Literarishe bleter · 1927-11-18 · 46 (18.11.1927) · p. Seite 892

ליםערארישע בלעטע 46 זא 892 ארובמ בליענדיקן נוים־.״ א• מ פ ו ק ס װ י ן און דער װעלט. װןןרום די .װעלט־ איז א גאנץ אנדערער ענין. איך 3ין ־גטארק מסופק. עו די װעלס איז ןנגעערײס זיי געניםן די זיםע .פרוכט םון אונזער .גליענדיקן ליטעראסור• בוים־. און דא קומען םיר טאקע *ום עיקר. עפעם דריקס אונז אויף דער נשמה, ליבער זינגער. עםעם טום אונז װײ. מיר םילן אלע אז די םירװז םונם .בליענדיקן ליטעראטור- בוים־ זענען אין דער לעצסער ןיײט זײער נ י ש ט ג ע• יאסן. דאס הײסט, שפע האבן מיר ב־ה יןן. דאם ג ע ר ע• ס ע נ י ש איז זײער נרוים, דער בױם איז טאקע םול םיס םירות, אבער די פירות אלײן זענען זײער אומגײטיק און װא• סערדיק. כאטש אזוי םרוקן. רעדנדיק אין אונזער פריןסטן פראואישן לשון, װיל דןןס מײנען, אז םיט קלײנע אויסנאמען הזןבן מיר דערװײל דער װעלט װײניק װאס צו געבן. (א םימן, אז די װעלט באםים זיך נישט בײ אונז עפעם צו נעמען). װזןס זןנבאטרעסט װידער אונזער אײגענער ײדישער װעלט, אזױ איז דער אײגענער לעזער שוין אויך אריבערגעװאקםן אונזערע קעפ און םארלאנגם פון אונז שװערע און בײטיקע װארם-קינםסלערישע ארבעסן. (די לײכסקײט און דעם שאבלאן נעגירט ער אן רחמנות, װײל ער באםרידיקס נישט זײנע גײםטיקע באדערםענישן). אפנע• רעדט שוין פון אונזער אײגענער אומגופרידנקײט, װי איך האב אויבן דערמאנט. איך גלויב נישט, אז א קןנגרעם םון די ײדישע שרײבער פון אלע לענדער. װי זינגער ■ראבאגירט, װעם זײן ביכולת, אט דעם שטילן שאפונגס־קריזים, װעלכער הערשם אין דער לעבטער בײט אין אונזער ליטעראסור, דורך רעזאלוביעם 9•• בושסרעכן. אויב עם איז דא א רםואה, הײםט זי: ארבעםן, ארבעטן. ארבעטן, און נישט אין ב מ ו ת, נזןר אין אינות. טויזנטער אונזערע לעזער לײענען מיט נרוים אינםערעס ראמען ראלאבס בארימט װערק זשאן הריסטאף 6ון אקםאבער באקוסץן רי לןזער יןדע װאך א הע6ם. רער םיראזש 6ון די .לים. בלעםער־ זיוואםזן םיפ דער •דעםיע איז שםאיק געײאקסן. יעדער ײדישער לעזער דארף אבאנירן רי .לים •רארישע ב־^עטער'שינ רי •־עםיעם רי •רעםיע ״זשאן־קריםפא״" װעט נענעבן װערן די לעוער• ײאם װעלן אבא ירן די .ליט בלעם ־ *ייז 1 דעצעמ־ 3ער ד״ י. נא5; 1 רעזעםנער װעם ״זשאן קריסםאף׳ קאסםז לייםן נעזינלעלן <יײז, ר.ה. מער װי רריי םאל ס<*ערעי• מען האט שוין געהערט... דאס הײסט. מען קאן שױן די •אםעסישע .אױפרופן־ אויפן אײביקן יאריד סון דער גײסםלאזער .סעאטער־םראגע״. לעזנדיק אבער י. י. זינגערם .אױםרוף־ װילס זיך א קרעכץ אן: אױך דו. ברוםוס... און אויב י. י. זינגער מײגט. אז ראס ביזאיבטיקע קהל• עכץ ארום דער ײדישער ליטעראמור האם נאך צו־װײניק .