Literarishe bleter · 1927-11-11 · 45 (11.11.1927) · p. Seite 880

45 זא ליטער*רישע גלעוזער 800 נעטער. דןס איז געװען דער םעריןד, װען ער הןם געערינן א גרויםן. א1ינ ניםם דעם גרעססן טײל שון יענן קריםיםע עסײען, װעינע ער הןט #*רעינםלעכס אונטערן נןםען .ײין דער װעלכ פון געזאנגען׳ (סאולןנ ,סןרװערטם׳ נױייןרק, 1919). אין ן *ך 8ין די דןזיקע עםײען איז זײער םװער ני געפינען דעם ,ארןלעטאריםן םטאנדאונקם׳, םײדן םען זןל וװי עם סוען א״ניקע פון ם. ןלגינם חברים) םקויב זײן נילינ ,אויסגעהאלסנקײם׳ די אוי6רי5סיקײם. ם. ןלגין הןט אין יענער ק ר י ס י ש ע ר ע״ט זיך נישם שס*רק ןפגעשײדס אין זײנע— אױ װײ געשריגי! - עססעסישע ןפעאנ־זגןן — סין *נד/רע. .עורזשואזע׳, קריסיקער• ןנ;ר ד^ס איז געויען נןור אין זער קריםיק, ד. ה. נןר כעןרעסיש. װי װײס ער הןם ןלײן גע• שויבי ד,רנײלוזגען, איז ער אזיסן געװ/ן ם־ס זײ נןניןלע פרןםאנאנדיםטישע נװעקו. די נילן םון זײן בעלעםריססישן שוײנן הןנן זין נישס נעענדערס. *נדערש ןנער איז םים די סיגלען. זײ זענען ג״ אים אינס גישס אין ערך שײנער, אנהװיקלכער און װירקוננס• 6ולער, װי זײ זענען געװען דאן, װען ער הןס געשרינן ,ייען דןס לענן רונס׳. דאן איז ער געװען ױגנסלען־סענטיםענסןל און ליריש נעגן;ן. די םענסשן הןנן קײן פנים נישס נעהןס און די בילדער זענען ןוס דערטרונקן געײןון אין שםיםונגס םניוה. אינס, אין ,6ון םײן סןג-בוך׳, איז דן >ן אײננעהאלסנקײס, אן עפישע זןכלעכקײם און ןפס ן רײ6קײס אין דעם שילרערן װי אץ דעם דערב־ לן. איבם װעס איר נישם נעשינען ביי אים אזעלכע נאלװ־םענםים/נסןיע װערסער, װי ,ןן אײדעלע 6רויען• געשםןלס, װי ן װײםע ליליע אין דעם םעער 8ון גרינעם נרןז׳ (.װען דןם לעבן רו6ס', ז. 12), ןדער: ,ן ר1יז אק גןרסן בלים נישם ןזיי שײן און ןז1י #רײלעך, װי זי הןס געבליס און געװןקםן נײם סןסן א־ן הויז. ן פןר אוינן װי ד; קןרשן, ן קול — װי ן גיעקל ן גןננן סןג איז די שסוב םול געװען םים איר זיננען, םים איר לןכן — אערל הןנן זיך נעשןםן 6ון איר םויל א. א. ײ.' ידןרס, ז. 23). אינם װןלם עם געװען ןן ןנןכרןניזם, װען עס זןל זיך סרעפן בײ ןלגי• נען ןזן םין שםעלע, ן שסײגער■ װי: .שםןרק, װי ן נוים אין װןיד, איז געמען שלםה, און געלויכםן הןנן זײנע אויגן, װי *װײ שסערן אוי6ן היםל. יװג אין נןרם איז געחען לאה, װי ן װייסע נלום אין שריםןרגן, װ;ן זי עפגס נןר װןס אירע ױנגיקע נלעכעלעך. דער הן פון ױגנס *ױ געװען *ו־סגעגןסן אויף זײערע סניםער און גןכס גנןד הןס געשײנס אין זײערע אויגן. נןר נחפה, זײער םוסער, די עגונה, הןם דעם שםערץ פ ן איר הןרץ נישם נעקןנם לעשן םיס דעם סוי 8ון זײער ױגנסלעכער נרײד׳ (ז. 105). אי*ם װןלם ם. ןלגינען געװען פריקרע *ו שרײנן ןזוי. און ער שרײבם סןקע םער נישס ןזוי. ער שרײנס ן םך בעסער, ן סך קיגסלערישער. עס סרע6ס זיך נןך איגס *ויך, ןז ער *עגיסס זיך או1 צערערם זין, װי ןן ןרןסןר, װןס נלויבם אין דעם נח <ח שסןרקע ןדער שײנע װערסער. ןנער רןס סרע6ס שוין איוס זעלםן. ער הןס זיך *ויסגעלערנם *ו 6ןרלןזן זין אויף די 6אקםן און די אןםירונגען, װעלכע רעדן סןר זין ויײן• ער שיס םעל דןרס, װו ער הןם ןםןל גענןסן װןסער. איו זײן סןרנ געדיכסער געװןין, און זײן אינזל—װןניקער, קרעאסיקער. זײן ,חןװרילן ױן יויל׳ דיןב איך נןך נישס בןװיזן *ו לײענעי. איך הןנ ןבער דוררגעלײענס ,6ון םײן סןנ-ניך׳ *ון געפינען דןרס נילדער, פןרסרעסן, סוענעס, *ןשרײנוננען ןרו־יגעגענן יין נוךיםןרם *ונסערן נןסען ,װען דןס לענן ריוסי (פןרלןג ,פרןנרעס׳, װןרשע, 1912). דןם איז זיכער נישס געװען קײן ליסערןסור אינם קינססלעוישן זיגען. ןנעי *ויף דעם נע/ילי, אויף דער פןנסןזיע פון נןימע עון נעפלןססע לײענערס םין בינדיססישע פרןקלןסןניעס הןס עס נעסוזס םןכן ן רושם פין יפתע .