Literarishe bleter · 1927-10-28 · 43 (28.10.1927) · p. Seite 835

835 ליםזי־*רישי בלעסער 43 ני^ר >) קלאגעדיקער, גןך >ן קלײנןר כײל שר־פםמםעלער לןנט פין ליםעיאטור, דער גרעככער כײל ארכעט אײף פסרשידענע בױרא־שפי^לעס. װעגן זײנע ליטערארישע ■לענער דערציילם םילער: איך 6איענדיק איצט אן ארנעט א נ. .אויף די ריינען 6ון רער גרענאיע״, עם איז אן ##דאנדליננ װעגן די רעזילטאםן, װזןם םײן ערשט *יך האט גענראלט, װענן רער פז>לעםיק, װאם םײן כיך האט ארויםנעריפן. איך זוך אױך א 6אים 6אר א נײער םאדערנער דראםע לײט טײן םײניננ, א־ז דן דראמע די נעםםע אין פאםיקםכע דינטערישע 6ארם. די פארשײדענע ל דער און לידלעך זענען נישט'םער װי זעלכםטאפנארעיײ איך זיך אין װעל טכתםא נע6ינען א פאסיקע 6ארם פאר דער נײער, םא־ע־נער רראםע. — װײםט אי•* עסעם װענן דער ײדישעו ליפעראכורז — זײער װײניק איך ראב געלײענט איגיקע?אכן 6ין אשן׳ פרזן, אפאטאשון, שלים־על־צםען, פעגאלאװ-טשן. איך קאן אנער קײן םײניננ װענן רעם נישש זאגן. איך ראנ װײניק געלײןנט. אלנ6אלם זענען עם שריפםשכעלער 6ין א היינער םררנר. די איבעיזעזװננען האבן נעײים פיל נישט נײנעכראנן *ו די װזןיק. םיא־ל םיר אײסנעקיםעז זי טר;6ן שכח ם װענן דער ײרי• שער ליטעראטור אין רער פראנצױזישער און דײטשעד פרעפע. זים באחיערן, איז גוילן דאם אײנציקע לאנד, װאם האלם זיך אין רעזערװ צו דער ײדישער ליםעראכיר און קולכור. צ׳םײן, אז ם׳םערקן :יך שיין אוהייב; 6ון אן אינכערעם זו רער ײדי• שעי ליםעראכור אין פוילן. פיט רער צײם װעם רי ײדיש״ ליםעראםור אין פוילן זײן אין רער םארע, װי אין *ראנקריך, י0״,1• ש. ל. שנײדערמאן פארלאג *מעגדעלע/ וס.רשע (ארױסגעבער שארלאגסינעז. ״נענטראל״) צום צענטן יארצײט םון דעם זײדן םין דער ײדישער ליטעראטור מענדעד־־״ע מו־כר ספריבמ <שרום יעקב *ובי*ם#װיטש) דערשיי־נען אינגיכן צװײ נײער בענדעו־: מעשיורת ורעמ מענדעלען שםיככן. םןשױת, עפ־זאדן. כיח־ז-חידין, דןיױ און פין^םןנ־ןרע ם׳כ־ םפ־ים, דןרבײלם *ין שדים ן־יכם. ש. א:ם;י. ש ד. *יט־אן י. ח. ראזנ־פק׳, ד־ר ױםף הדו־זנער, רגיבן ב־ײנין, ז. כניאין־. יעקב פיכםאן, םשח בץ, ד. קיט*י א א *ינויפנעקליבן אין בינױפנעשםעדט דײר נ ח מ ־ מ ײ ז י ל — פ־יז 5 נ־דדן — דער מענדעלע - טורעכש ארשיקלען, אפהאנדיוננןן און *אױאקכער־םם־קןב פין ד. פיץ, ם־לה ױםף בן־דיטשןװםקי, ש.ם. ניניבירג שםעון דובנאזד, יןהב דינעיאן. י. ד. בןרקא יםש, ם םםןקשאר, א װײםןר, ש.נינער, ש.נא־עדיק. נה ם־יייבק־, םשה נאדיר, נ.םײזיל, םשה נדאם א א זנונו־פנןקי־בן אין זנונרפנעשםעלם ײיר נחמז מײזיל — ■־*ז 5 נ־לדן — אדרעם: .ם2 ו)|זו\ח1ם1ון ,"זסג1סץ8. פ*ר נעדטז ם ק א. 1% 13 אינעװײניק. רײםאנט איז רער דיצטער 6ו; ארנעט. זײן װץרק ״פייןרן* איז איצטער נז>ר אקטיעל. װ׳ל ם׳אנכהאלט די אוני• װערםאליםםישע שרשים, װ;ל5ע זענען נעװארן רער הויפם■ פינראםענט 6ון דער נײער קונסט. 6ין די ייננערע, װעלצן זענען גאענט זיום אוניװערםאליים, איז קאדען־נאנדראװםקי. באנריאװכק• איז א באדײכנרער, שטאר• קער םאלענט, םים װעלצי ם׳םוז?