Literarishe bleter · 1927-10-14 · 41-42 (14.10.1927) · p. Seite 816

41-42 זא ליטערארישע בלעטער 816 - באהאלם אינזו - הןס דער פןייץ ג*זןגם - גיך ייין אויף א ז־גער ןרס... םװאבעס יןגן אינז... - קוסןן - הןןנן די *ןורץנקעם נעזןנס, ניםם איבעס פ־עגנדיק ק־ין װןורם, און *װעקנעאירם בײדע אין א מײםן פארשאםענעם ק*רסןן8ל־קעלער, װאס שם״ס אין ן װינקר הייף, באשאסן םים שנײ. נאכי ערשםן ןנבײסן פין הײסע קארםןםל םים םילך, װאפ בײדע האען *עגענעסן אין קעלער, הןס םען דעם אעלץ גע• בראכס * בריםװע ם ם זײף. םין דער העלער בןרד זײנער האם ער גארנישם איבערנעלןזן, *פילו די װאנסן נישט. לערנער האם א1יך נעװןולס זיך *רוםראזירן, ער איז איג• גאנצן געױען באװאקסן. נאר דער יעלץ ה*ס אים גישס נעלןזט. םוזס דיר םארלןזן א בארדן — הןס ער אים געזןגס. שפעטער םיס פיר װאכן — זענען כײדע, דער *עלץ און לערנער, אװעקגעפןין בײנאכם פון ד.1יף אין *ןרשײדענע זײםן. דער פעלץ, א גענאלםער, אין א קורסקע םים הױזן. װי א דארפישער שײגעץ אױ געפארן םים א פיר האלץ. לערנער. אין א ײדישער קאסאסע, םיט א *לױשן היסל א1יפן קאס, םיט א שװארץ שםײף בעררל און םים א גײעם נאםע;— איז אװעק םיס א גר1יסער פיאװױצער 6ור, װאם פירס קײן ױארשע זאלץ און נ*פש א1יף דער װארשעװער ראגאסקע, װו די נרויםע *ראװינ• צער פור זײנע האם זיך אסנעשסעלס צױאמען סיס אלע סאסא• זשירן, ײדן און ײדענעם, העם א *ארשליםענער דײסש געםא• סערם זיך איבערצילײענען זײן נײ;ם סאס. עסעס א צעריםן שסיקל רוםישן דאקוםענם, און גענרוםס: - ם׳גים, ם׳נוםו לאסז - א1יף דער װאנם סון װאך״בײדל האבן געהאנגען א סך בןןפזלן, ם־ססײלונגען. צװישן אלע ר.אס געהאנג;ן אן אסגע• צװאנענער שםעק־בריװ םים א באל1ינונג פין ס1יזנם דײסשע םארק *אר צישסעלן צװיי בריקן״ארבעםער בניםין יערנער אין אדאם קלאס, װאס זענען אין דער נאכם *ון נײ־יאר אנםלא*ן פון דער בריק און א1י*ן װענ ערמארדעם דעם דײסשן לאנד• שסורמער יאהאן לינקע. לעינער איז םיסן עדשסן סראםמײ אװעק אין שסאם. טויזנטער אונזערע ילעזער לײענעןמיטגרויס אינטערעס ראמען ראלאבם בארימט װערה זשאן הריסטאף 6ון איעט $ן װעלן רי לקזער באקיםען יעדע װאך א הע6ם. רןר םיראזש 6ון די .ליט. נלעטער• ציואםען םיט דער ס־עםיע איז שטאיק נעװאקסן. יעדער ײדישער לעזער דארף אגאנירן די .