*ילדער און נןװעלן׳. די ןרםיקלען, די אויפדזפן און די ברןשורן, װןס זײ הןנן געלײענס, זענען געװען *י-סרוקן. *ו-רןויןנןליסםיש, ןפילו דןן, מען זײ זע• נען נעװען פיל ם־ס *ויסגעשרײען און נע8ליגלסע רעװןליצי{• נערע םליוית עם ייז נויסיק געװען עפעס, װןם זןל ם־יכס םיכן די װערסער םים גיפיל, םים ן לירישן אויסגיס. עם הא־. זיך געװןלם הןנן פרןזע, װ;ם זאל *ריױג,זונגען ײעין אין די *ויער; אין א־ן ה*י*ן *יײן, ןזוי תי א ליד 6ון מינסעעװ סקי, עדלש-*ם, *{.חשןײ/ר• פ־ןקל*ם**ייס אין האלנ-לירישער, האלנ״בעלעסריםסישןר פן־ם — ןם דערמים האם דער םענסיםענסאל רעײאלוביןנערער יירישע־ ן־נעםער און דערהויפש די איבעסערין געמןלם דער• קװיקן די נשםה. אין ןס דןס הןס נעשריבן ם. אלגין. ער הןס געשןפן ן נײעם זשןנר אין דער יידישער ליסערןכור — די רעחןלווױןנערע ^בעלעסריססיק — ן גונאב *ו דעם שוין 6 יער נעשןפענעם דעװןליניןנערן ליד. א־ך זןג *וירוש .יעױןלו*יןנערע' אין נישס ,ןרנעסער• בעלעפריססיק׳. פין דעם ײדישן *רבעסער־לעבן הןבן שויז 6ריןר פאר ן׳גינען נעשריבן פינסקי, קןנרין, לינין, רײזען. ם. ןלגין איז ןגער געװען דער ערשםער, װןם הןס זיך ספע*• יאליזירם, קןן םען זןנן, אויף דער שילדערוננ 6ין רעװןלו*• יןנזרע שסיםוננען• עי איז געװען דער ערשםער, װןס הןס אץ דער 8*רס פון .?ילדער אין נןװעלן׳ גןפירס רעװןלי*י|• נערע *רןפןגןנדע. און ער סוס עס נןך ניו אי*ס. אין דעם פןרװןרס *ו ,פון םײן סןסבוך׳ (פ*רל..ג ,פ־ײתײס׳, ניו-יןרק, 1/26) שרײבם ער, ןז ,הגם ער האלס ױך נישס סןר קײן *־אפעסיןנעלן דערנײלער, האם ער גע• נלויבם, *ז אײניקע פון זײנע *ילדער און ם*ענעס װעלן העלםן ןרגןניזירן דל םיחית פון ײדישע *רבעסער אין ק*.ף 6ןר םןכס׳. ער זןגס דןרט *ויך, ןז ער ,*יס נישם קײן שןראע ליניע *װישן *;לעפריססיק און ןזן *י1לי*יססיק, װןם װיל רעדן *ו דער פןרשםעלוננם.קר*ים אין געפיל׳. און ןס די בןגױננ זײנע *י ליםער^סיר און אירע *ילן הןס ער נןך שארסער אייםגעדדיקם אין ן רעדע, מןם ער הןם געהןלםן ועת זײן ױבילײ יײערונג, דעם 17־םן סעפסעםבער. .ליסערןכור איז בײ אינז נןר—ןזוי הןס ער געזןגס—* םיסל *ים *װעק. נישם קײן צװעק םןר זיך• ל־סערןסור און קינםס זענען ן םיםל *ו ןי־נןניזירן די םוחית *ו ם*כ; די םענסשן םער צינענרײם יןר די סןודןלע םלחםות• — — — או־ף װיויל איך חןנ םײן ליםערןרישע שעםיקײס געװידםעס דעם *רבעסער־קלןם, איז זי םםילא געװען ן םײל םין ײגזער נעזעלש*8בלןך כןצ■ יןלער קלןסן־ןרבעס• די דערצײלוננען הןבן געשסרעבם *װעק• *ושםעלן םןר די *רבעסער די לןגע יין זײער קלןם אין קלןרע *ילרער אין *י װעקן זײער קןרםפגײסם *. א. װ,' (.ירײהײס׳ יין 2־סן *קסןבער, 1927). צװיש: .װען דןס לעבן רוסס׳ און פון םײן םןג׳ביך, *דער .הןרװילן אין ױאל׳ איז געװען ן פעריןד, װען ס. *לגין חןס געקוקס ױיף ליםערןכור, װי או ף עפעס *זוינם, מןס איז יער װי ן .םיםל *ו ןרגןגיזירן די םיחות׳ וון *ר•