יך רעכנעז. ער ה$ט נארײ• 5ערט די פוילישע ליטעראםיר םיט אזעלכע אינטערעםאנםע װערק. װי: ״גענעראל בארםש״, .םײן םיפעים שםאט• א. א. װ. רי םרןןלעטאריש ־ פאטענטירםע ריצטער, װי םטאנדע, װאנרורםקי, יראנ־עװכקי םאכן 6ונם איבעםער אניטאציע. זײער דיכטוננ איז פלאך אין םענדענציעז. עס דערנײט מײלםאל ניו פלאקאט און םראקלאםאציע. כראנ־עױכק• ורוװם זיך שױן אבער לעזטום אביםל 6ארטי6ן. נײ אים קאן םען שױן אינםערשםריצן אינטערעםאנםע, דיצטערישע װערטן. װיכלין איז א 6עיקער דיצםער. זײן דיצםונג איז םיםל־ אלטערלעצע רעליניעזקײט, װעלצע א־ז םאר א־ם דער װענ 6ין לינע. װלםלין װיל ויןײער נישט פארשםײן, אז רעליניע איז אײך נלײכזוײטיק דער װעג 6ון האם. די אײנזיקע קזןנקדעטע ארנעם זײנע, און 6ון דער גײער ד־צםיננ ככלל, איי רי גלענזנדע איבעי• זעזיננ 6ין דער ״זיריסעע׳. א־׳ך װיםלינם פאזיפ־זמ א־ז נישט םעי װי פאוע. עס איז נישט דער אק״יװער פאזי6יים 6ון קאיאל א־זשיקאװםקיי, װעלצער איז אין דעי פױלישעי ליםערא־ טור נאטת נישט דעישאזם נעװןןרן. איזשיקיןװסקי איז איזט די ניויםע ליטערארישע פערזעגלעכקײט אין דעײ פוילישער ליםערא־ טור. ם׳א־ז צי באװינרערן ר■ חריםית 6ון זײן םח. זײן װעיק .פיןלוכא״ — ״די חלוםות 6ין םאריא דינלן׳ א־ז א נײע װעגחננ אין דער פײלישער פראזע. ם׳קאן אבער אײך א־ם 6וץיװאר6ן א זעשפליםערםק״ט, ד>ןם 6עלן 6ין א נעװיםער 6וןץ־טיםטישער נאנזקײט אין זײן שא6ן. ז״ן ארט שרײבן איז א 6ראנמענטארי• שער, ם׳6עלם אים די נעכינדנקײט, און דעריגע־ אױ ער טײל־ םןןל איט6ארשםענדלעך. עי איז ןןגער רער, װעלצער דריננט ארײן אין די טי6םטע איגױנםן 6ון רער םענטשלעצער פסיציק. איזשיקאװםקי איז איםנאדיננם נאעײלהט אין דער פױלישער ליםעראטור. 1יק'— װעלכע 6ון רי אײראפעישע ליטעראטירן איז אײך אםנאענטםםןז —6יענ איך םילערן. — די רוםישע ליטעראטור — ענט6ערט ער — איז םיר אםלינסםן און אםנאענטםכן םים איר 6ארם אין אײך םים א־רע אירעען. די חםישע ליטעראטור רעאליזירם דאנ אלץ, װענן װעלצן ם׳רעדט נאר אין ט׳פלאנט נאר אין אנרעיע ליםעראטירן. די רוםישע שרי6טשטעלער םאכן פון דער ליםעראםור פראסט, ראזןןװע כרױט, — שפיז 6אין 6אלק. 6אר די טאסן לםוף שםיעםן םיר װעגן פריװאטן לענן 6ין רי פײלישע שײ6טשטעלעי, און װענן זײ־ןרע הצוםית. םילער קלאנט זיך שםארק אויף דער שלעכסער םאםער• יעלער לאנד פון פײלישן שרי6םשטעלער. כײ או.ז — זאנם ער— א6'לו די שרײנער, װעלכע האנן שײן א נאםען און האנן שװן אחיםנענענן זענדליקער כיכער, קאנען םון קײן ליםעראטור נישט לעבי. יעדער טוז זיך זײיכן עסעם א זװ״טע באשע6םי־ קיננ. איך נין א לערער אץ זװײ גיםנאזיעם, װײל 6ון םײן לי־ טעראיישער ארכעט האב איך נסך״דנל ()ו׳. אדער אםהעצסטן 100 נילרן א חירש. 6אר טײן ניך ״ח טנ6ה אין רער גרענא• דע״, װענן װעלכן ם׳האט זװײ יא־ זײט נעש״יבן, אײ װענן װעלצז ם׳שרײבט נאך ער־הױם, האב איך נעהאם איננאנזן א 400 נילרן. נצלל אױ דער םזב פון פו־לישן שריוטשטעלער