ליטןרארישע בלעטער׳ מיט די סרעם־עם ״ זיי האבן זין אסנעשסעלש■ דער װײסזנר סעלץ האס זיך צונעשארס• די ביקפ איז אים נעהןננען אויפן אקםל. 6ון ריויקן װ־יםן סעלץ האש ארויסגעקיקס א נראב אנגעבלאזן געז כם פיס גר1יסע ברילן. - װאה ן? - פאסירשײןז לערגע־ האם אנגעה1יב, זוכן ב־י די קעשענעס, אר1יפ• געשלעסש עסזם א דאקוםענס און דערלאנגס דעם נראבן דײסש. דער דײםש הןס ק1ים גערירש מים די חןןנם. ער איז געװען אז1י פאדסולילס, אז ער האס זיך ק1ימ גערירט. דער דײנש האש צוגעלײגם דאם פאסיר צו ־רי *ארלאפענע ברילן און גע• קרעקש זיך םיס די אפנעריבענע װערםער■ - יא — האש ער געזאגס - דאם איזס דאך צום ם1יפעל קיין פאסירשײן - אונד זיז - האם ער געפ־ענס דעם סעיץ. דער סעלץ האס דערלאננס דעם דײסש א פאפ־ר און לערנערן א שםײ6ן קװעםש אין האנם. דער *ארהידםער ד יםש האש װירער צוגעלײגס די ברילן צום סאפיר, געזוכס און געביוםס: - װאש צײגען זי דען? - האש ער געשריגן און געקוקס אין סיזס־ר מיש די ברילן - פאש־רשיי;! דער פעלץ האם א־ײנננרוקס דאם שוםסערישע םעסער אין האנס און *רינק, געשיקס, מים זיכערקײם און נעשיקםקײס, ארײנגעזעים עם דעם גראבן דײםש אין םיםע גארגל ארײן - םאש, שװאב ע, סאסירשײןו - גאטס.׳ - האם רער דייפש אויסגןרופן, נעװאקלם ויך און נעקלעםערס םים א האנס אין דער ביקס, לערנער האס אר1יסגעציפם דעם רעװאלװער און םיס דער גאנצער קראפס א זעץ נעםון דעם דײםש םיםן אײזערנעם קאפ איבער דער האנם, און דער דײםש א-ז געפאלן אייף דעד ערי• םיס דער ועלבער גיכקייס און נעשיקסקײם האס דער פעלץ ציריק אר1יםנעצויגן דאס שוםסערישע םעסער *ון דעם אוםנע6אלענעם דײסש, אסגעװישם עס אין דײםשישן װײםן פעיץ ױן געכאסס לערנערן בײ דער האנס• - שנעל.׳ זײ זענען נעלא*ן איבער *רײע *עלדער, װעלרלעך, גע• םדוירענע םײכלעך, איבער סאלן און בערנ, געלאפן, געפאלן און א1י*געה1יבן זיך. *׳ו־םאג זענען זיי אננעקוםען גי א יאיף. בלישסשענדיקע לעפפלעך האבן געפינקלם אין רי געפי1ירענע קלײנע דאר*ישע שײבלעך. אייף דעס *ארםאניקן היםל האס זיך נעצײכנט א שסיציקער סורעם *ון א סאלאץ. - .װולקא׳ז - האס דער פעלץ א1יסגערוםן םים פרײד — דא בין איך װי ביי זיך אין דער היים• ער האם אלע דערםער דא נעקענט, דער סעלץ, אלע סייצישע ה1י6ן אין סאראבקעס. נישט אײנםאל האט ער דא געאיבעס, שסרײקן אינאניזירס. דא האט ער נעהאס בל1יז *ײגעגע און די גרינע א1יגן האבן בײ אים געלויכסן• - שנעל.׳ - האס ער געםינסערם לערנערן ױן דורך א זײטיקי װעג ארײן אין ריזיקן סריצישן ה1יף. - איר דערקענם נישס, ,כלאפעי'? - האס ער געזאגס צו די פאראבקעס, שקאצים אין סעלצלעך און אין קורסקעס• - נײן, םיר דערקענען נישם. - שםשיגעלו דערמאנס איר זיך. - אליא באגאו — האבן די שקאצים א1יסגערו*ן - אזא בארדז