקײט און איך האב אים נישט אײנמאל אויף דעם אנגעװיזן, זײענדיק אין אמעריקע, און ער פלענט זיך אפטמןןל אנברוגזן אויף מיר דערפאר. אבער האבן מיר דען פיל בװישן אונז אזעלכע הײליקע פאנאטיקער, װאס טראגן נישט נןןר די קרוין, נאר װאשן אויך די פאדלאגע אינש פארטײ־קלויז, װןזס ריכסן אפ גלות—אמתן נלות, מיט הונגע אץ נויט, װאם בויגן זיך נישט, װאס װײסן נאר דעם גלײכן לויף פון אפײל פון בױגן. װאס גיבן אפ זײער גאנבן לעבן, אל? כחות און דעם גאנבן טעמ• פעראמענט אײן אידעע. אײן באװעגונגז . באראכאװ האט געדעקט דעם פועלי-ביוניזם און דער כועלי־בױניזם האט געדעקט באראכאװן — אזוי האבן אלע גע■ מײנט. און פלובים אין יאר 1913 — ,דער פנקם*, אונטער ש. נינערס רעדאקביע, און אינס שפיגל־װאנט באראכאװס מאניפעסם פאר דער ײדישער שפראך — די ״אױפגאבן פון דער ײדישער פילאלאגיע*, און בום םוף זיץ ״ביבליאטעק פון א ײדישן סי־ לאלאג״, און ארבעט פון יארן פארסונג, פון גרױםן פאך־װיםן, װעלכן מ קען נישט ארײנכאפן בדרך אגב, בװישן אײן פארטײ■ זיבונג און דער צװײטער. מיר האבן געהערט פון דערװײטן, אז באראכאװ, װעלכער האט קינדװײז קײנמאל נישט געקענט קײן ײדיש, האס אין אויםלאנד זיך פארינטערעסירט מיט דער שפראך און האט אנ■ געהויבן לערנען און שרײבן ײדיש. אבער װײניק שפראכן האט באראכאװ שטודירטי און מיטאמאל א מאניפעםט, געשריבן אין א גלענבנרער שפראך, מיט טיפן גלויבן און װיסן, און א בי■ בליאגראפישע ארבעט, װעלכע איז פאר איר בײט געװים גע■ װען א קלאסישע. (<1ף קו&ט) קאאפעראטיװ ,ביכער*, װארשע ח. פליגעלמא ן-העלדן (היםטאר.רןןמאן) פרײז 6 זל. ש. פאליאקןן װ—שבתאי בבי , ״ , 6.50 , #דר*ס: אדרעס: *2 ,8*31-8231^ *ו'ו£ג1סע8, האס ער זיך דורכגעשלאגן א װעג בו זײנע טעאדיעס. לײענס זײן ערשטן ארטיקל, װאס איז דעדשינען אינם .בױניסטישן אלמאנאך״ אין יאר 1902, אין קרעםענטשוג(אין רוסיש)-.װעגן דעם כאראקטער פונם ײדישן שכל*. נאך אביםל נאאיװ, אבער װאםערע שארפזיניקײט, װי טיף אנאליטיש — און אזױ פײן• פלפוליםשיש. בו פײן פאר א קרעסענטשוגער אויסגאבעי 11 עס א־ז געקומען א בײט און בארןכאװ האט א קערעװע געטון פון אבסטראקטע פילאזאפיע בו סאציאלע, נאביאנאלע און פאליטישע פראגן. פארשפיבט דעם מוח האט ער פלוצים רערפילט װי דאם הארץ קלאפט. ער װערט באהערשט פון דער נאציןןנאלער סטיכיע. ער בויט טעאריעם, שלעפט א בארג אויף א בארג. צעשטערט און זוכט װײטער. אט איז ער א םא■ ביאליםט, אס א צױניםט, כמעט א אוסישקיניםט, אס א טערי• טאריאליסט—ביז ער סאפט ענדלעך אן זײן אידעאלאגיע. ער האט דעמןןלט געװוינס א געװיסע בײט אין יעקאטערינאסלאװ און דאן בוריק אין פאלטאװע. עס זענען געװען די יארן, װען עס הןןבן זיך אנגעהויבן אויםקריםטאליזירן בײ אונז די נײע ײדישע נאביאנאל־סןזביאליסטישע באװעגונגען — די יארן 1902—1905. באראכאװ פלאקערט און מיט אים פלאקערן זײנע חסידים, װאס זײער באל װערט אלץ גרעסער און גרעסער. רעפעראטן, דיסקוסיעס, פןולעמיקעס — אין דער סטיכיע פילט ער ױך װי א פיש אין װאסער, זײנע ארײנפיר־פארטראגן דויערן בו 6-5 שעה. און גלײכבײטיק בויט ער ציגל נאך ציגל א װיסנשאפטלעכן פונדאמענט פאר א נײער אידעאלןזגיע׳ פאר אנײעד פארטײ, שאפט דעם פועלי־ציוניזם. צי איז ער גערעכט ןןדער נישט—דןוס אינטערעסירט מיך אין דעם מאמענט נישכ. $בער די פערזענלעכקײט! דאם וױכטיקסטע, װאס ניצשע פארלאננט פון דער פערזענלעכקײט, איז צוגעבן אסטיל דעם כאראקטער. האבן מיר פילע בײ אונז מיט אזא כאראקשער־ סשיל, װי דןןס הןוס פארמאגט באראכאװז ב^ראכ^װ אלס שאשער פונם פועלי-ציוניזם, אלס זײן טעארעטיקער און פירער — איז א באקאנט קאפיטל, און נישט מײן עובדה איז עס בו פארגרעסערן זײן פארםײאישן לארבער• קראנץ—דאס טוען זײנע פארטײאישע אנהענגער. איך װיל דא נאר ברענגען אײן פאקט, װאס כאראקטעריזירם זײן באצױנג צו זײן פארסײ. בןראכאװ איז געװען א מיטארבעטער פון דער ״ײדישער ענביקלןזפעדיע״ (אין רוסיש/ װאס דער פארלאג עפראן האט ארויסגעגעבן אין פעטערבורגז געװוינט האט ער דעמאלט אין װין. איך אין פעסערבורג האב אויך דאן געארבעט אין דער ענביקלןןפעדיע. באקומט זיך אײנמאל אין רעדאקציע פון אים א תחנונים־ברױו, אז מ׳זאל חלילה װעגן פועלי־בױן קײנעם נישט געבן שרײבן, נאר אים. האט מען אים נאטירלעך צוליב געסון און באשטעלט א שפאלט אדער צװײ באקומט זיך פון בארןןכאװן אן ארטיקל—א גאנבע דיסערטאביע, 20 אדער 25 שפאלטן. געװים זײער אינטערעםאנט,—אבער 25 שפאלטן װעגן א באװעגונג, װאס האט נאך אײגנטלעך כמעט קײן געשיכטע נישט געהאט, אין א ענציקלאפעדיע, און נןך דערצו אין אזא, װאס האס געהאט א םך מער םארשטאנד פאר אנאטאמיע לויטן תלמוד, אדער פאר .זאפיםקעס״ פון דעם אדער יענעם ליבע■ ראלן רוםישן מיניסטער, װי פארן ײדישן לעבעדיקן לעבן.האט מען דעם ארטיקל אזוי לאנג געקירבט, ביז מ׳האט באקומען די דערלןןזבארע צןןל שפאלטן. האט מען עס נאכדעם געהאט פון בארןןכןןװן די אמתע ןןפגעשניטענע יןןרן! עס גײס אים