Literarishe bleter · 1927-12-09 · 49 (9.12.1927) · p. Seite 967

967 ליוןרןריון נלע9*י *4 1א אםיגנירם א סוםע לםובת דער שול. אונזערע פרןןםעסןןרן — זןןגם װײטער דיר. לונינסקי — װעלכע געהערן צו דער .לי• סעראטן־אין זשורנאליסטן־געזעלשאםט׳ האבן אנגעהויבן אן אקביע זו שאםן א געזעלשאםט אונטערצושטיצן די סוילישע זשורנאליםטישע הױכשול. די פוילישע געזעלשאםם טןןר זיך נישט גלײכגילסיק באביען בו די םםשותדיקע רעזולטאטן םון אונזער שול, װעלכע איו שוין אםילו פןןפולער אין אױסלאנד. ערשט נישט לאנג איז אין דער בערלינער .בײטונגס װיםנשאפט׳ געװען געדרוקט אן ארטיקל װעגן דער שול, אין װעלכן דער מחבר סאררעכיט זי בו דעם בעסטן טיפ זשורנאליםטישע שילן אין אײראפע. אונזערע סטודענסן ארבעטן שוין אין פארשידענע בײטונגען. און זײ בײכנען זיך יארט אויס. אונזער שול איז שוין הײנט אינגאנבן א זעלבסטשטענדיקע הױך־שול מיט אלע רעכט. און אױף די קומענדיקע עקזאמענס װעלן שוין ןןנװעזנד זײן םיר סןןרשטײער םון דער מלוכה. ס׳איז נאר יעבט נויטיק אן ענערגישע מאטעריעלע מיטהילף. כדי םיר זאלן זיך קאנען פארשאםן די נויטיקע ביבליןןטעקן פאר אונזערע סעמינארן און קאנען אזוי ארום פרײ און אומ■ געשטערט ארבעטן. און װעגן דעם אפעלירן מיר טאקע בו דער געזעלשאסם. ש• ל• שנײדערמאז בריװ אין רעדאקציע *ין .סעאםןר-ידיעות, *רנ#ן 8ון ידיש; ארםיםסן*ם*ריין אין •וילן׳ נר. 12, ר#ם איז דערשינןן אין דל ,ליםעראדישן בלןםערי נר■ םין 2 דןאעםגןר 1927 איז אינעד־וקם א ק>ו=ונילאם .װןנן ןנין װיל5ערם״. דער אױם;, װי אזױ דןר דאזיקןר ,קאםיניקאט• איז רעדא• נירם, באװיזם אן איבעריק םאל, םים װןום םאר א .םיםלןן׳ עם איז *ארםירם נןװארן רןר נאנצןר ענין. דער קאםוניקאם רערם װ נן א נןזןבלעכן באשלום םין םא- ריינם״ארנאנען, בעת ןס האנדלם זלך װןגן אן אקם םין איםנןזןאלןרן םן־א־ ע־ םאררוםס זלך אױף א פלום־שםןי םבנה םא־ דע־ עקולכ- םן:ץ םין םא־־ן בעח דער אי־ם־ל פין נערלרם *ון לאנדראם האש םןםםנעשםןלם. אז .אינםערעםן האבן זיך אין נעװיםן םא םןנםן נןקרילבם״ דןר קאםיניקאט *עלשם דןם אירם־ל *ק נןדירם, *ישם איבןידרוקנדיק אים איננאגב;. נא־ ברעננןנדיק אן אױםבונ. װאט רוםש איױם אונרם א ה־םורדלקן א־נדריק. באזונדערם םארשװ־נט דער דאזיקן־ א־דןלן־ .קאםיניקאם״, אז דאס נןרלרם האם 8ןפם:ע• שטעלם, אז 1( די םןם ק־ם ם־נן האס נןבילם אי שאםן א דראםאם־ש םעאםןר אין װא־שע 2> דאם אויםשליםן םלך, װי א םיםנליר *ין *ארין אלז נ ל ש ם נעזען םעײםאריס בא־ןכם׳קט אין 3ו אלז םארםןל נישם נעזעבלןך• עם איז אױך א-ננאנצן *ארסװינן נעװאין דע־ אםיאיןלןר קאםונלקאם םון *ארז־בז־ םין נןײ5ם, װאט װארםם או א־ן נאפען *ין נן לבם דל *ארװירםן םבד נןװיםע ם־עםע־ארנאנןן, אלך זאי■ האבן אױםנןניבם ם־ן אםם *א־ *ן־זןנלעכע ניבן. םים דןר דאדקער *ןלשיננ האלש דער .קאםינ־קאט׳ רעם ןנין *א־ .לח־ים־ן ליקזידל־ם׳. ע־ האט א טןות ןם האנדלם זיך נישט װענן א ם־יװאםן ע:ין. נא־ װענן א װילדער אין אים*אראנםזא־םלערע- האנדלוננ א־ן נןז*לשא1םלעבן לןבן. אין דאם א־ז נאך װים נלסם ליקז־דירם• ד״ר מיכאל װײכערס 5 דןבןםבער 1927 םון דער רעדאקביןי: די .םעאםעי-ידיעות׳ װןרן )ניזאםענגןסםעדם און רןדאקםירם דירך דעם א־שיםם;.*אר־ן אין כםילא ם־אגם רל אח־ױת *אד די ,ידיעזת׳ נלשם די רעדאקבין .