Literarishe bleter · 1927-10-28 · 43 (28.10.1927) · p. Seite 841

841 ליטערארישע בלעטער 43 זא אין שטרעבט נאך א װעג-גילױםן םין דאנען אין דער ״בר״• טער, םרײער װעלט-. >), איך װײס: ם׳איז אםשר אפילו אכזריתדיק םין סײן זײט אװעקזנינעמען אזא דיערלעכע אין ליכטיקע סרײסס בײ א םך מענםשן — די םרײד םון אנטלויםן םון דאנען... די םרײד םין לאקנדיקע ברײטקײטן און װײטקײטן. אבער די יעניקע םין אינז, װעלכע זענען ש ו י ן אנט• לןןםן םון דאנען אין דער ברײטער און נרויםער װעלט ארײן— האבן מיר דען נישם בא*$לט םאר ןןס יענע נײע פריער נישט־געאנטע םרײדן אין ברײט־מענםשלעכע דערםארינגען בסך■ הבל מיט אײן קלײניקײט: מיטן געםיל םון זיכערק״ה, מיטן געפיל םון הײם? אין אט סאר די לעבטע איז דאך, דיכס זיך, שוין סין לאנג קלאר געװןןרן: — אין ןןט יענער ברײטער און גרויסער װעלט איז זײער גוט אין זײער װויל — אלץ איז דארט גיט אין װויל... מער נישט: מיר זענען דןןרט אויף אײביק פארמשםט גו םילן זיך - אין דער םרעמד. ש. גאלרפארב, װארעע םארלאנ לעצטנס דזזרשינדה 2.50 פאזזסשפנין־םעשהיעך םון 1863 אליי 4.50 - נוזונק־ןד 1 ביקאנםםילד לאדד 4.50 11 # 1.50 ר*ס*יסלן דזשינלשאלם ה■ 8.00 םרױען־אינזי הױיםםין נ 7.50 וידױ ס>ן דאקםןד װןרםיין? ח־• 2 50 די װאם ייגן זאיא ן• 7.30 זשןדסי:וןי-1 בא:ד פ 3.00 װענן םןקםוןלן לעבן סאלססאי ל. נ■ 02 װןן דפם ם*יק יש־אל שט*ד לסקאש בןרנםרד 7.20 (אללוסםרלרם םיס פאנדאםען-בילדןר.) 7.50 דןר חבי־ םםרגןרלם װ 7.50 די בחדרט^ 9 9.50 דזשלפי הינינס סינקלער איייסאן 5.30 זיגןר סין אםת י 6.00 דןם ■*יב־ןרן םדאנם אנאםאל 8.70 סיננװינןן *ינזל י 4.50 קפפלשפנם סאכשןר ױשקין י. ס• 4 50 קאםלשן נןשיבסן ״ # 10. - אלדיאס (רסםפן) קןלןרםאן ב. 7.— םונןי . # 2.50 בןםה^־דען ראלאן ראםןן 5.50 סאלססאי דזגרשײנט אינגיק: * פראם. אװםיפנ־קאיקוליקאװםקי-היינרלך היינן סארנןדלם װלקםאד דער נייער דור דל־ דיין קעיפער נעהעי־ם פ די םאדןרנע נעשלכםע םראנם אנאסאל דרפארדיקן די זיבן םרױען סו:ם ב * ןסיקורם נאדםן זשערםלנאל-באנד 11 ואלא עםלל װאם אלז םין נלויבן סאלססאי ל. נ. דעד לעבןדלקןי בודם סאדאנם סאל דאס לעבן פון קלים םאטנין נארקל םאקםלם 'ץ6ז1ם[8 . פ2 ן1£׳א16פא .