Literarishe bleter · 1927-10-14 · 41-42 (14.10.1927) · p. Seite 820

41-42 זא ליטערארישע בלעטער 820 די דוכפאלן פון עמייד־ זןןל־א (צובם 35־טן יארצײט) װאלן. עס זענען סרײ געװזןרן אױך די ערטער פון קאםיל ריסע אין רענאן: סורא דאנגען האס פארנומען דעם אוט םון רוםע שאלעםעי לאקיר און פערנעלין בערטעלאט הןבן בײדע באקו■ מען די זעלבע גןןל שטיפען אויפן ןןרט םון רענאן, בשעת זןןלא הא8 בײדע םאל געהאס נאר בװײשטימען. דעם 23 מערץ 1893- די צװײמע װאלן אויסן ארט םון רענאן. שאלערעל לאקור זיגס בײם דריטן מאל. עםי.ל זאלא באקומט 8, 4 און נ שטימע. דעב זעלבן טאנ קוםען םאר װאלן אויפ ארט םון;שאן לעמואן אן א רעױלטאט. זאלא באקוםט 3, 2, 4, 5, 3, 2 שםיגען בײ די זעקם פאל. דעם 8 ױלי, בשעת די זעלבע װאלן, הןןט ברונעטיער באקו■ פען 22 שטימען, א-ן זאלא נאר 4, אזוי איז ער דורכגעםאלן בען מאל נאכאזאנד. אבער זאלא פאלט בײ זיך נישט אראם. גאך א פאל און נאךאמאל, בײיעדער געלעגנהײט,שסעלט ער ארױםזײן קאנדידאסור און פאלט תמיד דודך. דעם 21 פעברואר 1894 אויפן ארט פון טען. דעם זעלבן טאג אויפן ארט פון שארל דע םאזאד. "דאמזןלס האט יאזע מאריא דע הערעדיא בענױפגעקליבן 19 שםימען אין זאלא 11 אין 7.דעם 31 מאי 1894 בשעת די איבערגחזרסע װאלן אויפן ארט פון טען װערט אויםגעװײלס אלבערט כארעל און זןןלא באקומט דאפאלם קײן אײן שטימע נישט שפעטער קוםען פאר אין פשך פון 1896-1894 זעקס מאל װאלן, עס װערן אויסגעקליבן פאל בורזשע, אנאכאל פראנס,"הענרי הוסאיע, קןןסטא דע באזשע• דאר אין גאסטאן סארי אױף באםרײטע זעקם ערטער אין דער אקאדעפיע און זןןלא באקוםט די גאנצע בײט קײן אײן שטים נישט, אויב נישט רעכענען די װאלן אויםן ארט םון װיקסאר דורײ, אין י. 1895, װען זןןלא באקופט אײן שטים. דעם 28 פאי 1896 באקוםט זאלא די העכסטע צאל שטיפען. ער באקוםט 14 שסיםען אויפן ארט םון אלעקסנדער דיוםא. אבער אויכגעװײלט װעוט םיט 18 שטינען בײ די איבערגעח־רםע ראלן דעם סו דעצעפבער — אנדרע טהעויע. זאלא באקונס שוין דאכאלט נאר 4 שסיםען. דער צחײ אנן צוואנציקכסער דוכפאל. עס װערט קלןןר, אז זאלא װעיט שוין קײנפאל נישט זײן אין דער אקאדעםיע. וי לעצטע מעגלענק״מ האט ער סארלארן אין 1895. ןןבער ער העוט נישט אויף עקשנותויק ארױכצושטעלן;ײן קאנדידאכור אױף יעדער סרײ־ארמ אין דער אקאדעםיע. אבער ערבאקופט שײן רער נישכ, װי 2, 3 שכימען יעדעי כאל. און אזױ איז געװען — 31 ברוװן און 31 דורכפאלן. א גררפע זיבגער ארן מרזיקעי םון רעכטס: ש. הערשמאן (קאנםאר אין נאזשיק־שול), מ. שניאור, לאזאד װײנער (םון אפעריקע), זםרה זעליגפעלד, פ. קיפניס און א. דאװידןןװיטש (דיריגענט אין נןןזשיק־שול) ג דעם 29 סעפטעםבער װערט 25 יןןר זינט עםיל זןןלא איז געשטארבן;ער איז געשכארבן דעם 29 סעפטעםבער 1902). דעם 6יטן אקטאבער דארף אין דעם גרויםן אמפיטעאטער פון םארבאנע פארקו״פען' א זאלא־פײערונג אונכערן םארזיץ םון דעם םיניסטער פאר פאלקס בילדונג און קונסס. ניט דער פוזיקאלישער טײל װעס אנפירן' מ. גוסטאװ שארפעגטיע. זונטאג דעם 16 אקמאבער װעט םען עולה־רגל זײן קײן םעדאן