זאלישעם־ איר ױנגע ײדישע. שװאכע שטים, אז מען מיז אזש ^רגאניזירן א גאנבן קאנגדעס. א גענעראל־קהלעכץ. אזיי זיי זןןגן. םיס גענעראל־דעבאטעם איז דאס זײנער אן ענין. כזןסשע עס ליגט אין דעם מער. װי א געשמאק־זאך. װארום אױב דעם .ױנגן. ב׳ליענדיקן בױם־ פון דער ײדישער ־יסערא םור דראס ־א א סכנה, אזוי שטעקט זי, די דאזיקע סכנה. םײן איך, דװקא אין דעם, װאס די פאראזיטישע קהלעכץ- םלאנבן בלאנטערן און שנורן ארום אזוי געדיכט דעם .בוים״- ביז בום דערשסיקן, די סכנה איז. אז דער .בוים־• אלײן זאל נישס נעמען דארן. בעת די קהלעכץ-פלאנגן װעלן בליען און געדײען. י. י. זינגער איז זײער אנאיװער •אליטיקער. אויב ער סײנס, אז אויף זײן קאנגרעס װעלן נישט האבן דאס ערשסע װןןרם דוקא די ליסעראטור־פאליטיקער, קעגן װעלכע ער װיל םירן אין קאמף די גאנבע שרײבער־םאסע. װײטער איז באקאנט, אז די ײדישע אומה איז אין גלות. און במילא אויך איר ליטעראכור. עם איז פארפאלן. םען מוז לעבן און שאפן אין •ױלן, רוםלאנד. אמעריקע, אין ■ארױ און אפילו אין װין, מיט אײן װארס. איבער דער גארער װעלט און אונטער פארשידענע באדינגונגען און אומשטענדן. אויב זינגער װיל אויםלײזן די ײדישע ליםעראסור, מוז ער שריער אויסלײזן דאס ײדישע פאלק פון גלות. װעט זיך אויפ־ הערן די )}•געזונדערטקײט און צעריסנקײט פון דער ליטערא טור. סײדן אז ער װיל אונז אלע, שרײבער, א־ינזאמלען ערגעץ אין א קאלאניע, זזןגן מיר, אוגאנרא, און—משם תבא תורה. נאר װןןם־זשע דען. װאס קאן דאס שאסן. אז י. י. זינגער װעס אויםן קאנגרעס פו, די ײדישע שרײבערס ,ארגא־ ניזירן־ די באביונג. די קריטיק, אין ,אלע לענדער־ אז מען זאל אונזערע װערק מער פארשפרײסן און אונזערע נעמען מער פארברײסערן, בבל תפוזיות הנולהז זײער גוס און װויל, ײשר• גח• איך בין אפילו מםבים. אז דער ,קאנגרעס ז$ל באשליסן אויםבונעכען עטלעכע צענדליק סױזנס דאלאר אן הלואה בײ דער .געזעלשאםס־. בכדי מיר זאלן קענען מאכן א גוטן ליטע־ רארישן זשורנאל. איך גיכ שױן אב מײן שטימע מיט .יןן־. (איך װןןלס געװןןלם זען, .־ואם פאר א פנים עס װעם הןןבן יענער חבר, װןןם װעס שסימען מים ,נײן״). זןדער װאס קןןן םען א שסײגער האבן דאגעגן, אז דער ,קןןנגרעם פון די םארײניקטע ײדישע שרײבערם םון אלע לענדער־ זןןל דער• נענטערן אונזערע דערװײסערסע הערבער. גו װארעםקײס און אײניקײם און יד־אחתז אדרבה, לאמיר ןןנגורסן אונזערע פע• דערם צו מלחמת־הקודש. נעװיס. בין איך םםכים בו ־. י. זינגערס אױספיר. אז אזא קןןנגרעס װןןלט געהאס א גרויםע םןןראלישע באדײסונג. איך בין ןןבער נישם מםכים םים זינגערן, אז װען אםילו םיר שאםן די דערנענסערונג, װי ער מײנס. בװישן זיך. װעלן מיר דאדורך שיין אויך קןןנען שאםן רי דערנענסערונג *װישן זיך