דיםן־א־ישע בלןסןר״, נאר דער א־םיםםן־םארין (װשעכניבא). אין דער שפיץ פון דער שול איז דאן געשסא■;ען דער שריסטשטעלער איגנאבי םאסושעװםקי. נןןך מאטו■ שעװםקיס טויט האט די לײםונג םון דער שול איבערגענומען דער באװוםטער ליםעראט װינבענסי קאשיאקעװיטש. םיט דער בײס ןבער װערט די שול זעלבסטשטענדיק, זי באקומט א בולטן ברבוף. די םארבינדונג םיט דער װשעכניבא איז א רײן טעכ• נישע, אן אדמיניםטראטיװע. נאך קאשיאקעװיטשעם םויט הןןט די בײסװײליקע לײטונג םון דער שול איבערגענומען דער בא• קאנסער שריםגשטעלער סטאניםלאװ קעםפנער. ביז ם׳האט מיך אײנגעלאדן אױםן פאסטן םון דירעקסאר. דאס איז געװעזן מיט זעקס יןןר בוריק, װען איך בין בוריקגעקומען םון קאפענ• האגן. װו איך בין געװעזן דער שעף פון פוילישן פרעסע בױרןן. די בילן פון אונזער םעסט־ארגאניזירםער שול זענען רײן-סעדאגאגישע. זי איז װײט פון װעלכער ס׳איז פאליסישער םענדעגץ. מיר הןןבן געהאס גרויםע שװעריקײטן בײם אײנשטעלן דןןם פרןןנראם, אבער איבט איז עם שוין אינגאנבן א קלארער. דער הויפט־ביל איז — די סעאריע םון דער פרעסע־ארגאניזי■ רונג װי אויך די אלגעמײן־װיסנשאםםלעכע למודיס, און די גמיסע ױריסטישע סײל. די שול לײדט כסדר, װאס ם׳םעלן מאסעריעלע מיטלען, נאר א דאנק דער מי און אפסערונג סון די פראפעסארן איז אונז געלונגען די שול אװעקבושטעלן אויף דער הויכער םדרגה, אויף װעלכער זי געפינס זיך. ם־דארף דערמאנען אז אונזער שול פארמאגט א רײ װיכסיקע פעדאגאגישע פערזענלעכקײטן און פראסעסארן װי בןןלעםקי, ברומער, ביגעלאײזן, גיעלזשינסקי, גרוזשעװםקי, הילארןןװיםש, יארקןןװסקי, קולטשיבקי, לאנגראד, םישליבקי, ײאלטשינסקי, פרץ, טשעבינםקי, װאסאװסקי א. א. די שול איז שוין אפילו בװײ מןןל סובסידירם געװארן פון דער םלוכה, ןןבער אזעלכע בוםעליקע הילפן זענען קארג. די אנטװיקלונג םון דער זשורנאליסטן-שול ׳ױן פױלן דארף ליגן אין אינםערעס פון דער מלוכה און דער געזעלשאפט. פונקט װי ס׳איז אין אלע אנדערע ביװיליזירטע לענדער. זשורנאליםטישע הויכשולן םון דעם טיס זענען דןן אין אלע ביװילידרטע לענדער. אין אמעריקע זענען םאראן בװײ• ערלײ שולן. נאנץ פריװאטע, װי אויך אלם םאקולטעטן בײ די רעגירונגס־אוניװערסיטעטן. אין אקספארד אלײן איז םאראן א גרעסערע באל זשורנאליםטישע הויכשולן. אין דײטשלאנד טטײען די שולן אױף גןןר א הויכער מדרגה. די בעסטע שול איז םאראן אין לײפביג. אויך אין פראנקרײך איז םאראן א גוט• אװעקגעשטעלטע זשורנאליםטן״שול בײ דער סארבאנע. די שול איז געגרינדעם דורכן באװוסםן עסײאיסט און קריםיקער זשאן פ־נןן (סינקעלשטײן םון װארשע). ס׳זענען אויך םאראן םיל פריװאטע שולן. אויך דאס נײע רוסלאנד האט נישט געקארגט ־־ין םיטלען בו עםענען דעם װיםנשאסטלעכן זשורנאליסטן• אינסטיטוט אונטער דער לײטונג פון קאראל ראדעק און ל. טראבקי. אין טשעכיען הןןס ערשט נישס לאננ דער םיניססער האדזשא געגרינדעס א זשורנאליםטן-שול. די יוגאסלאװישע רעגירונג האט אסיגנירט א סוםע םון א האלבן םיליאן דינארס אויף א־ינבוןןרדנען א זשורנאליססישן סאקולטעט בײם בעלגראדער אוניװערםיםעס. לױט װי םיר זעען איז דער אינטערעס םאר די זשורנאליםטן־הויכשולן אומעסום א שטארקער. און אױך נ־י אונז אין יוילן שטײגט דער אינטערעם, א גאנבע רײ זשורנאליםטן־בוזאםענסארן און קןןנגרעםן האנן באשלןןםן אקסיװ םיטבוהעלםן דער נויטיקער אינסטיטו■ ז־ע. דער בוזאםענםןןר םון די זשורנאליססן אין פןןםערן הןןם