Literarishe bleter · 1927-12-02 · 48 (2.12.1927) · p. Seite 945

945 ליטערארישע בלעטער 48 זא װױל באקימעןו). ער איז ךוריק מיט א 5 יאר ארויסגעטראטן אין װארשעװער ״כאליאסטרע״ מיט זײן פרעכטיק ליד ״אקסך, דערנאך פארעסנטלעכט רירנדיקע קינדער-מעשות און הײנטיקס יאר ארויסגעגעבן זײן הארביק בוך ״חדשים אין טעג*. די פראזע לאקט איבט זײער שטארק דעם ײדיש-םאװעטישן פןןעט. דער אלגעמײנער האסטיקער פראגעס— דער איבערגאננ םון דיכטונג בו פראזע — איז אויך אין ראטנפארבאנד זײער שטארק. א. קישניראװ האט אנגעשריבן א ביך .קינדער םין מײן םאלק*. ע. פינינבערג — די דערבײלינג ,נאלאפ׳, ל. קװיטקא שרײבט פראזע א. א. װ. לעצטנס זענען אנאנסירט עטלעכע נײע בעלעטריסטישע װערק אין מןןסקװע: ש. גאדינער — .דער מענטש מיט דער ביקס* (ראמאן), א. װעװיארקע — .א שטעטל בײ דער גרענעץ׳ (פיעסע), יהורית-.אויף בװײ שטאקן׳ (פיעםע), ש. פערסאװ — .קארענער ברויט״ (דערבײלונגען), מ. דאניעל (מײעראװיטש)— ״אויפן שװעל״ (דערבײלינגען). װעלן אט די װערק אונז געבן עפעס-נײסי װעלן זײ אינז קינסטלעריש אויפדעקן דעם נ־יעם ײדישן לעבנסשטײגער. װעלן םיר געפינען אין זײ דאס, װאס ס־קימט־ס^ר אין טיף םון ײדיש׳סאװעטישן רוסלאנד, און װעלן מיר טרעפן אין זײ דעם נײעם לענעדיקן מענטש און די נײע ײרישע סאװעטישע סביבה?^ הלואיז (ס>ף קימש) 1_ימ_רוי_■חר■, * ו^*ד**^ צ ו א ו נ ז ע ר; ל ע ו ן ר! — די פראגע, װאס איז אויסגעהויבן געװארן אין די ,לים. בלעטער׳ דורך י. י. זינגער, װעגן א שרײבער־קאנגיעס װיקלט זיך פאנאנדער אין זײער אן אינטערעסאנטן ויכוח, אין װעלכן םיװערן, אגב, דערװעקט די װיכטיקסטע, װײטיקדיקםטע פראבלעמען פין אינזער קילטור־שאפן. ביז אהער האבן זיך ארויםגעזאגט נ. מײזיל, מלך ראװיטש, א. מ. פיקם, יעקב לעשב־נסקי און א. גאלאסב. מיר האבן באקומען ארטיקלען םון לעא קעניג און ד״ר גליקסמאן װעגן דער זעלבער פראגע. —מיר הא:ן לעבטנס באקימען פיל אנםראגן און פארשלאגן• װעגן דער ביכער־פרעמיע סאר די אבאנענסן םין די ,ליטעוי בלעטער״ אויםן יאר 1928. מיר האבן זיך אפגעשטעלט אויף ד, װערק פון בארימטן נארװעגישן דיכטער ק נ ו ט האססון, װעלכער איז ער־היום אין ײדיש ז־יער װײניק איבערגעזעבט הגם ער איז שטארק באליבט און געאכטעט םין דעם ־ידישן לײענער. שוין בײט, אז דער ײדישער לעזער זאל באקימען דעם ביטריט בו אט דעם אריגינעלן און מענטשלעכסטן קינססלער. מיר האלטן פאר איבעריק בי פארזיכערן דעם לעזער, אז די פרעמיע װעט געגעבן װערן פינקטלעך. אונזערע לעזער װײסן עס גאנץ גוט. עס װעט זײן באמת א גרויסע מתנה דעם ײדישן לעזער און א געװינס פאר דער ײדישער איבערזעבינגס ליטעראטור. 52 ביכער, יעדע װאך א ב ו ך -- דאס איז אן ענין, און מיר האסן. אז די ײדישע לײענער װעלן עס ־אויפ נעמען מיט םרײד, װי זײ האבן הײ־יאר אויםגענומען אונזער פרעמיע — ראמען ראלאנס זשאן קריסטאף. אםתער פראזאיקער איז נאך אלץ נישטא. מען האט לכתחילה געלײגט שטארקע האפנונגען אויםן נןןװעליםט ש. גזןדינער (װעלכער האט אין 1924 ארויסגעלאזט א באנד גאנץ־שװאכע נאװעלן(.