בראש םיט ם לוסיען דעםקןןװ. מ נאבריעל רײארד װעט האלטן א רעדע װעגן עםיל זאלא אין צוזאםענהאננ מיט די פארבארײטונגען צו די פײערוגגען און מיטן פאנופענסאלן װערק װעגן עםיל זאלא, װאס פראנסוא בערנואד האלט בײם ארויסנעבן צוזאמען םיט א גרויסער צאל זאלאס נישט-אנדרוקסע בריװ — ברענגט לעאן טרײק א צעכל סון עמ ל זאלאס דורכפאלן אין דער אקאדעםיע 31 מאל איז ארויםג-שכעלט געװןןרן זאלאס קאנדידאכור און 31 מאל איז זײן קאנדידאטזר דורכגעפאלן.' אין דעם *רט האט זאלא געשלאגן רעקאדד. רעם ערשטן רורכפאל האט ער געהאט דעם ערשטן םאי 1890, װען ער האט געפרוװט ארײנמרעמן אין דער אקאדעמיע אויםן ארט פון עםיל אגיע. שוין אין 1888 — דעם 28 ױלי 1828 — האס ער ארויסגדחיזן זײן װונטש דערצו. ,םײן"װערק איז נעענדיקט, — האט ער געזאגט אץ אן אינטערװױ, װאם דר ראט געגעבן אין ,פיגארא״ — די תקופה פון קאמף איז געשלאכן.* איך כרעט ארײן אין א תקופה פון בא• רויקונג און קלארקײט. איך דערנענסער זיך צו די פ פציקער. פיט די יארן װערטימען אײנגעהאלטענער. פונם פילאזאפישן שכאנד• פונקס, םיל איך נאך די זעלבע פאראכטונג צו דל אלע קאפפעג• םאציעס אין פרעםיעס םאר שרײבער. אכער פראקכיש — איז עס גאר אן אגדער זאך. מײן ארײגטריט ״אין דער גרויםדר משפחה פון דער ערן־ליגע האט פיך נישט איבערגעלאזס גלי־כגילטיק. 03 איז געװען װיכטיק סאר פיר, פאר פײן ארבעם, פאר מײן שרײבע• רישער אכביציע און פאר דער םראפאגאנדע סון מײנע אידעען. א דאנק דער רויטער ססענגע (די אויםצײכענזנג סון ערן־ליגע) האב איך געהאם די םעגלעכקײט ארײנצודרינגען אין געװיסע נײע שיכסן. פריער האב איך נישט געהאמ אהין קײן צוטריט, א דאנק נארישע אבערגלויבנס. איר זעט, אװכער םײן אויסערלעכער כפירה בלײב איך דער זעלבער, װאס געװען*־. דאס אײגענע האט זאלא געהאלטן בגונע צו דער אקאדע• מיע. דעם ערשטן מאי״890ו האס ער ארײנגעשטעלט זײן נאמען אין די װאלן סון אופשכערבלעכע. 7 מאל האט מען געקליבן אן שום דעזילטאט. זאלא האט באקיפען 1, 3, 3. 4, 2, 2 שטיםען א־ן צום צװײםן םאל זענען געװען די װאלן דעם 11 דעצעמבער, אויסנעתײלט איז נעװאדן ס. פרײסינע פיט 20 שטימען בײם דריכן םאל. זאלא האט באקוםען 3, 1 און 1 שטימע. דערװײל איז געשטארבן אקלאװ םײע. זאלא האס קאנדידאכירט אויף זײן ןןרט, אבער אויםגעקליבן איז געװארן םיער לאטי םיט 18 שטיםען בײם זעקססן םאל. געװען איז די מעשה דיעם 21 םאי 1891. זאלא האש דאמאלס ציײיםגעקלינן ב״ם ערשטן מאל 8 שטימען. אץ א יאר ארום' דעם 2 ױלי 1892 איז אויפן ארס פון זאריען דע לא גראװיער אויסגעװײלט נעװארן עמיל לאוױס, פיט 27 שטיפען בײם צװײםן פאל. זאלא האט דאפאלס באקיפען 10 אץ 3 שטימען. דעפ פינםטן פרוװ האט זאלא געמאכט דעם 2 פאברואר 1893 אויפן ארס םון קסאװיע מארמיע: הענרי בארניע באקומט 22 שסי• םען בײם צװײטן מאל און זאלא — 2. דעם זעקססז אין זיבעטן פרו־ו — דעם זעלבן טאג. אין יענעם טאנ זענען געװען דרײערלײ ס׳איז ארויס פון דרוק: דער בלינדער מאלער מעייאדראמע אין 3 אקשן מיט א עםילאג — פרײז 1.20 — סאיקויף: ביכ־אנדלינו שאפירןן, װארשע. נאװאליםקי 8