Literarishe bleter · 1927-11-25 · 47 (25.11.1927) · p. Seite 924

47 ןא ליטערנריעוז נל זטער 424 די שול־אקציע אין פויילן קײפן ססס.5 לאטעריע־געסלען. אין אײנעם פון די נןןענםםסע שבתים װערט ארגאניזירט אין שטאט־זאל א גרויםער םיטינג. די שול־קאמפאניע אין לובלין אײנע פון די ערשטע שטעט, װעלכע האבן זיך גענומען ענערגיש גו דער שול-אקדיע — איז לובלין. דעם פאריקן שבת איז פארגעקומען א קאנפערענץ פון אלע פראפ. םארײנען. פרא• לעטארישע פארטײען, פון דער פאלקס־פארטײ, האנטװעיקער■ ארגאניזאביעם װעגן דער אקביע. עם איז גענױ באהאנדלט געװארן די לאגע פון ײדיש־װעלסלעכן שול־װעזן, עס איז בא- שלאםן געװארן צוטרעסן גו דער קאמפאניע און עס איז אויסגעארבעם געװארן א פלאן פון דער ארבעס. אײנשטימיק האט די קאנפערענץ אנגענומען פאלגנדיקע רעזאלוביע: .די פארזאמלונג באסראכט א װעלטלעכע שול מיט ײדי• שע אונטעריכט־שפראך אלס אן אומבאדיננטע נויטװענדיקײם פאר די קינדער פון די ײדישע מאםן. די םארזאמלונג פרןן־ טעםסירט קעגן דעם נעגירן מצד דער רעגירונג די דןןזיקע באדער?ע;יש און דאס רעכס פון דער באםעלקערונג אויף א ײדישע שול. די פארזאמלונג פאדערט אנערקענונג פון דער ײדישער שפי־אך אין שול, דאס ארײננעמען די ײדישע פאלקס־שולן אין דער נעץ סון מלוכה-שולן און דאס אײנםירן די ײדישע אונ־ טעריכט־שפראך אין פארשײדענע שולן פאר ײדישע קינדער. די פארזאסלונג דריקט אויס ןןנערקענונג דער צענסראלער ײדישער שול ארגאניזאציע און זאגט איר צו אונסערשםיצונג אין איר קאמף פארן רעכט און קיום פון דער ײדישער שול. די פאר• זאסלונג באשליםס זיך אײנצוגלידערן אין שסײער־צאלער און אקטיװ זיך צו באטײליקן אין דער אקציע פון דער שול• ארגאניזאציע, די םארזאםלונג פאדערט־אויף די ברײטסטע ײדי• שע מאסן דאס זעלבע צו טון״. די שרל־קאמפאניע אין פראװינץ ביזן הײנסיקן טאג האבן זיך שוין מיט דעם צענטר םאר• בונדן ביז 75 שטעט, אין װעלכע די אקציע האס זיך שױן זןנ• געהויבן. צװישן זײ זענען דא ביז 30 שטעט, װעלכע זענען נאך ביז הײנס נישט געװען פארפונדן מיט דער שול־ארגאניזאציע, און אין װעלכע ס׳האמ זיך נאך ביז איצט נישט געםירט קײן שול־אדבעט. עס דארפן זיך אבער נאך א ריר טון הונדערסער שסעס סון לאנד. עס זענען נאך איצט די ערשטע טעג. עם איז קײן םפק נישטא, אז ם׳װעס נישט בלײבן קײן אײן שסזןט און שטעסל םון פוילן, אין װעלכע ם־װעט אין די שול־טעג נישט געפירס װערן קײן ארבעס סאר די ײדיש־װעלטלעכע שולן מעבדעלע־פײערונגען אין משך פון דער שול־אקציע םאלם אוים דער צענטער יאדצײס . נאך מענדעלע מוכר ספרים. די ישיא האס באשלאסן דורכצופירן אין אלע ײדיש־װעלסלעכע שולן פון לאנד מענדעלע• פײערונגען. עם װערט צוגעגרײט א באזונדערע אויםגאבע סאר די קינדער װעגן לעבן און שאפן פון מענדעלע מוכר סםריס. עס װערט אויך אויסגעפירט א םענדעלע־זשעטאן, אױסערדעם װעלן אײנגעארדנט װערן א רײ מענדעלע־סרימארגנס