טאג אנטקעגן*). דערנאך אויף ד. מײעראװיטשן (דער מחיר פון האלב־מליבהדיקע און האלב עלעגישע ,רחמיאל דער שומר״ און ״אין א בײט אזא״). דער װײך־הארביקער און שטארק־מיטפילנדיקער י. דאברושין האט אמןל אין ,עמעס״ שוין געשריבן אויף ש. גאדינער, אז .ער איז גלײך ארוים םון די ענגע ײדישלעך־ליסערארישע מחיבות, ארוים אויף דעם נײעם םרײען באדן...״ .גאדינער—האט געשריבן י. דאברושין— איז אלע םאל ערפינדעריש און בויעריש, תםיד מיט אײגענעם שעפער־סטיל, װאס לאזט זיך שוין אומעטום דערקענען׳ו .ד. מײעראװיטש איז — לויט י. דאברושין — געקומען מיט שטארקן פאטאם פאר ארומיקע געשעענישן, מיט שטײפלײביקן, רעװאלו־ ביאנערן װארט*, ,װאס האט אנגעהויבן געבן נײע לעבנס האנדלונג. װו נײער שטײגער װערט פסיכאלאגיש בארעכטיקט, און נײער טיפ אױ אויסדריקבאר און פלאסטיש און װארבלט זיך שוין אי:ם באװוםטזײן פון דער ױגנטלעכער אקטאבער־ ליטעראטור*. דאס האט געשריבן דער נאכגיביקער י. דאברושין בוריק מיט 3 יאר. שפעטער האט מען זיך ארומגעזען, אז די שבחים און האפנונגען זענען געװען שטארק־שטארק איבערגעטריבן. בוריק מיט א אנדערטהאלבן יאר האט געזאנט זײער־קאטעגאריש י. בראנשס־ין אין מינםקער ,שטערן״: .מע קאן נישט זאגן, אז אונזער ױנגע סןןװעטיש־ײדישע פראזע זאל אונז שטארק בא־ לעװען מיט ליטערארישע פראדוקביע, םײ אין איכות און םײ אין במות״. די בװײ .געבײלטע ײדישע חודשלעכע זשורנאלן לײדן זײער םיל פון דוחק אין קינסטלערישע פראזע״. און מיט .איכות — מיט דעם האלט עס איבט נאך שמאלער*. ם־װערט אלץ געזאמלט .א סקיבע־ארטיקער שםײגער־מאסעריאל, פון װעלכן סיװעט קוים עפעס פארבלײבן אױף װײטערדיקן בויען*. .דער דאזיקער שטײגער־מאטעריאל — זאגט י. ברןןנשטײן (.שטערן״ 1926, נומ. 3-2)-איז אדער קארעספאנדענטיש־טרוקן, נישט קינסטלעריש-קאנדענסירט, אדער מיט קלײנשטעטלריקע פרעטענזיעס אויף .פםיכאלאגיזם* און ,פראבלעמען״ פון אמא־ ליקן דורכשניטלעכן סקיבע־שניט. אױב מיר װעלן דערבו נאך בוגעבן דאס משכילישע באצקלען זיך בײ פיל שר־יבער מיט דער מאדערנער בילדער־מליבה, װאס איז בארופן בו פארדעקן די סיוזשעטלאזיקײט און ארכיטעקטורלאזיקײט (אין דער אסתן אנטבלויזט זי עם, און טרײבט אפ דעם בעםטן, געדולדיקסטן לײענער), — װעט קלאר װערן. אז מיט אונוער קינסטלערישער פראזע האלס עם גאנץ שמאל״. עס דרײען זיך ארום אין ראטנפארבאנד. אויםער די אויס־ גערעכנטע ש. גאדינער און ד. מײעראװיטש, נאך א מנין עלטערע און ױנגערע פרןןזאיקער: משה טײטש, ידידיה מרגולית, א. װעװיארקע. בער סלובקי, ױדל יאסע. בער ארשאנסקי, נח לוריע. ש. פערסאװ, ד. װאלקנשטײן א. א., אבער קײן אײנער פון זײ האט פאר די בען יאר נישט באװיזן ןןנבושרײבן עפעס־ רעכטם פון קינםטלערישן איער אפילו פון שטײגערישן זין. מ׳האט געפרװוט גײן אויף אולטרא-רעװאלוביאנערע שסאלבן, מיהאט געװאלט זײן נײ־שבנײ, און אין םך־כל — ע ר ב-ליטע־ ראטור, כ מ ו־ליטעראטור. אבער װײט נישט קײן א מ ת ע לי• טעראסור. אן אויסנאם איז בױישן זײ אלעמען דער יונגער קיעװער איביק קיפנים, װאם איז אײגנארטיק און אריגינעל, האס זיך זײן םטיל און כאראקטער (נישט װײניק ביט ער יניקה פון מענדעלען, שלום־עליכמען און בערגעלסאנען. |זאל עם אים