Literarishe bleter · 1927-12-02 · 48 (2.12.1927) · p. Seite 942

48 זא ליטערארישע פל*ט*ר 942 יאראסלאװ צורהאװסלוי מיך באװארפן מיט שם ץ. איךוהאב געװוסט, אזנישט אײן ױנגער טאלאנפ ״קומט אזוי אוס. בכדי*אפציהיטן די מאלענםירטע ױגנם פין די אלטע — האב איך געגרינדעט דעם .בלאק״• די ערשסע פארם פון דעם ״בלאק״ איז געװען דער ,נאװי קאבזאר״ — א ארגאנױאציע פין יועגע ליטעראטן אין ארסיסטן די ארגאניזאציע האט ארויסגענעבן דעם זש-י־נאל .ליטעראסורני װיכטי״, װעלכע האבו גרופירט ארום זיך די ױננע ליטערארישע טאלענמן, און אױך א־יניקע באקאנטע עלשערע ליטעראטן, געלערנטע און קינסט״ לער. דער קאמף פיט דער גײםטיק אלטער גענעראציע, דאם פאר• שפרײטן דאס איק־אינישע װאיט איבער אײראפע, באפעסטיקן,ידי קאלעקטיװיםטישע קאשעגאריעס אין געזעלש^פםלעכן לעבן, ערלע• כע שאפינג — אט דאס זענען די הויפ־צילן פון אינזער אופפאר• טײאישן .בלאק״. איך בעס דעם דיכשער, ער זאל פיר איבערגעבן אײניקע פרטים װעגן דעם אלגעמײנעם צושטאיד אין דער הײנטיקער איקראינישער ליטעראטור. — דאס גאנצע איקראינישע ק לפורעלע לעבן האט זיך פון גאליציע איבערגעטראנן קײן ראשן־אוקראינע, װו ס׳איז געשאםן געװארן א ריזיקע ליטעראטור. א־ר אינדוסטריעלער רימם רײסט זיך ארײן אין דער שאפינג סון די ליםעראטן, װעלכע גרופירן זיך בײ די .ליטעראטירני װיסטי/ װען נישס דער ,אינטעבםאװ־ סעג״ — קען מען זאגן — װאלט אין פוילן קײן אוקראינישע ליטעראטור נישט עקזיסטירט. םאר דעם גרעםכן שרײבער אין ראטן־אוקראינע האלט איך פיקאלאי כװילאװי. פון דעם אלסן ליטערארישן דור אין גאליציען זענען געבליבן: װאסיל םםעםאניק און באהדאן לעפקי. סטעפאניק, פאר װעלכן כ׳האב גרויס ײו• ־ ארץ — דרוקט זינט א צײט זײנע באריםטע נאװעלן אין די או• ״ קי־אנישע צײטשריפשן אין ראטנפארבאנד. ל״פקי איז א ליטערא■ רישער םינטעז םין םענטימעזשאלע, מעלאנכאליש-טרוימערישע, פאסיװע אין אנעמישע אײגנטיפלעכקײטן פון אוקראינישן גײסס. ער האש זיך נישש געקאנט ציפאסן צו דער נײער עפאכע, װי, למשל, די הײנשיקע פדאנצויוישע שרײבער פון אלטן דור. פין די גאליצישע שדיפטשטעלער האלט איך םארן נרעססן דעם ד׳ר אסיפ טוריאנסקי. זײן ריזיק װערק: ״פאזא םעזשאמי באלו״ דאט קײן גלײכן נישט אין סשיי/ װי אויך אין אינהאלט אין דער גאנ• צער װעלפ־ליטעראסיר. די קינסטלערישע װערטן, װי אויך דער פאציפיסשישער טאן פץ אש דעם װערק, ערלויבן צו האלטן דעם ד״ר טיריאנסקי פאר דעם אײנציקן װירדיקן קאנדידאס אויםן נאענשן נאבעל״פ־־יז. ,פאזא מעזשאםי צאלו׳ א־ז דאס אײנציקע װערק סװ״ברײסן םארנעם, װעלכעם איך לײעו אלע מאל םיט א קינםשלערישער צופדידנקײט. פוןאלטע איקראינישע דיכטער לײען איך גערן שעװטשענקאן, הויפטזעכלעך זײן .קאבזאר״. סון די נײע לײעז איך נאר טיטשינאן א־ן צירקאװסקין. פון די פראנצוי• זישע האב איך זײער ליב דעם סטיל פון פ לואיס, דאקעגן אנט• ציק איך זיד נישט מ־טן סטיל סון ראפען ראלאן. — װי איז אײער באצױננ צו ײדןאיןצוזײער ליטעראטור? ■— איך בין א סעמיטםפיל. סיםפאםיע צו ײדן האב איך געפ־לט שויי פיז קינדהײם אז, װען כ פ״ענ זען איעמע, אפגערי־ סענע ײדן זיך א־ומבלאנקען אין דארף נאך אײער, פושער, הינער... די ליבע צו ײדן האכ איך איבערגענימען פין פײן זײדן, א או• קראיגישן נלח סון קאיטשםין. ער האט קײנםאל קײנעם קײן שלעכש װארט נישט געלאזט רדדן אויף ײדן. איך האב נאך אין לעבן נישש נעזען אזא ײדנפרײנט צװישן קייסשן... איך פרײ זיך אויך מיט דער קעגניײטיקע ליבע. םון ײדן צו מיר פײן ערשטער ליטעיארישעי ראשגעבער אין נײסטיקער פאשער איז געװען דער ײד ד״ר הענייק בינעלאײזען, װעלכן כ׳האב אסך צו פאידאנקען — איו די צױניסטישע .