און יםענ• דעלע־ןװנטן םאר די שול־קינדער. די שול־קאמפאניע אמ װארשע עם איז איצס שױן נישמא קײן ספק. אז די אקציע פאר דער ײדיש־װעלטלעכער שול *אין װארשע האלס בײם פארװאנ• דעלס װערן אין א מעכסיקער קאמפאניע פאר דער נײער ײדי• שער םאםן־קולסור. זעלטן װען א לאמפאניע םאר דער שול זאל שױן אין די ערשסע סעג ארומכאפן אזעלכע ברײטע קרײזן און ארויםרוסן אזױ פיל אינסערעם, װי דאס מז$ל. עם איז אינטערעסאנט. אז די פראם. פארײנען פון די ײדישע ארבעטער האבן, אין גרעםסן סײל. גענומען אויף זיך נישס נןןר די באשטײערונג פון זײערע מיטגלידער פאר דער שול, נןןר אויך דאס אײנקאסירן. דער ערשטער איז געװען דער םארײן םון די פלײשער־ארבעטער, װעלכע האפן געמאלדן דער ײדישער שול־ארגאניזאציע: .דאס אײנקאסירן פון פרײ־ װיליקן שול־שטײער איז שוין באלד םארענדיקם׳. אין אן ענלעכן מצב געפינט זיך די שטײער־אקציע אין דרוקער־פארײן און אין פארײן םון צײטונגס־פארשפרײטער. דער גרעסטער סארײן פון ײדישע ארבעטער אין װארשע, דער נאדל־םארײן, פירט בײ זיך דורך ענערגיש דאס צונויםשטעלן די שסײער־רשימות, װעלכע נעמען שוין ארום אײניקע טויזנס סיטגלידער. עס װערט אויך געםירט די ארבעם בײ די האנדלס־ אנגעשסעלסע. לעדער־ארבעטער, דערנערונג־ סריזירער־ האלץ־ ארבעטער און אידערע. עס האבן זיך אויך גענומעז צו דער ארבעט די סאציאליסטישע האנטעװערקער. מען זעס פאר, אז אלע האנסװערקער, םרײנט פון דער שול, זאלן זיך פרײװיליק באשטײעוץ. עס איז אויך אװעקגעשטעלס געװארן א באשטײע־ רונגם־אקציע בײ די ארבעטער פון פרײע פראפעסיעס. די שול-קאמפאניע אין װילנע װילנע איז צוגעטראטן צו דער שול־אקציע. ס׳זענען. אמת, םאראן א םך שװעריקײסן (די שטאט איז פארארעםט, ס־פירן זיך יעצט אקציעס פון אנדערע געזעלשאפטן) — דאך האט דער צ. ב. ק. באשלאסן די אקציע צו סירן מיט דער גאנצער ענערגיע. — ם׳איז אויםגעטײלם געװןןרן א םפעציעלער םינאנס־ קאמיטעט, װעלכער האט שױן אפגעהאלטן עטלעכע זיצונגען. אויף אײנע פון די זיצונגען האט ח׳ ש. מענדעלםזןן, אין נאמען פון צענטר, באקענט די חברים מיטן גאנצן פלאן פון דער אקציע און גערוסן מיטן גאנצן ברען זיך נעמען צו דער ארבעט. נישט קוקנדיק אויף די מניעות. — ס׳איז באשלאסן געװארן תיפף צוטרעטן צו דער ארבעם. א סוב־קאמיסיע האס צוגעגרײט א גרויסע רשימה פון די. װעלכע דארפן באשטײערט װערן. דינסטיק, דעם 15־טן ה. ח. האבן זיך אנגעהויבן די זיצונגען םון באזונדערע םאכן און בראנזשעס. אויף א זיצונג סון צענסראלן בילדונגיס־קאמיטעט איז נאכן אויםהערן דעם באריכס פון ח׳ ש. מענדעלםאן, באשלאסן געװארן צו מעלדן, אז אלע חברים םון קאמיסעט זענען מאביליזירט אויף דער אקציע־צײט. קײנער םאר זיך םון קײן שום ארבעט נישס אפ־ זןןגן. אין די נאענטססע סעג װעלן ארױסגײן פארשידענע קולטור• און שול־טוער אױםזאמלען די באשטײערונג. — סיאיז אויך באשלןןסן געװןןרן, אז װילנע םוז פאר־