*¥\*ב*זם/ג' ,׳ םאר נעלס: 13.196 .0 .)1 •? חויפטסארקויף: אויף א באלקןןן םין א בװײטן שטןןק ■ונקט קעגנאיבער שטײס א נרוםע קלויזניקעם מיס אלטע האלב־בעםאלענע סםרים אין די הענט— דןןרט אינװײניק איז, א פנים, א ישיבה בי א בית־מדרש. געלע, אויסגעבויגענע, בלײכע בחירים! לאנגע קא• ■ןןטעס, קאמישע קוגל־היטעלעך; אײנגעהויקערטע םיגורן. םאר־ װאקםענע ■נימער. קורבזיכטיקע אויגןז זײ חקירהן זיך, אם*ערן זיך, זענען זיך מתאלפלו זײ דרײען ןןרים־בחורישע םאפיראם לעך, קןןרפען מיס די קױסיקע םינגער אין די הןר־םארװאק■ םענע נאזלעכער, — םארא בילד םון בטלנות, םין לא־יבלחדי■ קײס, םון לחלוסנדיקער נישס־בוגעפאסטקײט בים, אזוי־גערופע■ נעם, װירקלעכן לעבן... םון בײט בו בײט װארםן זײ אן אפ■ װעזנדיקן בליק אויף די הארעפאשנע מענסשן אונטן, װאס בעהאקן די קלעבער מיט א געשמאקן געהילך און בעזעגן עס מים פרײלעכן געזאנג סון זעגן — די קלויזניקעם װארפן אויף זײ א בליק װי אויף מענטשן םון יענער װעלט, װי אויף נישט■ ממשותדיקע געשטאלסן, װי אויף שןןםנס בלויז... און זײ קערן זיך באלד װידער אום בום קנעםן מיט די םינגער די לופט, בום קןןרפען םארטראכטערהײט מיט די קױטיקע נעגל די לאנ■ גע האר־פארװאקסענע חוטמם זײערע. און דעמןןלס זןןגססו בו זיך אלײן: — אבער דוקא פון אט די קלויזניקעס איז דןןך מסתםא ארױסגעקומען יעקב גלאדשסײן, בי אן אנדער ײדישער ריכ• סער פון לובלין. װײל: זענען זײ דען ארויסגעקומען, קומען זײ דען ארויס, װעלן זײ דען װען־עס-איז ארויםקוסען פון אונזערע רחבותדיקע און ברײט־בולװארנדיקע גרויסע שטעט — םון די אװעניום און גאסן םון—א שסײגער נױ־יארק — םון א ג ר א נ ד ■ ק $ נ ק ו ר ס, פון אן אשעאן פארקװײ, םון אן א ר ט ל א נ ט י ק עװענױ םון א סאדהערן בולװארדי םײנט עם נישט, אז מיר מוזן תמיד האלטן םאר די אוינן דןןס, װןןס סאר אונז װעט עס, קאנטיק. זײן אן א ײ ב י ק ע ר אמת: — פאר ײדישער אײגנארם מוזן מיר תמיד בןןלן מיט ביטערער מאטעריעלער ןןרעמקײט, און םאר א גרויםער דער• גרײכוננ םון װעלטלעכן װױלזײן און עשידות םוזן םיר בא- בןןלן מיטן פארשװינדן סון אונזעד אײגנארסיקן לעבןז מײנט עם נישט, אפנים, אז בלויז בײ באדינגונגען פון שטאר• קער מאסעריעלער אוםזיכערקײס, בלויז בײ באדינגונגען םון מיסלאלטער, בלויז בײ שטארקע דרויסנדיקע בװאנגען. קענען םיר אױפהאלסן אן אײגנלעבן, א באזונדערן עדה לעבן. םײנט עם נישס. אפניס, אז דןן איז אונזער בןןדן — אז נערן נערן םיר זיך בלויז: םון קלײנשטעטל, םון ןןרעמקײט. םון מיסלאלסערז װןןרום סארװןןם םיל איך די גאנבע בײט דןן א געםיל םון הײמישקײט, װאם כיהןןב קײנםןןל נישט געקענם פילן אין נױ־יןןרק. א שטײגער, בײ אזא אומדערהערסער מאטעריעלער םארזארגטקײס , און מענסשלעכער זיכערקײט, װעלכע הןןבן אםשר קײן גלײכן נישט בו זיך אין דער גאנבער ײדישער געשיכסעז ןן, איך װײם: מײנע רײד װעלן קלינגען םרעמד םאר א היגן מענטשן, װעלכער זעס 1ײן גאנץ לעבן װי סארמויערט אין די ארומיקע אײנגעשמובטע־םעסטונגען! װעלכער טרוימט