כװילא״ האש די ערשטע געדרוקט א פאײטיװע אפשאציננ פון מײן ערששע לידעי־זאפלונג און באסאנס כסדר אירע םיםפאטיעם צו מיר. איך שסײ אין קאנטאקט פיט דער ײדישער אקאדעמישער ױגנט, אין דא נישט לאנג זענען אפילו א פאר ײרן צוגעטרעטן צו איניער .בלאק״. די ײדישע ליטעראטיר איז םיר װײניק באקאנט. ם׳איז גארנישט קײן װונדער. איך בין נאך ױנג, און כ׳ײעל יױ נאךי ־ מיט איר באקענען. אךי מוז זאגן,-איך קען אהיפשע צאל ״זישע בײם אוקראינישן דיכטער יאראסלאװ צורקאװס• קי איז פון די אנגע• זעזנםטע הײנטיקע יונ• גע אוקאינישע דיכטער. ער האש זיך גיך דער• װארבן״ א נאמען אין דער א־קראיגישער לי־ טעראטור. ביז א־צט האט ער א־ויסנעגעבן םיר ביכלעךז ״פ־אזא־ לאט שװיטאנקו״, ״װאה• ני׳. ״סמאלאסקיפי״, און ״מאמענטי אי װיטש• ניטש״, ערטיעט ארויס קענו דער אלטער אוק־ ראינישער אפגעששא• נעגקײט, קעגן דעם .קולטורעלן בליט-מאנ• גל״ םון די אלשע אוק• ראינישע שרײבער. ער האש מיש זײן פאעזיע נעמאכש געױיסע דער־ גרײכוננען. ער רעכנט ױך ימיט קײנעם נישט, און דערפים אויפגעשטעלט קעגן זיך די אלע, װאס םארנעםען ביז איצט אן ארט אין אוקראינישן שאפן. אין א געשפ־עך םיט מיר סאר די ״ליטערארישע בלעטער• האש י. צורקאװסקי געזןןגט: א־ך בין אלט 22 יאר. שוין אין דער ױגנש האב א־ך זיך באשעפטיקש מיט געזעלשאפשלעכער ארבעס. אין די ערשטע גימ- נאזיע־קלאסן היןב איך ארגאניזירט סארשידענע גרופעס, קולטורע־ לע, װי אויך גימנאסטישע, רעארגאניזירט די ,פראסװיטא׳-סארײ• נען, געגרינדעט ביבליאטעקן. אין אוניװערםיטעט פלעגן מײנע חבײם זןןגן: ,צורקאװסקי האש 42 געזעלשאפפן און קײן אײן _פאר גאנצע שיך נישט׳. צױעלף מאל בין איך געזעםן אין דער *,פורדיגארניע״ אץ כ׳בין צוגעװױנט געװארן צו די נאכש-רעװי• זיעס, װי צום אלטעגלעכן ברויט. אין דעם 8־שן קלאם האש מען פיך אױסנעשלאסן סון גימ• נאזיע, לויט א פסירה סין א חבר, אז איך בין אן אנפירער פון א געהײמע אדגאניזאציע אויפן פארלאננ פון דער ארגאניזאציע האב איך אנגעשריבן א םאטירישן ־פאמפלעט מיט א נעדיכט — ״א װארט צו דער ױגנש״. אט אזױ בין איך נעװארן א דיכשער, — אין דער שולצײט האב איך נישש געפילט קײן ש־ם נײגונג צו פאעויע, םיט גרדיסער״מי איז מיר געלוננען אפצוגעבן מאטורא־ עקזאפען און ארײננעטראשן אין די אזױ־נערופענז ם, געהײמען אוניװערסיטעם אין לעפבערנ און טאקעבאלד אנגעהו בן צושרײבן. איך בין געװארן הויפט־רעדאקטאר פון זשורנאל ״שיטשאװי װיס־ טי״, װו כ׳האב געדרוקט םײנע ערשטע שירים. איך בױ געװארן דער רעדאקטאר פ־ן די סשודענשיש״פראפעסיאנעלע אויסגאבן. איך האב רעדאנירט א חודש-זשורנאל ״נז?יקא אי פישפענסטװא״. דא האש די יוננע אוקראינישע גענעראציע געפונען אן ארט פאר אירע שאפינגען. ס׳האש זיך זןנגעהויבן א קאמף קעגן פיר םצד דער קליקע אלטע צ־יטוננס-שר־יבער, װעלכע איך האב ב״ם רעדאגירן דעם זשורנאל איגנארירט. אלם ענטפער אױף די אשאקעם האב א־ך דאמאלס ארויםגעגעבן מײן ערשםע זאמלונג ״פי־איאלאש שװי• סאנקו״, װעלכע האט ארױםגערופן נאך א נרעסעין געפילדער. ם׳האט מיך אפילו אין די רעצענזיעס םון־די רעאקציאנערע בלע• טער רעקאםענדירט או־ף דעם ״קילפארקײו׳ (א משוגעים־הױז אין לעסבערנ). — װאס פאר א צילן האס דער ״בלןןק״, װעלכן איר האט געשאסןז — םיט דעם געדאנק צו גרינדן דעם ״אינשעבמאװםעג״ (אינטעלעקטועלער פלאק פון דער ױנגער אלאוקראינישער גענע• ראציע״) האב איך זיך ארופגעגראגן נןך דאמזןלס, װען מ׳האס