Literarishe bleter · 1927-11-25 · 47 (25.11.1927) · p. Seite 921

921 ליסערןריסן נלעסןר 47 זא דיקן טיראזש. הזןננן פיר א סך חודש-בלעטער אין װןןכנבלעטער םין בארטײא־שן אין לןןקאלן כאראקטער, װי .דאס ארבעסער■ װןרט״ פין ױעלי-ביין, ,בײע בײט״ פון די דעככע יוע׳ב״ .רױ• םער שסערן״ פין די ײד. קאםיניסטן, .ײדישע העלט* פין די בױניסטן, .נײװעלם״ הודש-זשירנאל סין• די ײד. קאמ., .אױס• גאנג״—זשורנאל םאר ליטעראכור רעד. םין יעקב באסזןשאנסקי, ״פגימער און פנימלעך״, די .נײע װעלט״ און .בראזיליאנער ײד. פרעסע״ אין ריא דע זשאנײרןן, .אינזער לעבן״ אין ראנטע• װידעא, .אװעזשאנעדאר שםיםע׳ און אנד. סונדעסטװעגן איז שװער בו רעדן װעגן אן ארגאניזירטער עסנטלעכער םײנונג, װעגן א גײםסיקער השפעה םין די בײטונגען (ח ץ די רײן-פארטײאישע) אויף זײערע לעזער. דאס דערקלערט זיך דערמיט, װאס די אימיגראנטן זענען געקומען צוליב םוביעק• סיװע אינדיװידועלע םאסיװן און דרינגען זיך גאנץ לאנגזדם דורך םיטן נעפיל אץ באװוםטזײן סון געזעלשאפטלעכער אחריות. לאנניאם, אבער עס ק םס און עם שלאנס זיך דורך אויף דער אױבערסלאך דאס אײגנארטיקע סון ארגענטיגע און בראזיל. סאראן גאנץ באדײסנדיקע קערנדלעך םון אן אײגענער זשורנא• ליסכיק און .שײנער ליםעראסור*. פאראן אײגענע מאטיװן אין דער פאעזיע און אין די נאױעלן און דראכעכ-אן אײגענער כאן. מיט שװערע טריט, פאהעלעך, ןבער דער ״דישער ישוב אין דרום־אמעריקע גײט פארויס און שיײנט םים קענסיקער שריםס זײן בלעסל אין אונזער קולטור-נעשיכםע. ..״ידר;; ';ןיי. ״ י.ו.םף לאב.ר:א'ד סקילסשמ• מיבם^נאװיסמן •יריען* סקויססןר יעקנ?■עםײן, אויםגזססעלס אי*ס , אין נױ״יןרק. פארל־יאג ב. קלעצהיי מ• בארײשא וםנחם) דער גלגול (ייאלןןג אין צװײ באגעגענישן) *י־ײו 3.50 נייד־ן דער אקסיארן-םארײן דערקלערס א שטרײק און םארבאטן די ןןג- געקוםענע ארסיםסן צו שפילן. די נעסס דאבן נישס געפאלנט, גע• נופען שפילן — זענען זײ נעשטעפפלס נעװארן פאד שטרײק• ברעכער. הכלל, דאס ײדישע םעאטער אין ארגענםינע װארם אויך אויף זײן רענעסאנס-עפאכע. א באזונדער ארט' םארנעםט אין ײדישן קולםור־לעבן בעו טא זיננערפאן. זי סרעט אפילו די לעצסע פאר יאר אויף נור אין שפאניש, אבער זי װערט נאך אלץ באדראכס םאר .אונ ער בער• דא״ און אירע אויססדיסן ז״ענען א געשעעניש איןײדישן קולסור• לעבן. בערםא זינגערםאן איז א רעציטאסארין. זי האס ןבער גע• שאםן אן אײנענעם דרך, אױםגעבילדעס״ א נײע קונסט. זי איג אײנע םון די באריפרםסע קינססלער אין דער גאנצער שפאיי• שער װעלם. בערטא זינגערפאן איז נישס קײן אײנפאכע דעקלא• םאטארין. זי פארפאגס א םערקװירדיקע םענאפענאלע שטיםע,. װאם װיברירט און ניואנםירט, זי האס א געזיכט און אויגן, װאס "8][]13, $711 [10X80םב(ן1סס0 ב&ז© ממ דמןק י■ ודמאײיסע שטרײק בדעכער דזהז א<*־ג*־. ־. *״ א*:ױז:- ץא—. גיב אץ א *עא*7* ~ו ד?ר ■לסקגה, װןס איו 6*ר*ירײס גונײןרן *ין 1ו*נ$ס״*ײר*ס ק*נן די געקי• סענ■ ןקסיןרן■ קאנען אױסדריקן דעם טיםסטן טראגיזם אזן עקססאז, זי ה>ןס בא־ װעגינגען, װאס רעדן אין דערבײלן. כ׳בין געװען 6 מאל אױף אירע .אױדיציןןנען*, װו זי סירס דודך אײנע אלײן א *סראנראם אין משך פין א פאר שעה, און גישט צאהערשנדיק איר שסראך, הןןב איך איבערגעלעבט איפסארגעםלעכע םאפענטן סון אנטציקוננ און סיםער אױססרײסלענדיקער סרײד. *7 הןןב זי געהערס אײן מןןל ײ ד י ש אויסן קינססלער■ םרימארגן םאר אוניערע שולן—ערשם דאן האב איך דך איבער• צײגט, אז בערםא דננערםאן װאלט געקענס א סך4 אױםסון סאר אונזער קולטור-רענעסאנס, סאר דער סארשפרײםונג סון ײדישן װןןרס און קונסט, װען זי זןןל אוגעבן אירע בוזות אויף דער ײדישער בינע. דןןם ײדישע װןןרם װערם שםארק סארשסרײט אין דרוס- אפעריקד. חוץ די צװײ סענלעכע צײסונגען אין בי. אײרעס, ״די סרעסע• און ״ײדישע צײסוגג*, װעלכע הןןבן אגאנץ באדײסנ•